KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 40.
Pracodawca jest zobowiązany zastosować takie środki ochronny przed hałasem, aby szczytowy poziom dźwięku C nie przekraczał
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Szczytowy poziom dźwięku C (LCpeak) dotyczy krótkotrwałych, bardzo energicznych impulsów hałasu.
Wartość NDN dla LCpeak w środowisku pracy wynosi 135 dB i nie powinna być przekraczana, niezależnie od równoległych limitów dla LEX,8h (85 dB) i LAmax (115 dB).

Pełne wyjaśnienie:

Szczytowy poziom dźwięku C (LCpeak) opisuje najwyższe, chwilowe piki hałasu, typowe dla zdarzeń impulsowych (np. uderzenia, wybuchy, strzały). Do takiego hałasu stosuje się ważenie częstotliwościowe C, które lepiej uwzględnia także niższe częstotliwości niż ważenie A.

Z punktu widzenia wymagań BHP pracodawca ma obowiązek dobrać środki ochrony (techniczne i organizacyjne, a także ochronniki słuchu), aby nie były przekraczane równocześnie trzy kluczowe parametry hałasu:

  • LEX,8h – poziom ekspozycji odniesiony do 8 godzin (NDN: 85 dB),
  • LAmax – maksymalny poziom dźwięku A (NDN: 115 dB),
  • LCpeak – szczytowy poziom dźwięku C (NDN: 135 dB).

Odpowiedź "135 dB" jest poprawna, bo wskazuje limit NDN dla LCpeak. Pozostałe wartości są typowymi "pułapkami":

  • "85 dB" dotyczy NDN dla LEX,8h (ekspozycji dobowej), a nie dla szczytu.
  • "115 dB" odnosi się do NDN dla LAmax (maksymalnego poziomu A), a nie do ważenia C.
  • "80 dB" to wartość progu działania dla LEX,8h (sygnał do wdrażania działań prewencyjnych), nie limit LCpeak.

W praktyce na egzaminie warto zapamiętać zestaw: 85 / 115 / 135 dla NDN (LEX,8h / LAmax / LCpeak) i zawsze dopasować liczbę do parametru z pytania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
LCpeak to szczytowy poziom dźwięku mierzony z ważeniem częstotliwościowym C. Opisuje bardzo krótkie, impulsowe piki hałasu (np. uderzenia, wybuchy), które mogą uszkadzać słuch mimo krótkiego czasu trwania. To inny parametr niż ekspozycja dobowa LEX,8h.
Dla hałasu w środowisku pracy stosuje się trzy równoległe wartości NDN: LEX,8h = 85 dB, LAmax = 115 dB oraz LCpeak = 135 dB. Wszystkie muszą być dotrzymane jednocześnie, dlatego w pytaniach egzaminacyjnych trzeba dopasować liczbę do właściwego parametru.
LCpeak dotyczy krótkotrwałego maksimum (pik impulsowy), a LEX,8h uśrednia narażenie w czasie 8 godzin. Ponieważ są to różne sposoby opisu hałasu, mają różne wartości graniczne. Błąd polega na przenoszeniu "85 dB" z ekspozycji dobowej na parametry maksymalne lub szczytowe.
Nie należy zakładać, że ochronniki "pozwalają" przekroczyć NDN. NDN to wartości graniczne, których nie powinno się przekraczać; ochronniki są jednym z elementów ochrony, obok rozwiązań technicznych i organizacyjnych. Na egzaminie to częsta pułapka myślowa.
LAmax to maksymalny poziom z ważeniem A (bardziej "słuchowym"), a LCpeak to szczyt z ważeniem C (lepsze dla impulsów i niższych częstotliwości). Najprościej: A jak "typowe" ważenie dla hałasu, C jak "impuls/peak". Warto kojarzyć też typowe limity 115 i 135 dB.
Gdy występują krótkie zdarzenia o bardzo dużej energii akustycznej, np. uderzenia elementów metalowych, wystrzały, detonacje, prace z narzędziami udarowymi. W takich warunkach sam LEX,8h może nie oddać ryzyka, dlatego ocenia się również LCpeak i porównuje z limitem.
Najpierw stosuje się rozwiązania techniczne (tłumienie u źródła, osłony, zmiana technologii) i organizacyjne (ograniczenie czasu, strefy, odległość), a dopiero potem ochronniki słuchu jako uzupełnienie. Dla hałasu impulsowego istotny jest właściwy dobór ochronników do charakteru sygnału.
Wynika to z nakładania się różnych reżimów ochronnych dla różnych grup pracowników. W praktyce można spotkać bardziej restrykcyjne limity dla młodocianych, co prowadzi do interferencji liczbowej. Na egzaminie trzeba czytać, czy pytanie dotyczy ogólnego NDN w środowisku pracy czy szczególnej kategorii osób.
Oba parametry są ważne, ale opisują inne zagrożenie. LEX,8h wiąże się z długotrwałą ekspozycją w ciągu dnia pracy, a LCpeak z uszkodzeniem słuchu przez krótkie impulsy. W dokumentacji i pomiarach należy analizować komplet parametrów i nie pomijać LCpeak, gdy występują uderzenia/wystrzały.
Najczęściej: wybór 85 dB, bo to najbardziej znana liczba; mylenie LAmax z LCpeak; traktowanie 80 dB jako "zakazu" zamiast progu działania; oraz założenie, że ochronniki automatycznie rozwiązują problem przekroczeń. Pomaga zapamiętanie triady NDN: 85 (LEX,8h), 115 (LAmax), 135 (LCpeak).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Szczytowy poziom dźwięku C (LCpeak) dotyczy krótkotrwałych, bardzo energicznych impulsów hałasu."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, Dz.U. 2018 poz. 1286 z późn. zm. (tabele NDN dla hałasu: LEX,8h, LAmax, LCpeak)
  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 5 sierpnia 2005 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy pracach związanych z narażeniem na hałas lub drgania mechaniczne, Dz.U. 2005 nr 157 poz. 1318

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia dot. NDN czynników szkodliwych (hałas) wraz z załącznikami/tabelami
  • Tekst rozporządzenia dot. BHP przy pracach w narażeniu na hałas lub drgania
  • Materiały dydaktyczne z higieny pracy: parametry hałasu LEX,8h, LAmax, LCpeak

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego