KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 28.
Pracownik jest wynagradzany według stałej miesięcznej stawki w wysokości 3 800,00 zł. W styczniu br. otrzymał on dodatkowo premię motywacyjną w wysokości 950,00 zł. Ile wyniesie składka na ubezpieczenie rentowe finansowana przez pracownika od wynagrodzenia za styczeń?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podstawa składki rentowej pracownika to suma oskładkowanych składników brutto: 3 800,00 zł + 950,00 zł = 4 750,00 zł.
Następnie stosuje się stopę rentową finansowaną przez pracownika (1,5%): 4 750,00 zł × 0,015 = 71,25 zł. Wynik podaje się w złotych i groszach.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu trzeba ustalić podstawę wymiaru składki rentowej oraz zastosować właściwą stopę procentową po stronie pracownika.

1) Ustalenie podstawy
Pracownik ma stałą stawkę miesięczną 3 800,00 zł i w styczniu otrzymuje dodatkowo premię 950,00 zł. Jeżeli przyjmujemy (jak w typowych zadaniach egzaminacyjnych), że premia jest składnikiem podlegającym oskładkowaniu, to do podstawy wchodzi suma tych kwot:
3 800,00 zł + 950,00 zł = 4 750,00 zł.

2) Zastosowanie stopy składki rentowej finansowanej przez pracownika
Składka rentowa jest dzielona między pracownika i pracodawcę. Zadanie pyta wyłącznie o część finansowaną przez pracownika, czyli o stawkę 1,5% podstawy.

3) Obliczenie
1,5% = 0,015, więc:
4 750,00 zł × 0,015 = 71,25 zł.
Otrzymaną kwotę zaokrągla się do groszy (tu wynik jest dokładny).

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 57,00 zł to efekt policzenia 1,5% tylko od 3 800,00 zł (pominięcie premii): 3 800,00 × 0,015 = 57,00.
  • 247,00 zł wskazuje na zastosowanie zbyt wysokiej stawki lub pomylenie rodzaju potrącenia; taka kwota nie wynika z 1,5% od 4 750,00 zł.
  • 308,75 zł odpowiada 6,5% od 4 750,00 zł, czyli typowemu błędowi polegającemu na użyciu łącznej stopy składki rentowej zamiast części pracownika.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze podkreśl w treści, czy pytanie dotyczy składki "finansowanej przez pracownika" czy "finansowanej przez pracodawcę", a dopiero potem wybierz stawkę i licz od pełnej podstawy (z uwzględnieniem premii, dodatków itp., jeśli nie ma informacji o wyłączeniach).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To część składki na ubezpieczenie rentowe potrącana z wynagrodzenia brutto pracownika. Jest naliczana procentowo od podstawy wymiaru składek (zwykle od oskładkowanych składników pensji). W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest odróżnienie jej od części finansowanej przez pracodawcę.
Najpierw sumujesz wszystkie składniki wynagrodzenia, które podlegają składkom społecznym (np. wynagrodzenie zasadnicze, premie regulaminowe/motywacyjne, dodatki). Potem od tej sumy liczysz procent składki. Jeśli w zadaniu nie ma wyłączeń, przyjmuje się, że podane składniki są oskładkowane.
Nie zawsze, bo zależy od charakteru świadczenia i zasad naliczania w danej firmie. Jednak w typowych zadaniach egzaminacyjnych, gdy premia jest podana jako element wynagrodzenia za miesiąc i nie ma informacji o zwolnieniu, przyjmuje się, że jest oskładkowana i wchodzi do podstawy.
W praktyce kadrowo-płacowej składka rentowa jest dzielona między pracownika i pracodawcę. Zadanie zwykle wymaga użycia stawki właściwej dla części potrącanej z pensji pracownika. Najczęstszy błąd to użycie stawki łącznej zamiast części pracownika.
Składki społeczne liczy się od podstawy wymiaru, którą stanowi łączna kwota oskładkowanych składników wynagrodzenia w danym miesiącu. Jeśli premia jest elementem wynagrodzenia za styczeń i nie wskazano wyłączeń, powinna zwiększać podstawę, a więc zwiększa także potrącenie na składkę rentową.
Najczęstsze pomyłki to: policzenie składki tylko od wynagrodzenia zasadniczego (pominięcie premii), pomylenie składki rentowej z chorobową lub emerytalną, użycie stawki pracodawcy zamiast pracownika oraz błąd w zamianie procentów na ułamek dziesiętny (1,5% ≠ 0,15).
Składkę rentową finansowaną przez pracownika liczy się od podstawy ustalanej z kwot brutto (oskładkowanych składników wynagrodzenia). Dopiero po obliczeniu składek społecznych i zdrowotnej oraz zaliczki na podatek ustala się kwotę netto do wypłaty.
W praktyce rozliczeń kadrowo-płacowych kwoty składek wykazuje się w złotych i groszach. Dlatego wynik końcowy obliczeń zaokrągla się do 2 miejsc po przecinku. Na egzaminie zwykle wystarczy obliczyć procent od podstawy i podać wynik z dokładnością do groszy.
Różnica dotyczy tego, kto finansuje daną część składki: pracownik (potrącenie z jego wynagrodzenia) lub pracodawca (koszt pracodawcy). W zadaniach egzaminacyjnych trzeba czytać uważnie sformułowanie "finansowana przez pracownika", bo oznacza inną stawkę niż część pracodawcy.
Najpierw policz podstawę (suma składników z treści). Potem wykonaj szybkie przybliżenie: 1% z 4 750 to 47,50, a 0,5% to 23,75; razem 71,25. Jeśli wynik znacząco odbiega (np. kilkaset zł), prawdopodobnie użyto złej stawki lub błędnej podstawy.
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • ZUS – "Składki na ubezpieczenia społeczne" (informacje o stopach i finansowaniu składek) – https://www.zus.pl/pracujacy/skladki-na-ubezpieczenia-spoleczne – dostęp 2026-02-27
  • ZUS – "Ubezpieczenia społeczne" (opis rodzajów ubezpieczeń i zasad finansowania) – https://www.zus.pl/ubezpieczenia-spoleczne – dostęp 2026-02-27
  • Poradnik Przedsiębiorcy – artykuł informacyjny o składkach ZUS (części finansowane przez pracownika i pracodawcę) – https://poradnikprzedsiebiorcy.pl/ – dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały ZUS dotyczące stawek i zasad naliczania składek na ubezpieczenia społeczne
  • Podręczniki/skompendia z zakresu kadr i płac (dział: składki ZUS pracownika)
  • Arkusze ćwiczeniowe do list płac (zadania z naliczania składek od różnych składników wynagrodzenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego