KWALIFIKACJA BUD23 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 20.
Powierzchnie sztukaterii należy oczyszczać na sucho przy użyciu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czyszczenie sztukaterii "na sucho" powinno być możliwie delikatne, aby nie ścierać reliefu i nie wykruszać krawędzi.
Dlatego właściwe jest użycie pióropusza do odkurzania, który usuwa kurz bez tarcia. Papier ścierny i dłuto działają niszcząco, a środki chemiczne nie spełniają warunku pracy na sucho.

Pełne wyjaśnienie:

Sztukateria (np. gzymsy, rozety, listwy) ma zwykle delikatną, wypukłą fakturę i ostre krawędzie detalu. W praktyce renowatorskiej czyszczenie na sucho oznacza usuwanie luźnych zanieczyszczeń (głównie kurzu) bez zwilżania i bez agresywnego tarcia. Z tego powodu poprawna jest odpowiedź "pióropusza do odkurzania" – miękkie włosie pozwala zebrać kurz z zagłębień i wypukłości, minimalizując ryzyko zarysowań oraz wykruszeń.

Odpowiedź "papieru ściernego" jest błędna, ponieważ ścieranie nie tyle czyści, co usuwa warstwę materiału. Na sztukaterii prowadzi to do spłycenia ornamentu, zaokrąglania krawędzi i trwałej utraty detalu, czyli do nieodwracalnego pogorszenia wartości estetycznej i (często) historycznej.

Odpowiedź "środków chemicznych" nie pasuje do warunku "na sucho" i może powodować niekontrolowane reakcje z materiałem lub warstwami wykończeniowymi (np. przebarwienia, rozmiękczenie, naruszenie powłok). Takie metody wymagają odrębnej oceny, prób i technologii, a nie są typowym "suchym" odkurzaniem.

Odpowiedź "dłuta" jest również nieprawidłowa, bo dłuto służy do obróbki i kształtowania albo usuwania fragmentów materiału. Przy czyszczeniu spowoduje łatwe ukruszenia, zadziorne krawędzie i lokalne ubytki, szczególnie na cienkich elementach dekoru.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się sformułowanie "na sucho", szukaj rozwiązań miękkich i nieściernych (odkurzanie/omiatanie), a metody udarowe, ścierne lub chemiczne traktuj jako wysokiego ryzyka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To usuwanie luźnych zanieczyszczeń (głównie kurzu) bez użycia wody i preparatów mokrych. Stosuje się narzędzia miękkie, które nie ścierają powierzchni i nie wyłamują krawędzi ornamentu, np. pióropusz lub delikatną szczotkę.
Pióropusz usuwa kurz przez lekkie omiatanie, bez silnego tarcia. Miękkie włosie dopasowuje się do wypukłości i zagłębień detalu, dzięki czemu ogranicza ryzyko zarysowań, spłycenia reliefu oraz ukruszeń cienkich elementów dekoracyjnych.
Nie jest to metoda czyszczenia, tylko ścierania materiału. Papier ścierny szybko spłaszcza ornament, zaokrągla krawędzie i powoduje trwałą utratę detalu. Na egzaminie takie narzędzie traktuj jako typowy przykład błędnego, zbyt agresywnego działania.
Zawsze wtedy, gdy polecenie dotyczy pracy "na sucho", bo chemia zwykle wymaga zwilżenia lub pozostawia wilgoć. Dodatkowo preparaty mogą reagować z materiałem lub powłokami wykończeniowymi, powodując przebarwienia i osłabienie warstwy powierzchniowej.
Dłuto jest narzędziem do obróbki i usuwania materiału, więc łatwo powoduje ubytki, wyszczerbienia i pęknięcia detalu. Kurz usuwa się metodami miękkimi (omiatanie/odkurzanie), a nie narzędziami udarowymi lub skrawającymi.
Najczęściej usuwa się kurz, pajęczyny i inne luźne, suche osady. Metoda na sucho jest dobrym pierwszym krokiem przed oceną stanu powierzchni. Trwałe plamy lub naloty zwykle wymagają osobnej technologii i ostrożnych prób.
Typowe błędy to: zbyt mocne tarcie, użycie narzędzi ściernych, podważanie detalu ostrymi narzędziami, oraz stosowanie przypadkowej chemii bez prób. Skutkiem bywają spłycenie ornamentu, rysy, ukruszenia i trudne do naprawy ubytki.
Często tak, ale ostrożnie: liczy się mała siła ssania i miękka końcówka lub praca "z dystansem", aby nie zahaczyć o kruche elementy. W zadaniach egzaminacyjnych bezpieczną odpowiedzią dla czyszczenia na sucho bywa pióropusz.
Czyszczenie usuwa zanieczyszczenia bez zmiany kształtu detalu, a naprawa obejmuje skrawanie, kształtowanie, uzupełnianie ubytków i wzmacnianie. Jeśli odpowiedź sugeruje usuwanie materiału (np. dłutowanie lub szlifowanie), zwykle dotyczy obróbki, nie czyszczenia.
Ucz się dobierać narzędzie do celu: do kurzu – miękkie omiatanie; do kształtowania – narzędzia skrawające; do ubytków – masy i szpachle; do wygładzania – kontrolowane, drobne ścieranie (nie jako "czyszczenie"). Zwracaj uwagę na słowa: "na sucho", "delikatnie", "bez uszkodzeń".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 73% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Czyszczenie sztukaterii "na sucho" powinno być możliwie delikatne, aby nie ścierać reliefu i nie wykruszać krawędzi.Dlatego właściwe jest użycie pióropusza do odkurzania, który usuwa kurz bez tarcia."

Materiały:

  • Nie posiadam tej informacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego