KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 50.
Pracownik, który włączył silnik elektryczny z uszkodzoną izolacją roboczą został porażony prądem elektrycznym. Co przede wszystkim należy zrobić udzielając poszkodowanemu pierwszej pomocy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W pierwszej pomocy przy porażeniu prądem najpierw przerywa się działanie prądu – trzeba bezpiecznie odłączyć zasilanie lub odsunąć poszkodowanego narzędziem nieprzewodzącym. Dopiero potem ocenia się oddech i podejmuje dalsze działania (wezwanie pomocy, RKO, AED), bo ratownik nie może narażać siebie.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji porażenia prądem elektrycznym najważniejszym priorytetem jest bezpieczeństwo ratownika i przerwanie ekspozycji. Dopóki poszkodowany pozostaje pod działaniem prądu, dotknięcie go gołą ręką lub wejście w strefę zagrożenia może spowodować porażenie także u osoby udzielającej pomocy. Dlatego jako pierwszą czynność należy wykonać uwolnienie poszkodowanego spod działania prądu – najlepiej przez wyłączenie zasilania (np. wyłącznikiem, bezpiecznikiem, wyłącznikiem awaryjnym) lub odłączenie urządzenia od źródła energii.

Jeśli nie da się szybko wyłączyć zasilania, należy działać tak, aby nie stać się częścią obwodu: użyć przedmiotów nieprzewodzących (np. suchego drewnianego kija) do odciągnięcia przewodu lub odsunąć poszkodowanego za odzież, unikając kontaktu z elementami przewodzącymi. Po przerwaniu działania prądu przechodzi się do standardowego schematu BLS: sprawdza się przytomność, udrażnia drogi oddechowe i ocenia oddech, wzywa pomoc, a w razie braku prawidłowego oddechu rozpoczyna się uciski klatki piersiowej oraz stosuje AED, jeśli jest dostępny.

Odpowiedź "Sprawdzić tętno i oddech poszkodowanego." jest niewłaściwa jako pierwszy krok, ponieważ zakłada podejście do poszkodowanego bez wcześniejszego usunięcia źródła zagrożenia. Odpowiedź "Usunąć z otoczenia poszkodowanego metalowe przedmioty." może brzmieć logicznie, ale nie rozwiązuje kluczowego problemu – nadal może płynąć prąd, a ryzyko porażenia pozostaje. Odpowiedź "Przeprowadzić u poszkodowanego resuscytację krążeniowo-oddechową." także nie jest czynnością wykonywaną przede wszystkim: RKO podejmuje się dopiero po przerwaniu ekspozycji i stwierdzeniu braku prawidłowego oddechu.

Zapamiętaj zasadę egzaminacyjną: najpierw usuń zagrożenie (prąd), potem oceń stan poszkodowanego i dopiero wtedy wdrażaj czynności ratujące życie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pierwszą czynnością jest przerwanie działania prądu i zabezpieczenie ratownika: wyłącz zasilanie, odłącz urządzenie lub odsuń źródło prądu w sposób bezpieczny. Dopiero potem oceniaj oddech i podejmuj dalsze czynności (wezwanie pomocy, BLS, AED).
Bo możesz sam zostać porażony i stać się częścią obwodu elektrycznego. To zwiększa liczbę poszkodowanych i utrudnia akcję ratunkową. Najpierw usuń zagrożenie (wyłączenie zasilania), a dopiero potem podejdź do oceny stanu człowieka.
Najbezpieczniej wyłączyć zasilanie (wyłącznik, bezpiecznik, wtyczka). Jeśli to niemożliwe, użyj przedmiotu nieprzewodzącego i suchego (np. drewno) do odsunięcia przewodu lub odciągnij poszkodowanego za odzież, unikając metalu i wilgoci.
RKO rozpoczyna się po przerwaniu działania prądu i po ocenie oddechu. Jeśli poszkodowany nie oddycha prawidłowo, wzywasz pomoc i zaczynasz uciski klatki piersiowej, a następnie używasz AED, jeśli jest dostępny.
Nie ryzykuj bezpośredniego dotykania poszkodowanego. Spróbuj szybko odłączyć urządzenie (np. wtyczkę), odsunąć przewód narzędziem nieprzewodzącym lub odciągnąć poszkodowanego za suchą odzież. Jeśli warunki są niebezpieczne (woda, metal), wezwij służby.
Może być pomocne dopiero jako element porządkowania miejsca zdarzenia, ale nie jest pierwszym krokiem. Priorytetem jest odłączenie prądu. Skupienie się na metalach bez przerwania zasilania nie usuwa głównego zagrożenia i może opóźnić właściwe działania.
Po porażeniu mogą wystąpić: zaburzenia oddychania, utrata przytomności, oparzenia w miejscach kontaktu, skurcze mięśni, a także groźne zaburzenia rytmu serca. Dlatego po odłączeniu prądu kluczowa jest ocena oddechu i szybkie wdrożenie BLS/AED, gdy to potrzebne.
Bo w pierwszej pomocy obowiązuje zasada: najpierw bezpieczeństwo ratownika i usunięcie zagrożenia. W porażeniu prądem zagrożenie jest aktywne i może dotyczyć także ratownika. Dopiero po jego wyeliminowaniu sensownie i bezpiecznie ocenia się oddech oraz wykonuje RKO.
Najczęstsze to: podejście do poszkodowanego bez odłączenia zasilania, dotykanie go gołymi rękami, skupienie się na "szukaniu tętna" zamiast przerwania ekspozycji, oraz rozpoczynanie RKO bez oceny oddechu. Na egzaminie pilnuj kolejności działań.
Tak, bo prace przy instalacjach i urządzeniach często odbywają się w pobliżu zasilania elektrycznego (napędy, sterowanie, elektronika, narzędzia). Znajomość zasad BHP i pierwszej pomocy ogranicza ryzyko wypadku oraz ułatwia właściwą reakcję, gdy do niego dojdzie.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w pierwszej pomocy przy porażeniu prądem najpierw przerywa się działanie prądu – trzeba bezpiecznie odłączyć zasilanie lub odsunąć poszkodowanego narzędziem nieprzewodzącym.

Źródła:

  • European Resuscitation Council (ERC), "ERC Guidelines 2021: Basic Life Support", Resuscitation, 2021 (sekcja BLS)
  • ILCOR, "Consensus on Science with Treatment Recommendations (CoSTR) – Basic Life Support", aktualizacje 2020–2021 (obszar BLS)
  • Polski Czerwony Krzyż, materiały szkoleniowe z pierwszej pomocy (BLS/AED) – zasady bezpieczeństwa ratownika i postępowanie w porażeniu prądem

Materiały:

  • Aktualne wytyczne ERC dotyczące BLS (resuscytacji krążeniowo-oddechowej)
  • Materiały szkoleniowe pierwszej pomocy (BLS/AED) dla pracowników technicznych
  • Instrukcje BHP zakładowe dot. prac przy urządzeniach elektrycznych i procedur wypadkowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego