KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 18.
Pracodawca, w odpowiedzi na pozew, podniósł zarzut przedawnienia roszczenia z uwagi na upływ okresu
Ilustracja przedstawia fragment tekstu, który jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W opisanym kazusie wypadek miał miejsce 20.10.1995 r., a pozew wniesiono 15.03.2006 r., czyli po upływie ponad 10 lat. Dla roszczeń cywilnych uzupełniających związanych ze szkodą z wypadku (w ówczesnym stanie prawnym) obowiązywał maksymalny termin 10 lat liczony od dnia zdarzenia, więc zarzut przedawnienia był zasadny.

Pełne wyjaśnienie:

W kazusie pracownik po wypadku przy pracy otrzymał świadczenie z ZUS (jednorazowe odszkodowanie), a dopiero po wielu latach wystąpił przeciwko pracodawcy z roszczeniami uzupełniającymi: o rentę wyrównawczą i zadośćuczynienie. Tego typu roszczenia mają co do zasady charakter cywilnoprawny (odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym), a więc ich przedawnienie ocenia się według Kodeksu cywilnego, a nie według terminów właściwych dla roszczeń "ze stosunku pracy".

Kluczowe są daty: wypadek nastąpił 20.10.1995 r., a pozew wniesiono 15.03.2006 r.. Od zdarzenia do wniesienia pozwu upłynęło ponad 10 lat, co oznacza przekroczenie maksymalnego terminu liczonego od samego zdarzenia wywołującego szkodę (takiego, jaki wynikał z dawnych zasad przedawnienia roszczeń deliktowych obowiązujących przed zmianą przepisów w sierpniu 2007 r.).

Dlatego poprawna jest odpowiedź "10 lat od dnia wypadku" – wskazuje właściwy, graniczny termin, po którego upływie pracodawca mógł skutecznie podnieść zarzut przedawnienia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 3 lata – to typowa pułapka: wiele osób kojarzy 3-letni termin z przedawnieniem roszczeń pracowniczych, ale w tym kazusie chodzi o roszczenia cywilne (uzupełniające) związane ze szkodą na osobie.
  • 5 lat i 7 lat – takie okresy nie wynikają z przedstawionych w kontekście zasad dotyczących przedawnienia roszczeń deliktowych w tym stanie faktycznym; są więc nieuzasadnione.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze ustal (1) jaki to rodzaj roszczenia (pracownicze czy cywilne), (2) od jakiej daty liczy się termin (od zdarzenia czy od dowiedzenia się o szkodzie), oraz (3) jaki był stan prawny w dacie zdarzeń z kazusu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To świadczenia dochodzone od pracodawcy ponad wypłaty z ZUS, np. zadośćuczynienie, renta wyrównawcza lub dodatkowe odszkodowanie. Zwykle mają charakter cywilnoprawny, więc ich przedawnienie ocenia się według zasad z Kodeksu cywilnego, a nie według terminów typowo "pracowniczych".
Bo pozew złożono w 2006 r., gdy (według podanego kontekstu) obowiązywała zasada maksymalnego terminu 10 lat od zdarzenia wywołującego szkodę. Skoro od 20.10.1995 r. do 15.03.2006 r. minęło ponad 10 lat, zarzut przedawnienia mógł być skutecznie podniesiony przez pracodawcę.
Nie zawsze. Termin 3 lat kojarzony jest z przedawnieniem roszczeń ze stosunku pracy. W przypadku roszczeń uzupełniających o charakterze cywilnym (np. zadośćuczynienie, renta) stosuje się reguły z Kodeksu cywilnego. Na egzaminie trzeba rozpoznać, z jakiego reżimu prawnego wynika dane roszczenie.
Najważniejsze są: data zdarzenia (wypadku) oraz data wniesienia pozwu. W tym przykładzie są to 20.10.1995 r. i 15.03.2006 r. Porównanie tych dat pokazuje, że minęło ponad 10 lat, co przesądza o przedawnieniu według reguły "maksymalnie 10 lat od zdarzenia".
To formalne powołanie się przez pozwanego (tu: pracodawcę) na upływ terminu, po którym roszczenie nie może być skutecznie dochodzone. Sąd nie zawsze bada przedawnienie "z urzędu", więc w praktyce podniesienie zarzutu w odpowiedzi na pozew jest kluczowe dla obrony przed żądaniem.
Roszczenie ze stosunku pracy wynika bezpośrednio z relacji pracownik–pracodawca (np. wynagrodzenie, urlop). Roszczenie cywilne po wypadku dotyczy naprawienia szkody/krzywdy (np. zadośćuczynienie, renta) i często jest traktowane jako odpowiedzialność deliktowa. W kazusie wskazówką są żądania renty wyrównawczej i zadośćuczynienia.
Z przekazanego kontekstu wynika, że po zmianie przepisów od 10.08.2007 r. dłuższy termin może dotyczyć sytuacji, gdy szkoda wynika z przestępstwa (wtedy maksymalny termin jest dłuższy niż 10 lat). Na egzaminie trzeba sprawdzić, czy w kazusie jest informacja o przestępstwie lub postępowaniu karnym.
Najczęściej myli się: 3 lata (kojarzone z prawem pracy) z terminami dla roszczeń cywilnych, pomija się stan prawny w dacie zdarzeń oraz nie rozdziela się świadczeń z ZUS od roszczeń uzupełniających. Pomaga nawyk: najpierw ustal reżim prawny roszczenia, dopiero potem licz termin.
Samo otrzymanie świadczenia z ZUS nie jest tym samym co dochodzenie roszczeń cywilnych od pracodawcy. W kazusie podkreślono, że pracownik przez lata nie dochodził uzupełniających świadczeń cywilnych, więc nie ma tu wskazanej czynności, która zmieniałaby ocenę upływu terminu wobec pracodawcy.
Ćwicz schemat: (1) rozpoznaj rodzaj roszczenia (cywilne czy pracownicze), (2) wypisz daty z kazusu, (3) porównaj je z właściwym terminem, (4) sprawdź, czy kazus dotyczy stanu prawnego sprzed czy po zmianach. Rozwiązuj krótkie kazusy z wypadków przy pracy z datami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w opisanym kazusie wypadek miał miejsce 20.10.1995 r., a pozew wniesiono 15.03.2006 r., czyli po upływie ponad 10 lat.

Źródła:

  • Kodeks cywilny – art. 442 (brzmienie sprzed 10.08.2007 r.) – źródło wskazane w kontekście; brak danych Dz.U. w materiałach wejściowych
  • Kodeks cywilny – art. 442¹ (stan prawny od 10.08.2007 r., zgodnie z kontekstem) – brak danych Dz.U. w materiałach wejściowych
  • Kodeks pracy – art. 291 (dot. przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy, przywołany w kontekście) – brak danych Dz.U. w materiałach wejściowych

Materiały:

  • Kodeks cywilny – omówienie przedawnienia roszczeń deliktowych (część o szkodach na osobie)
  • Kodeks pracy – rozdział o przedawnieniu roszczeń ze stosunku pracy (dla porównania)
  • Komentarze/opracowania do roszczeń uzupełniających po wypadku przy pracy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego