Środki ochrony indywidualnej (ŚOI) służą ograniczeniu narażenia pracownika na czynniki niebezpieczne i szkodliwe, gdy nie da się w pełni wyeliminować ryzyka środkami technicznymi lub organizacyjnymi. Obowiązki w tym obszarze są podzielone: pracodawca musi zapewnić odpowiednie ŚOI (dobór do zagrożeń, dostępność, utrzymanie), natomiast pracownik musi je stosować zgodnie z zasadami.
Dlatego odpowiedź "ma obowiązek ich stosowania." jest prawidłowa: samo dostarczenie ŚOI nie daje ochrony, jeżeli pracownik ich nie używa albo używa niewłaściwie (np. źle dopasowana półmaska, odpięte zapięcie hełmu, brak okularów przy obróbce mechanicznej). W praktyce BHP to właśnie prawidłowe, konsekwentne używanie ŚOI domyka łańcuch profilaktyki.
Pozostałe propozycje są błędne, bo rozmywają wymaganie prawne i organizacyjne:
- "może stosować je w pracy." – sugeruje dobrowolność. W realnych warunkach pracy używanie ŚOI bywa warunkiem dopuszczenia do wykonywania czynności (np. prace na wysokości, hałas, pyły).
- "nie musi ich używać." – neguje sens całego systemu ochrony i stoi w sprzeczności z podstawową zasadą, że pracownik ma przestrzegać przepisów i zasad BHP.
- "może, ale nie musi ich używać." – pozornie kompromisowe, ale w praktyce prowadzi do selektywnego stosowania, czyli do sytuacji, w której ryzyko zależy od subiektywnej oceny pracownika zamiast od oceny zagrożeń.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pada "obowiązek pracodawcy zapewnić/dostarczyć", bardzo często parą jest "obowiązek pracownika stosować/używać i dbać o stan". To typowa, podstawowa zależność w systemie BHP.
