KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 50.
Pracownik biura w trakcie wykonywania swoich obowiązków służbowych został porażony prądem. Jaką czynność w pierwszej kolejności powinna wykonać obecna na miejscu wypadku koleżanka z pracy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw trzeba zapewnić bezpieczeństwo ratownika i przerwać działanie czynnika rażącego.
Przy porażeniu prądem pierwszą czynnością jest odłączenie zasilania (np. wyłącznikiem), aby poszkodowany nie był dalej rażony i aby ratownik nie uległ porażeniu. Dopiero potem ocenia się oddech i wzywa pomoc.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji porażenia prądem kluczową zasadą pierwszej pomocy jest bezpieczeństwo ratownika oraz eliminacja źródła zagrożenia. Prąd może nadal przepływać przez ciało poszkodowanego lub elementy otoczenia, dlatego podejście i dotykanie osoby przed odłączeniem zasilania może spowodować porażenie także u pomagającego.

Dlatego odpowiedź "Wyłączyć prąd." jest właściwa: pierwszym krokiem jest przerwanie dopływu energii (np. wyłączenie bezpiecznika/wyłącznika, odłączenie wtyczki, użycie wyłącznika awaryjnego). Dopiero gdy zagrożenie zostanie usunięte, można bezpiecznie przejść do dalszych etapów: sprawdzenia przytomności, oceny oddechu, ewentualnej resuscytacji oraz wezwania odpowiednich służb.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są pierwszym krokiem:

  • "Zastosować sztuczne oddychanie." – czynności ratujące życie wykonuje się po zabezpieczeniu miejsca. Przy aktywnym źródle prądu ratownik może nie być w stanie bezpiecznie rozpocząć działań, a ryzyko kolejnego porażenia jest bardzo wysokie.
  • "Wezwać straż pożarną." – straż pożarna bywa potrzebna np. przy pożarze instalacji lub innych zagrożeniach, ale w typowym porażeniu prądem w biurze nie jest to pierwsza czynność. Priorytetem pozostaje odłączenie zasilania i zabezpieczenie poszkodowanego.
  • "Wezwać pogotowie." – wezwanie pomocy jest ważne, lecz nie powinno poprzedzać przerwania rażenia, bo poszkodowany nadal jest narażony, a ratownik nie ma bezpiecznych warunków do udzielenia pomocy. W praktyce po odłączeniu prądu i szybkiej ocenie stanu (przytomność/oddech) wzywa się pomoc i podejmuje dalsze działania.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o wypadki (prąd, gaz, ogień, chemikalia) najczęściej poprawną odpowiedzią "pierwszą" jest ta, która usuwa czynnik zagrażający lub oddziela ratownika od zagrożenia, a dopiero później pojawiają się działania medyczne i organizacyjne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw przerwij działanie prądu, czyli odłącz zasilanie (wyłącznik, bezpiecznik, wtyczka), aby poszkodowany przestał być rażony, a ratownik nie był narażony. Dopiero potem sprawdź przytomność i oddech oraz wezwij pomoc, jeśli stan tego wymaga.
Bo poszkodowany lub element, którego dotyka, może nadal przewodzić prąd. Dotknięcie takiej osoby może spowodować porażenie ratownika. Najpierw usuwa się źródło zagrożenia (odłącza zasilanie), a dopiero potem podejmuje ocenę oddechu i dalsze działania ratunkowe.
Użyj najbliższego wyłącznika, bezpiecznika lub wyłącznika awaryjnego; jeśli to możliwe, wyjmij wtyczkę urządzenia. Nie ryzykuj kontaktu z mokrym podłożem ani metalowymi elementami. Celem jest szybkie odcięcie zasilania bez narażania siebie na przepływ prądu.
Pogotowie wzywa się, gdy poszkodowany jest nieprzytomny, ma zaburzenia oddechu, oparzenia, ból w klatce piersiowej, drgawki lub jakiekolwiek niepokojące objawy po porażeniu. Po odłączeniu prądu i szybkiej ocenie stanu dzwoń pod 112/999 i postępuj zgodnie z instrukcjami dyspozytora.
Nie od razu. Najpierw trzeba usunąć zagrożenie, czyli wyłączyć prąd. Dopiero gdy miejsce jest bezpieczne, ocenia się oddech. Jeśli poszkodowany nie oddycha prawidłowo, rozpoczyna się resuscytację (zgodnie z aktualnymi wytycznymi) i wzywa pomoc.
Najczęściej to: dotykanie poszkodowanego przed odłączeniem zasilania, pośpiech bez oceny zagrożeń, skupienie się wyłącznie na telefonie po pomoc zamiast przerwania rażenia oraz brak kontroli oddechu po zabezpieczeniu miejsca. Te błędy wynikają zwykle ze stresu i automatycznych reakcji.
Straż pożarna jest potrzebna głównie przy pożarze, zadymieniu, ryzyku wybuchu lub konieczności działań technicznych. W typowym porażeniu prądem w biurze priorytetem jest odłączenie zasilania, a następnie ocena stanu poszkodowanego i wezwanie odpowiednich służb (zwykle pogotowia).
Niepokojące są m.in.: utrata przytomności, problemy z oddychaniem, kołatanie serca, ból w klatce piersiowej, oparzenia (nawet małe), osłabienie, drgawki. Porażenie może zaburzać pracę serca, dlatego przy objawach trzeba pilnie skontaktować się z numerem alarmowym.
W praktyce pomaga: przeszkolenie pracowników z pierwszej pomocy, jasna instrukcja postępowania, dostęp do apteczki i numerów alarmowych, sprawna instalacja elektryczna oraz oznaczone wyłączniki/bezpieczniki. Dla działu kadr i administracji ważne jest też utrzymanie procedur BHP i organizacji szkoleń.
Szukaj odpowiedzi, która najpierw usuwa zagrożenie lub zabezpiecza ratownika (np. wyłączenie prądu, odcięcie gazu, ewakuacja ze strefy dymu). Dopiero potem pojawiają się czynności medyczne (oddech, resuscytacja) i organizacyjne (telefon po pomoc), zależnie od sytuacji.
info

Około 70% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dopiero potem ocenia się oddech i wzywa pomoc.

Źródła:

  • European Resuscitation Council (ERC): "ERC Guidelines 2021" (First Aid / Basic Life Support), https://cprguidelines.eu/guidelines-2021/ - accessed 2026-02-27
  • International Liaison Committee on Resuscitation (ILCOR): "First Aid" (Consensus/CoSTR section), https://costr.ilcor.org/ - accessed 2026-02-27
  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine): "Electrical injuries" (podstawowe zasady bezpieczeństwa i pierwszej pomocy), https://medlineplus.gov/ency/article/000053.htm - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC) dotyczące pierwszej pomocy
  • Materiały szkoleniowe z pierwszej pomocy dla zakładów pracy (kursy BHP/ppoż.)
  • Instrukcje stanowiskowe BHP dotyczące użytkowania urządzeń elektrycznych w biurze

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego