KWALIFIKACJA BPO1 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 3.
Pracownik na stanowisku produkcyjnym skarży się na ból w nadgarstkach podczas wykonywania swoich obowiązków. Jakie działanie najprawdopodobniej zmniejszy jego obciążenie fizyczne?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ból nadgarstków na stanowisku produkcyjnym najczęściej wiąże się z obciążeniem fizycznym: ruchem powtarzalnym, nienaturalnym ustawieniem dłoni i nadmierną siłą chwytu.
Uchwyty narzędzi dopasowane do dłoni ułatwiają utrzymanie neutralnej pozycji i zmniejszają przeciążenie tkanek.

Pełne wyjaśnienie:

Ból nadgarstków podczas pracy produkcyjnej jest typowym sygnałem przeciążenia układu mięśniowo-szkieletowego kończyny górnej. W ergonomii zalicza się to do obciążenia fizycznego, które rośnie m.in. przy ruchach powtarzalnych, odchyleniu nadgarstka od pozycji neutralnej, zbyt silnym chwycie oraz pracy narzędziami wymagającymi niekorzystnego ułożenia dłoni.

Odpowiedź "Zastosowanie narzędzi z uchwytami dostosowanymi do kształtu dłoni." jest poprawna, ponieważ ergonomiczny uchwyt pozwala ograniczyć konieczną siłę chwytu i ułatwia utrzymanie bardziej naturalnego (neutralnego) ustawienia nadgarstka. To bezpośrednio zmniejsza przeciążenia w obrębie nadgarstka i przedramienia, czyli redukuje obciążenie fizyczne.

Pozostałe propozycje nie są najlepszą odpowiedzią w tym scenariuszu:

  • "Wprowadzenie regularnych przerw na ćwiczenia rozciągające." – przerwy i ćwiczenia mogą wspierać profilaktykę przeciążeń, ale są działaniem organizacyjnym o bardziej pośrednim wpływie. Pytanie dotyczy działania, które najprawdopodobniej zmniejszy obciążenie fizyczne związane z samym sposobem używania narzędzia, więc lepsze jest rozwiązanie techniczne (ergonomiczny uchwyt).
  • "Zmniejszenie hałasu w środowisku pracy." – redukcja hałasu poprawia komfort i może ograniczać obciążenie psychiczne, lecz nie usuwa głównej przyczyny bólu nadgarstków (biomechanika pracy ręki).
  • "Poprawa oświetlenia stanowiska pracy." – właściwe oświetlenie wpływa na bezpieczeństwo i zmęczenie wzroku, ale nie jest typowym czynnikiem sprawczym dolegliwości w nadgarstku.

W praktyce BHP warto łączyć działania techniczne (ergonomiczne narzędzia, neutralna pozycja dłoni) z organizacyjnymi (rotacja zadań, mikropauzy), jednak w tym pytaniu najbardziej celowane i bezpośrednie jest dopasowanie narzędzia do anatomii dłoni.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Obciążenie fizyczne to wymagania stawiane ciału podczas pracy, np. wysiłek mięśniowy, wymuszona pozycja, ruchy powtarzalne i siła chwytu. W praktyce BHP ocenia się je przez obserwację pracy i identyfikację czynników, które mogą prowadzić do przeciążeń i bólu, szczególnie kończyn górnych.
Nadgarstek boli często wtedy, gdy narzędzie wymusza odchylenie dłoni, skręcanie lub zbyt silny chwyt. Ergonomiczny uchwyt dopasowany do dłoni zmniejsza potrzebną siłę oraz ułatwia utrzymanie bardziej neutralnej pozycji. To ogranicza przeciążenia tkanek i ryzyko dolegliwości typu RSI.
Najczęściej są to: ruchy powtarzalne, długotrwałe utrzymywanie dłoni w nienaturalnym ułożeniu, wysoka siła chwytu, pośpiech zwiększający tempo ruchów oraz czynniki mechaniczne jak wibracje. W BHP kluczowe jest ustalenie, które z nich dominują na danym stanowisku i dobranie działań korygujących.
Nie zawsze. Przerwy i ćwiczenia pomagają, ale jeśli główną przyczyną jest narzędzie lub technika pracy (np. skręcanie nadgarstka, za duża siła chwytu), to bez zmiany rozwiązania technicznego objawy mogą wracać. Najlepsze efekty daje połączenie ergonomicznego doboru narzędzi z organizacją pracy.
Obciążenie fizyczne objawia się m.in. bólem mięśni i stawów, drętwieniem, spadkiem siły chwytu i zmęczeniem układu ruchu. Obciążenie psychiczne dotyczy presji czasu, stresu, wymagań mentalnych i emocjonalnych. W ocenie BHP warto oddzielać przyczynę (wymaganie pracy) od skutku (objaw w ciele).
Hałas jest uciążliwy i może zwiększać stres oraz zmęczenie, ale nie wpływa bezpośrednio na ustawienie nadgarstka, siłę chwytu czy liczbę ruchów powtarzalnych. Ból nadgarstków wynika zwykle z biomechaniki pracy ręki. Dlatego przy takich objawach priorytetem są działania ergonomiczne dotyczące narzędzi i sposobu pracy.
Może wpływać pośrednio, np. gdy słabe oświetlenie wymusza nienaturalne zbliżanie się do detalu lub niekorzystną postawę. Jednak przy typowym bólu nadgarstków kluczowe są czynniki ręki: powtarzalność, odchylenie nadgarstka i siła chwytu. Dlatego samo doświetlenie zwykle nie rozwiązuje problemu przeciążenia.
Najczęściej stosuje się: dobór narzędzi z ergonomicznymi uchwytami, ograniczenie skręcania nadgarstka (neutralna pozycja dłoni), zmniejszenie wymaganej siły chwytu, eliminację zbędnych ruchów powtarzalnych oraz ograniczenie wibracji. Działania techniczne są zwykle najbardziej "bezpośrednie" wobec przyczyny bólu.
Rotacja zadań jest zasadna, gdy praca ma wysoki udział ruchów powtarzalnych i obciąża stale te same struktury (np. jedna ręka wykonuje monotonne czynności). Zmiana rodzaju czynności rozkłada obciążenie na różne grupy mięśni. W BHP trzeba jednak upewnić się, że zadania rotacyjne nie przenoszą przeciążeń w inne miejsce.
Ucz się łączyć objaw z mechanizmem: ból nadgarstka → ruchy powtarzalne, siła chwytu, pozycja dłoni, wibracje. Ćwicz dobór działań: techniczne (narzędzie, uchwyt), organizacyjne (przerwy, rotacja) i środowiskowe (hałas, światło). Na egzaminie wybieraj rozwiązanie najbardziej bezpośrednie dla przyczyny.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe, Dz.U. 1998 nr 148 poz. 973 z późn. zm.
  • PN-EN ISO 6385:2004, Ergonomia – projektowanie systemów pracy

Materiały:

  • PN-EN ISO 6385:2004 Ergonomia – projektowanie systemów pracy
  • Materiały dydaktyczne z ergonomii pracy (układ mięśniowo-szkieletowy, przeciążenia kończyn górnych)
  • Instrukcje producentów narzędzi dotyczące ergonomicznego doboru uchwytów i siły chwytu

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego