KWALIFIKACJA PGF8 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 40.
Pracownik agencji reklamowej obsługujący ploter tnący został porażony prądem. Którą czynność należy wykonać w pierwszej kolejności?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W porażeniu prądem najpierw trzeba przerwać działanie czynnika rażącego, aby nie narażać ratownika i umożliwić bezpieczne udzielenie pomocy. Dlatego pierwszą czynnością jest odłączenie dopływu prądu (np. wyłącznikiem, bezpiecznikiem), a dopiero potem ocena stanu, wezwanie pomocy i dalsze postępowanie.

Pełne wyjaśnienie:

W zdarzeniach związanych z porażeniem prądem kluczowa jest zasada: najpierw bezpieczeństwo ratownika i przerwanie działania zagrożenia. Jeśli poszkodowany ma nadal kontakt z energią elektryczną, dotknięcie go gołymi rękami lub podejście do elementów pod napięciem może spowodować porażenie także osoby udzielającej pomocy. Dopiero po odłączeniu zasilania można bezpiecznie przejść do kolejnych etapów pierwszej pomocy.

Odpowiedź "Odłączyć dopływ prądu." jest poprawna, ponieważ usuwa przyczynę urazu i umożliwia dalsze działania: sprawdzenie przytomności i oddechu, ewentualne rozpoczęcie resuscytacji, zabezpieczenie miejsca zdarzenia oraz wezwanie służb.

Pozostałe propozycje nie są właściwe jako pierwszy krok:

  • "Wezwać przełożonego." – może być potrzebne organizacyjnie, ale nie usuwa natychmiastowego zagrożenia i nie chroni ratownika. W sytuacji porażenia liczą się sekundy i przerwanie dopływu prądu.
  • "Wezwać pogotowie ratunkowe." – wezwanie pomocy jest ważne, jednak pierwszeństwo ma eliminacja czynnika rażącego. Dodatkowo, po odłączeniu prądu łatwiej ocenić stan poszkodowanego i przekazać dyspozytorowi rzetelne informacje.
  • "Ułożyć poszkodowanego w pozycji bezpiecznej." – to działanie dotyczy przede wszystkim osoby nieprzytomnej, ale oddychającej. Nie wykonuje się go, gdy nadal istnieje zagrożenie porażeniem lub gdy najpierw trzeba ocenić podstawowe funkcje życiowe po odłączeniu zasilania.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o "pierwszą czynność" szukaj odpowiedzi, która usuwa źródło zagrożenia (prąd, gaz, ogień, ruch maszyny). Dopiero potem organizuje się pomoc i wdraża czynności medyczne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przerwij dopływ prądu, bo bez tego ratownik też może zostać porażony. Wyłącz zasilanie (wyłącznik, bezpiecznik, wtyczka) i dopiero wtedy podejdź do poszkodowanego, oceń jego stan, wezwij pomoc i rozpocznij dalszą pierwszą pomoc.
Gdy prąd nadal płynie, ciało poszkodowanego lub element urządzenia może przewodzić napięcie. Dotknięcie może spowodować porażenie ratownika i zwiększyć liczbę ofiar. Odłączenie zasilania usuwa zagrożenie i pozwala bezpiecznie rozpocząć ocenę oddechu oraz inne działania.
Najbezpieczniej użyć wyłącznika awaryjnego, wyłącznika głównego, a jeśli to konieczne odłączyć wtyczkę z gniazda. Działaj na suchym podłożu i nie dotykaj metalowych elementów, które mogą być pod napięciem. Jeśli nie da się odłączyć prądu, nie zbliżaj się.
Wezwanie pogotowia jest ważne, ale zwykle po odłączeniu zasilania i krótkiej ocenie sytuacji. Wzywaj pomoc szczególnie, gdy poszkodowany jest nieprzytomny, ma problemy z oddychaniem, doszło do oparzeń lub upadku, albo gdy objawy niepokoją mimo pozornej poprawy.
Nie zawsze. Pozycja bezpieczna dotyczy osoby nieprzytomnej, ale oddychającej. Najpierw usuń zagrożenie (odłącz prąd), potem sprawdź przytomność i oddech. Jeśli nie ma prawidłowego oddechu, priorytetem jest rozpoczęcie resuscytacji i wezwanie pomocy.
Objawy mogą obejmować: zaburzenia przytomności, brak lub nieprawidłowy oddech, drgawki, ból i skurcze mięśni, oparzenia w miejscach wejścia/wyjścia prądu oraz urazy po upadku. Nawet przy niewielkich objawach stan może się pogorszyć, więc konieczna jest ostrożna obserwacja.
Najczęściej wybiera się odruchowo "wezwać pogotowie" jako pierwszy krok, pomijając odłączenie zasilania. Inny błąd to traktowanie "pozycji bezpiecznej" jako uniwersalnej odpowiedzi bez oceny oddechu. W pytaniach o pierwszą czynność szukaj eliminacji zagrożenia.
W zdarzeniach z zagrożeniem życia priorytetem jest natychmiastowe usunięcie zagrożenia i udzielenie pierwszej pomocy, a nie formalne powiadomienia. Przełożonego zwykle informuje się w dalszej kolejności, równolegle z organizacją pomocy, o ile nie opóźnia to działań ratunkowych.
Stosuj sprawne gniazda i przewody, unikaj przeciążeń, dbaj o porządek przy kablach, nie pracuj mokrymi rękami, a urządzenia serwisuj zgodnie z instrukcją. Ważne są też szkolenia BHP i znajomość wyłączników awaryjnych. Profilaktyka zmniejsza liczbę zdarzeń i ich skutki.
Gdy w treści pojawia się porażenie prądem, urządzenie elektryczne, przewody, gniazdo lub "pod napięciem", to zwykle testuje się zasadę: najpierw przerwij dopływ energii. Dopiero potem pasują odpowiedzi o wzywaniu pomocy, ocenie oddechu, RKO czy ułożeniu poszkodowanego.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "W porażeniu prądem najpierw trzeba przerwać działanie czynnika rażącego, aby nie narażać ratownika i umożliwić bezpieczne udzielenie pomocy."

Źródła:

  • European Resuscitation Council (ERC) Guidelines 2021 – First Aid (rozdział: safety / electrical injury), https://cprguidelines.eu/ - accessed 2026-02-28
  • Resuscitation Council UK – First aid advice: Electric shock (safety first, isolate power), https://www.resus.org.uk/first-aid/first-aid-advice/electric-shock - accessed 2026-02-28
  • St John Ambulance – Electric shock: what to do (turn off power before touching casualty), https://www.sja.org.uk/get-advice/first-aid-advice/electric-shock/ - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Aktualne wytyczne pierwszej pomocy (sekcja: porażenie prądem i bezpieczeństwo ratownika)
  • Szkolenie BHP stanowiskowe dotyczące urządzeń elektrycznych w pracowni
  • Kurs pierwszej pomocy z ćwiczeniami scenariuszy wypadków w miejscu pracy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego