KWALIFIKACJA BPO1 - PRÓBNY

PYTANIE NR 15.
Pracownicy młodociani często byli zatrudniani w zakładzie pracy do załadunku wyrobów na pojazdy samochodowe i rozładunku dostarczanych surowców. Oceń, czy powyższa praktyka zakładu jest zgodna z przepisami ochrony pracy pracowników młodocianych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prace załadunkowe i wyładunkowe są ujęte w wykazie prac wzbronionych młodocianym.
Zakaz dotyczy m.in. prac wymagających nadmiernego wysiłku fizycznego oraz powtarzania dużej liczby jednorodnych ruchów, typowych dla załadunku/rozładunku. Nie jest prawdą, że młodociani nie mogą dźwigać wcale.

Pełne wyjaśnienie:

Pracownik młodociany (co do zasady osoba w wieku 15–18 lat) podlega szczególnej ochronie. Pracodawca nie może powierzać mu prac ujętych w wykazie prac wzbronionych, ponieważ mogą one zagrażać zdrowiu i prawidłowemu rozwojowi.

Odpowiedź "Nie, bo ładowanie i/lub rozładowanie to prace wzbronione młodocianym ze względu na nadmierny wysiłek fizyczny i powtarzanie dużej liczby jednorodnych ruchów." jest poprawna, ponieważ prace załadunkowe i wyładunkowe (zwłaszcza związane z przewożeniem ciężarów środkami transportu) są wprost wskazane w wykazie. Dodatkowo takie czynności zwykle mają charakter powtarzalny i obciążający układ mięśniowo-szkieletowy, co odpowiada przesłankom dotyczącym powtarzania wielu jednorodnych ruchów oraz przeciążenia fizycznego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "Tak, jeżeli ładowanie i/lub rozładowanie nie zajmuje więcej niż 2/3 czasu pracy." – sam udział czasu nie znosi zakazu, jeżeli dana praca jest kwalifikowana jako wzbroniona. Kryterium "części czasu" nie stanowi ogólnej podstawy legalizacji pracy wzbronionej.
  • "Tak, jeżeli masa wyrobów i/lub surowców nie przekracza norm dźwigania." – limity dźwigania mogą mieć znaczenie przy czynnościach dopuszczalnych, ale nie zmieniają faktu, że prace załadunkowe/wyładunkowe są odrębną kategorią prac wzbronionych. Spełnienie limitów masy nie jest automatycznym "zezwoleniem" na załadunek/rozładunek jako główne zadanie.
  • "Nie, bo pracownikom młodocianym nie wolno dźwigać surowców i wyrobów." – to nadmierne uproszczenie. Młodociani nie mają bezwzględnego zakazu dźwigania; mogą wykonywać ręczne prace transportowe w określonych warunkach i granicach, natomiast zakazane są m.in. prace o charakterze stricte załadunkowo-wyładunkowym lub polegające wyłącznie na przenoszeniu ciężarów.

W praktyce BHP oznacza to konieczność takiej organizacji pracy, aby młodociany nie był kierowany do stałych prac przeładunkowych. Jeżeli pojawia się potrzeba pomocy przy dostawie, należy rozważyć inne zadania, środki pomocnicze, nadzór i ocenę, czy nie wchodzi to w zakres prac wzbronionych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To prace, których nie wolno powierzać osobom w wieku młodocianym, bo mogą zagrażać zdrowiu lub rozwojowi. Wykaz takich prac jest określony w przepisach i obejmuje m.in. prace o dużym obciążeniu fizycznym, wymuszonej pozycji ciała oraz powtarzalnych, jednorodnych ruchach.
Co do zasady nie, jeśli mają charakter prac załadunkowych/wyładunkowych wskazanych w wykazie prac wzbronionych. Nawet gdy pojedyncze ładunki nie są bardzo ciężkie, sama organizacja pracy (powtarzalność, tempo, przeciążenie) powoduje, że takie zadania kwalifikują się jako wzbronione.
To sformułowanie opisuje obciążenie wynikające z powtarzalności tych samych ruchów (np. chwytanie, podnoszenie, odkładanie) wykonywanych wiele razy. Taka praca zwiększa ryzyko przeciążeń i urazów narządu ruchu, co jest szczególnie niebezpieczne dla osób w trakcie rozwoju.
Tak, ale nie oznacza to zgody na prace wzbronione. Dźwiganie może być dopuszczalne w określonych warunkach i limitach, natomiast prace polegające wyłącznie na podnoszeniu/przenoszeniu albo typowe prace przeładunkowe (załadunek/rozładunek) mogą być zakazane niezależnie od masy pojedynczego przedmiotu.
Kluczowe jest, czy zadanie ma charakter regularnej pracy przeładunkowej (powtarzalne przenoszenie ładunków, tempo narzucone dostawą, długi czas trwania) czy incydentalnej, pomocniczej czynności w ramach innych obowiązków. W praktyce należy ocenić ryzyko i odnieść się do wykazu prac wzbronionych.
Nie wynika z tego automatyczna legalizacja. Jeśli dana praca jest kwalifikowana jako wzbroniona (np. prace załadunkowe/wyładunkowe z wykazu), to jej wykonywanie przez młodocianego jest co do zasady zakazane niezależnie od tego, jaką część dnia zajmuje.
Najczęściej chodzi o przeciążenia kręgosłupa i stawów, urazy wynikające z pośpiechu i powtarzalności ruchów, a także zmęczenie zwiększające prawdopodobieństwo wypadku. U młodocianych dodatkowo większe znaczenie ma wpływ na rozwój układu mięśniowo-szkieletowego.
W praktyce potrzebne są m.in. ocena ryzyka zawodowego dla stanowiska, instrukcje bezpiecznego wykonywania pracy, szkolenie wstępne BHP, a także zakładowy wykaz prac wzbronionych. Ważne jest też poinformowanie o zagrożeniach i zapewnienie nadzoru nad wykonywaniem zadań.
Aktualny wykaz prac wzbronionych młodocianym wynika z rozporządzenia z 2023 r., które weszło w życie pod koniec września 2023 r. W nauce do egzaminu warto upewnić się, że korzystasz z aktualnego wykazu, bo wcześniejsze regulacje zostały zastąpione.
Częste są: uogólnienie "młodociany nie może dźwigać wcale", mylenie potocznych określeń z terminem z przepisów ("jednostajność" zamiast "powtarzania dużej liczby jednorodnych ruchów") oraz pomijanie, że załadunek/rozładunek jest osobną kategorią prac wzbronionych.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Nie jest prawdą, że młodociani nie mogą dźwigać wcale."

Źródła:

  • [ISAP] https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20230001240/O/D20231240.pdf
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z 19 czerwca 2023 r. w sprawie wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac, Załącznik nr 1, Część I, ust. 1 pkt 1 i pkt 4, Dz.U. 2023 poz. 1240
  • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, art. 190 § 1 (definicja młodocianego) oraz art. 204 § 1 (zakaz prac wzbronionych) – tekst jednolity w ISAP (Sejm RP)

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia z 19.06.2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 1240) wraz z załącznikiem – wykaz prac wzbronionych
  • Komentarze i opracowania do działu IX Kodeksu pracy (zatrudnianie młodocianych)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące ręcznych prac transportowych i ergonomii

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego