KWALIFIKACJA HGT9 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 9.
Pracownik biura podróży, opracowując program imprezy dla studentów Uniwersytetu Przyrodniczego, uwzględnił w nim dwa walory naturalne, czyli
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Walory naturalne to elementy środowiska przyrodniczego (np. góry, rzeki, wodospady), a nie miejscowości. "Pieniny i Dunajec" wskazują odpowiednio pasmo górskie i rzekę, więc oba składniki są walorami przyrodniczymi. W pozostałych parach pojawia się miejscowość, czyli walor antropogeniczny.

Pełne wyjaśnienie:

W turystyce (w tym w turystyce wiejskiej) walory naturalne, nazywane też przyrodniczymi, to takie elementy środowiska, które istnieją niezależnie od działalności człowieka i same w sobie stanowią powód przyjazdu turystów. Typowe przykłady to: pasma górskie, doliny i przełomy rzek, rzeki i jeziora, wodospady, wybrzeża, formy polodowcowe, a także obszary chronione wynikające z wyjątkowych cech przyrody.

Odpowiedź "Pieniny i Dunajec" spełnia warunek podwójnie: Pieniny są jednostką górską (walor rzeźby terenu), a Dunajec jest rzeką (walor hydrograficzny). W praktyce turystycznej oba te elementy często łączy się w programach wycieczek (krajobraz górski + rzeka), bo wspólnie tworzą rozpoznawalny zestaw atrakcji przyrodniczych.

Pozostałe propozycje są mylące, ponieważ zawierają mieszankę obiektu przyrodniczego i miejscowości albo element jednoznacznie osadniczy. Miejscowość (np. kurort, miasto, wieś) to z zasady walor antropogeniczny (kulturowy/organizacyjny), nawet jeśli leży w atrakcyjnym krajobrazowo miejscu. Podobnie nazwa miejscowości nad morzem nie jest "walorem naturalnym" sama w sobie – walorem naturalnym jest np. wybrzeże, plaża czy klif, a miejscowość stanowi zaplecze i infrastrukturę turystyczną.

Na egzaminie warto stosować prostą procedurę: (1) sprawdź, czy oba elementy pary są formami przyrody; (2) jeśli którykolwiek jest nazwą miejscowości/obiektu wytworzonego przez człowieka, para nie spełnia kryterium "dwa walory naturalne".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Walory naturalne (przyrodnicze) to cechy i obiekty środowiska, które powstały bez udziału człowieka i przyciągają turystów, np. góry, rzeki, jeziora, wodospady, wybrzeża. Nie zalicza się do nich miejscowości ani infrastruktury, bo to elementy antropogeniczne.
Zadaj sobie pytanie: "Czy to jest element przyrody, czy wytwór/organizacja człowieka?". Rzeka, góry, wodospad to naturalne. Miasto, kurort, skansen, zamek, muzeum to antropogeniczne. Jeśli w parze jest miejscowość, to para zwykle nie jest "dwoma walorami naturalnymi".
Pieniny są pasmem górskim (walor rzeźby terenu), a Dunajec jest rzeką (walor hydrograficzny). Oba elementy są obiektami przyrodniczymi, dlatego można je traktować jako dwa walory naturalne w programie imprezy turystycznej.
Nie w sensie ścisłym. Miejscowość (np. kurort) to walor antropogeniczny, bo jest elementem osadnictwa i organizacji człowieka. Może leżeć przy walorach naturalnych (morze, góry), ale sama nazwa miejscowości nie jest obiektem przyrodniczym.
Walory hydrograficzne to m.in. rzeki, jeziora, wodospady, przełomy rzek i źródła. W praktyce przewodnickiej i programowaniu imprez często wskazuje się je jako atrakcje krajobrazowe i rekreacyjne (spływy, punkty widokowe, kąpieliska).
To znaczy, że wśród wskazanych nazw znajduje się obiekt stworzony przez człowieka albo związany z osadnictwem i kulturą, np. miasto, wieś, zabytek, muzeum. W pytaniu o "dwa walory naturalne" taki element dyskwalifikuje parę, bo nie jest przyrodniczy.
Bo oba pojęcia występują razem w praktyce turystycznej. Wybrzeże (plaża, klif, linia brzegowa) to walor naturalny, a miasto/kurort to zaplecze i infrastruktura. Na egzaminie trzeba rozdzielić: "co jest przyrodą" od "gdzie jest baza noclegowa i usługi".
Najczęściej wybiera się parę, w której tylko jeden element jest naturalny, a drugi to miejscowość. Częsty jest też wybór "znanej nazwy" bez sprawdzenia kategorii. Pomaga zasada: oba elementy muszą być formami przyrody (np. pasmo + rzeka).
Gdy celem jest pokazanie zasobów środowiska regionu (krajobraz, wody, formy rzeźby) albo realizacja programu krajoznawczego/dydaktycznego. W turystyce wiejskiej walory naturalne są często podstawą aktywności: wędrówek, obserwacji przyrody, spływów, rekreacji.
Utrwal podział walorów (naturalne vs antropogeniczne), przećwicz rozpoznawanie nazw: rzeka/pasmo/wodospad vs miejscowość. Pomagają mapy fizyczne Polski i krótkie notatki z regionów turystycznych. W zadaniach czytaj uważnie pary: liczy się każdy człon.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Walory naturalne to elementy środowiska przyrodniczego (np. góry, rzeki, wodospady), a nie miejscowości."

Źródła:

  • Wikipedia: "Walory turystyczne" (hasło opisujące podział na walory naturalne i antropogeniczne) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Walory_turystyczne (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Pieniny" (identyfikacja obiektu jako pasma górskiego) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pieniny (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Dunajec" (identyfikacja obiektu jako rzeki) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Dunajec (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geografii turystycznej Polski (działy: walory turystyczne, regiony turystyczne)
  • Materiały krajoznawcze (np. opisy regionów, przewodniki turystyczne po Polsce)
  • Mapy fizyczne i turystyczne Polski (atlas szkolny, mapy tematyczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego