KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 20.
Pracownik ma prawo rozwiązać z pracodawcą umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia, w sytuacji gdy pracodawca
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia przez pracownika wiąże się z ciężkim naruszeniem obowiązków przez pracodawcę lub sytuacją zagrażającą zdrowiu. Niewykonanie obowiązku dostosowania pracy do orzeczenia lekarskiego (np. brak przeniesienia) może stanowić podstawę trybu natychmiastowego, w przeciwieństwie do kwestii premii, szkolenia czy terminu urlopu.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy sytuacji, w której pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia, czyli zakończyć stosunek pracy natychmiast. Taki tryb jest wyjątkiem i w praktyce wymaga istnienia szczególnie istotnej przyczyny leżącej po stronie pracodawcy, a nie jedynie sporu o świadczenia dodatkowe czy organizację czasu pracy.

Odpowiedź "nie przeniósł go na inne stanowisko pracy pomimo przedstawienia stosownego orzeczenia lekarskiego" jest uzasadniona tym, że orzeczenie lekarskie dotyczy zdolności do wykonywania pracy i warunków bezpiecznego jej świadczenia. Jeżeli pracodawca ignoruje taki dokument i nie podejmuje działań organizacyjnych (np. zmiany stanowiska lub dostosowania pracy), może to oznaczać naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika, w tym związanych z ochroną zdrowia.

Pozostałe odpowiedzi są typowymi konfliktami pracowniczymi, ale co do zasady nie stanowią same w sobie przesłanki do natychmiastowego rozwiązania umowy przez pracownika:

  • "nie skierował go na kurs podnoszący kwalifikacje zawodowe na jego stanowisku pracy" — brak szkolenia może być niekorzystny, ale zwykle nie ma charakteru natychmiastowego i nie dotyczy wprost zdolności do pracy potwierdzonej orzeczeniem.
  • "nie udzielił urlopu wypoczynkowego w żądanym przez niego terminie" — pracownik ma prawo do urlopu, lecz termin jest elementem organizacji pracy; odmowa konkretnej daty nie jest równoznaczna z odmową prawa do urlopu jako takiego.
  • "nie przyznał mu premii" — premia bywa świadczeniem uznaniowym albo zależnym od regulaminu; spór o premię częściej prowadzi do roszczeń lub postępowania wyjaśniającego, a nie do trybu natychmiastowego.

W nauce do egzaminu warto zapamiętać zasadę: tryb natychmiastowy jest zarezerwowany dla sytuacji "poważnych" (zdrowie, bezpieczeństwo, ciężkie naruszenia obowiązków), a nie dla spraw uznaniowych lub organizacyjnych, które zwykle rozwiązuje się w ramach wypowiedzenia, skargi lub roszczeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zakończenie umowy "ze skutkiem natychmiastowym", bez czekania na upływ okresu wypowiedzenia. W praktyce wymaga ważnej przyczyny leżącej po stronie pracodawcy, zwykle poważnego naruszenia obowiązków lub sytuacji powiązanej z ochroną zdrowia i bezpieczeństwa pracownika.
Najczęściej są to przypadki poważne: naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika, ignorowanie kwestii BHP lub działań dotyczących ochrony zdrowia. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba odróżniać je od sporów o premię, termin urlopu czy brak szkoleń.
Orzeczenie lekarskie dotyczy zdolności do pracy i warunków, w jakich praca może być wykonywana. Gdy wskazuje przeciwwskazania, pracodawca powinien tak zorganizować pracę, aby nie narażać pracownika na pogorszenie zdrowia (np. rozważyć przeniesienie lub dostosowanie obowiązków).
Zwykle nie. Premia często zależy od regulaminu albo decyzji pracodawcy i spory o nią częściej rozwiązuje się przez wyjaśnienia, reklamację, ewentualnie dochodzenie roszczeń. Na egzaminie traktuje się to jako sytuację zbyt "miękką" na tryb natychmiastowy.
Najczęściej nie, bo termin urlopu jest elementem organizacji pracy i może być uzależniony od potrzeb pracodawcy. Co innego, gdyby pracodawca w ogóle uniemożliwiał wykorzystanie urlopu, ale samo "nie w tym terminie" zwykle nie spełnia przesłanek trybu natychmiastowego.
Wypowiedzenie uruchamia okres wypowiedzenia, po którym umowa się kończy. Rozwiązanie bez wypowiedzenia kończy ją od razu. W zadaniach testowych sygnałem są słowa "bez zachowania okresu wypowiedzenia" oraz przyczyny o dużej wadze (zdrowie, bezpieczeństwo, ciężkie naruszenia).
Kluczowe są dokumenty potwierdzające przyczynę, np. orzeczenie lekarskie, korespondencja z pracodawcą, polecenia służbowe, notatki, potwierdzenia zgłoszeń. Na egzaminie często wskazuje się "orzeczenie lekarskie" jako element formalny wzmacniający zasadność działania pracownika.
Bo jest to kwestia rozwoju zawodowego i decyzji organizacyjnych, a nie bezpośrednie naruszenie bezpieczeństwa lub zdrowia. Nawet jeśli pracownik liczy na szkolenie, to sama odmowa skierowania na kurs zazwyczaj nie ma charakteru "nagłego" i "ciężkiego" jak wymagają tego przesłanki.
Najczęstsza pułapka to wybieranie odpowiedzi emocjonalnie "najbardziej krzywdzącej" (np. brak premii) zamiast prawnie najsilniejszej. Druga to mylenie konfliktów organizacyjnych (termin urlopu, szkolenie) z sytuacjami dotyczącymi zdrowia i podstawowych obowiązków pracodawcy.
Ucz się blokami: nawiązanie stosunku pracy, prawa i obowiązki, czas pracy i urlopy, rozwiązanie umowy. Do testów zapamiętaj słowa-klucze: "bez wypowiedzenia" łącz z przyczynami poważnymi (zdrowie/BHP/ciężkie naruszenie), a nie z premiami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 25% zdających egzamin. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia przez pracownika wiąże się z ciężkim naruszeniem obowiązków przez pracodawcę lub sytuacją zagrażającą zdrowiu.

Źródła:

  • Państwowa Inspekcja Pracy (pip.gov.pl) – poradnik/sekcja tematyczna o rozwiązywaniu umowy o pracę (w tym bez wypowiedzenia) – accessed 2026-03-01
  • Portal GOV.PL – informacje dla obywateli/pracowników: prawa i obowiązki w zatrudnieniu oraz umowa o pracę – accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały edukacyjne Państwowej Inspekcji Pracy dotyczące rozwiązywania umów
  • Podręczniki do podstaw przedsiębiorczości: dział prawo pracy
  • Komentarze i opracowania dydaktyczne z zakresu praw i obowiązków stron stosunku pracy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego