KWALIFIKACJA HAN1 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 38.
Pracownik magazynu czyszcząc urządzenie chłodnicze uległ porażeniu prądem. Wystąpiły u niego zaburzenia w oddychaniu. Udzielając poszkodowanemu pierwszej pomocy, w pierwszej kolejności należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W przypadku porażenia prądem pierwszym krokiem jest przerwanie działania prądu, aby nie narażać poszkodowanego i ratownika na dalsze porażenie. Dopiero po odłączeniu zasilania ocenia się oddech, w razie potrzeby wdraża RKO/sztuczne oddychanie i wzywa pomoc. Pozostałe działania są wtórne.

Pełne wyjaśnienie:

W porażeniu prądem elektrycznym priorytetem jest bezpieczeństwo i natychmiastowe usunięcie czynnika rażącego. Dopóki poszkodowany pozostaje w obwodzie lub urządzenie jest pod napięciem, istnieje ryzyko:

  • dalszego pogłębiania obrażeń u poszkodowanego (zaburzenia oddechu, zaburzenia rytmu serca),
  • porażenia ratownika przy dotknięciu poszkodowanego lub elementów instalacji.

Dlatego poprawne jest działanie: odłączyć poszkodowanego od źródła prądu (np. wyłączyć zasilanie, wyjąć wtyczkę, użyć wyłącznika awaryjnego; gdy nie ma takiej możliwości – odsunąć przewód/przedmiot narzędziem izolacyjnym, nie dotykając gołymi rękami).

Dopiero gdy zagrożenie zostało usunięte, wykonuje się kolejne kroki pierwszej pomocy: ocenę przytomności i oddechu, wezwanie pomocy oraz – jeśli brak prawidłowego oddechu – rozpoczęcie resuscytacji. Jeśli oddech jest zachowany, można ułożyć poszkodowanego w pozycji bezpiecznej i okryć, obserwując stan.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe jako "pierwszy krok"?

  • "Położyć na boku i ciepło okryć" – to czynności możliwe dopiero po zapewnieniu bezpieczeństwa; w trakcie porażenia ratownik nie powinien dotykać poszkodowanego.
  • "Zastosować sztuczne oddychanie" – działania oddechowe wykonuje się po odłączeniu prądu i ocenie oddechu; inaczej ratownik naraża się na porażenie.
  • "Zawiadomić kierownika i wezwać pogotowie" – wezwanie pomocy jest ważne, ale nie może zastąpić natychmiastowego przerwania ekspozycji, gdy zagrożenie nadal trwa.

Na egzaminie warto zapamiętać regułę: najpierw usuń zagrożenie, potem oceniaj i ratuj. To szczególnie istotne przy prądzie elektrycznym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw trzeba przerwać działanie prądu (wyłączyć zasilanie, wyjąć wtyczkę, użyć wyłącznika). Dopiero potem można bezpiecznie podejść, ocenić oddech i udzielać dalszej pomocy. To chroni także ratownika przed porażeniem wtórnym.
Bo poszkodowany może nadal pozostawać pod napięciem, a ratownik dotykając go tworzy drogę przepływu prądu. Skutkiem może być porażenie ratownika i powstanie kolejnej ofiary. Najpierw odłącz zasilanie lub odsuń przewód narzędziem izolacyjnym.
Najbezpieczniej jest wyłączyć zasilanie (wyłącznik, bezpiecznik, wyłącznik awaryjny) lub wyjąć wtyczkę. Jeśli nie da się tego zrobić, odsuń przewód/przedmiot przy pomocy materiału izolacyjnego (np. suchego drewna), nie dotykając gołymi rękami.
Po odłączeniu prądu i ocenie oddechu. Jeśli poszkodowany nie oddycha prawidłowo, wzywa się pomoc i rozpoczyna resuscytację zgodnie z zasadami pierwszej pomocy. Gdy oddech jest prawidłowy, zapewnia się komfort i obserwację.
Jeśli zagrożenie wciąż trwa (urządzenie pod napięciem), najpierw należy usunąć zagrożenie przez odłączenie zasilania, aby móc bezpiecznie pomagać. Następnie wzywa się pomoc. W praktyce często robi się to równolegle: jedna osoba odłącza prąd, druga dzwoni.
Szczególnie groźne są: brak lub nieprawidłowy oddech, utrata przytomności, silne zaburzenia rytmu serca, oparzenia w miejscach wejścia/wyjścia prądu oraz drgawki. Objawy mogą się pojawić nagle, dlatego po odłączeniu prądu trzeba szybko ocenić stan i działać.
Bo skuteczna pierwsza pomoc zaczyna się od tego, by ratownik sam nie stał się poszkodowanym. Przy prądzie, gazach lub pożarze zagrożenie może trwać mimo wypadku. Egzamin sprawdza umiejętność ustawienia priorytetu: zabezpiecz, potem ratuj.
Nie dotykaj poszkodowanego gołymi rękami. Spróbuj odsunąć przewód lub źródło porażenia przedmiotem izolującym (np. sucha deska), stojąc na suchym podłożu i unikając kontaktu z metalem oraz wodą. Następnie oceń stan poszkodowanego i wezwij pomoc.
Częste błędy to: dotknięcie poszkodowanego przed odłączeniem prądu, rozpoczęcie sztucznego oddychania mimo trwającego zagrożenia, skupienie się na powiadomieniu przełożonego zamiast na natychmiastowym odcięciu zasilania oraz ignorowanie ryzyka wody/metalowych powierzchni w pobliżu urządzeń.
Ucz się schematów postępowania: bezpieczeństwo, ocena przytomności i oddechu, wezwanie pomocy, RKO. Przećwicz typowe sytuacje z pracy (urządzenia elektryczne, magazyn, zaplecze). W testach zwracaj uwagę na słowa "w pierwszej kolejności" – zwykle chodzi o usunięcie zagrożenia.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "W przypadku porażenia prądem pierwszym krokiem jest przerwanie działania prądu, aby nie narażać poszkodowanego i ratownika na dalsze porażenie."

Źródła:

  • European Resuscitation Council (ERC) Guidelines 2021 – First Aid, Resuscitation (official guideline document), https://cprguidelines.eu/ - accessed 2026-02-27
  • ILCOR Consensus on Science with Treatment Recommendations (CoSTR) – First Aid (section on electrical injury/first aid principles), https://costr.ilcor.org/ - accessed 2026-02-27
  • Mayo Clinic – Electric shock: First aid (step: separate person from source of electricity), https://www.mayoclinic.org/first-aid/first-aid-electric-shock/basics/art-20056695 - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC) dotyczące pierwszej pomocy i RKO
  • Materiały edukacyjne organizacji ratowniczych/medycznych dot. porażenia prądem
  • Szkolenie BHP oraz szkolenie z pierwszej pomocy w miejscu pracy (scenariusze wypadków w magazynie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego