KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2013

PYTANIE NR 29.
Pracownik obsługujący młot pneumatyczny narażony jest na drgania. Na podstawie przedstawionego rysunku wskaż częstotliwość drgań, która jest szczególnie niebezpieczna dla serca.
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek ludzkiego ciała z zaznaczonymi częstotliwościami drgań własnych różnych organów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "5 do 9 Hz", ponieważ w tym zadaniu należy odczytać z rysunku przedział częstotliwości wskazany jako szczególnie niebezpieczny dla serca. Pozostałe zakresy odnoszą się do innych stref oddziaływania drgań lub nie są na rysunku oznaczone jako najbardziej ryzykowne dla serca.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe jest polecenie: "Na podstawie przedstawionego rysunku". Oznacza to, że nie należy zgadywać na podstawie ogólnych skojarzeń (np. że "wyższa częstotliwość zawsze bardziej szkodzi"), tylko odczytać z rysunku strefę częstotliwości opisaną jako szczególnie niebezpieczna dla serca.

Odpowiedź "5 do 9 Hz" jest właściwa, ponieważ to ten zakres jest w materiale graficznym wskazany jako strefa szczególnego zagrożenia dla serca. W praktyce BHP takie zestawienia wiążą się z tym, że organizm człowieka ma różną wrażliwość na drgania w zależności od ich częstotliwości, a pewne przedziały mogą być uznawane za bardziej krytyczne dla określonych narządów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe w kontekście tego zadania?

  • "1 do 3 Hz" – mimo że może kojarzyć się z wolniejszymi drganiami, w tym pytaniu nie jest to przedział oznaczony na rysunku jako szczególnie niebezpieczny dla serca, więc nie spełnia kryterium z polecenia.
  • "10 do 13 Hz" – to inny zakres niż wskazany na rysunku dla serca; częstym błędem jest wybór wartości "ze środka" skali lub kierowanie się intuicją, zamiast dokładnego odczytu.
  • "13 do 20 Hz" – to najwyższy z podanych zakresów i bywa wybierany na zasadzie "im więcej Hz, tym gorzej", co jest przykładem błędnej heurystyki. Zadanie wymaga jednak zgodności z oznaczeniem na rysunku.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "na podstawie rysunku/wykresu", najpierw zidentyfikuj na materiale graficznym dokładny opis (narząd/strefa), a dopiero potem dopasuj do niego przedział z odpowiedzi. Zwracaj uwagę na granice (np. 5–9 vs 10–13), bo pomyłki często wynikają z pośpiechu, a nie z braku wiedzy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Częstotliwość w Hz mówi, ile cykli drgania występuje w ciągu sekundy. W BHP ma znaczenie, bo różne częstotliwości mogą inaczej oddziaływać na ciało, a ocena narażenia na drgania uwzględnia parametry ruchu drgającego oraz czas ekspozycji.
W poleceniach typu "na podstawie rysunku" poprawna odpowiedź wynika z odczytu oznaczeń na materiale graficznym. Intuicja (np. że większa liczba jest groźniejsza) bywa myląca. Egzamin sprawdza umiejętność interpretacji danych, nie zgadywanie.
Najczęściej są to narzędzia ręczne z napędem (np. pneumatyczne lub elektryczne), które przenoszą drgania na dłonie i przedramiona. W praktyce BHP kluczowe jest rozpoznanie stanowisk z takimi narzędziami i ograniczanie ekspozycji przez organizację pracy i nadzór techniczny.
Częsty błąd to wybieranie najwyższej wartości "bo brzmi groźniej" albo mylenie sąsiednich przedziałów (np. 5–9 z 10–13). Inny błąd to nieuwaga w odczycie granic zakresu. Pomaga porównanie obu końców przedziału z rysunkiem.
W praktyce wdraża się działania ograniczające ekspozycję: dobór właściwego narzędzia i jego serwis, organizację przerw i rotacji, szkolenie, a także środki ochrony indywidualnej, jeśli są adekwatne. Równolegle aktualizuje się ocenę ryzyka i dokumentację stanowiskową.
Wskazówką są sformułowania: "na podstawie rysunku", "na podstawie wykresu/tabeli" lub "na podstawie przedstawionych danych". Wtedy poprawna odpowiedź musi wynikać z materiału, nawet jeśli temat wydaje się znany. Najpierw czytaj opisy osi i legendę.
Nie. Zagrożenie zależy nie tylko od częstotliwości, ale też od poziomu drgań, kierunku, czasu narażenia i tego, jak organizm reaguje na dany zakres. Dlatego w zadaniach egzaminacyjnych nie opieraj się na prostych regułach, tylko na danych źródłowych z rysunku.
Pomagają m.in. rotacja na stanowiskach, planowanie przerw, ograniczanie czasu pracy narzędziem, dobór narzędzi o mniejszych drganiach oraz kontrola stanu technicznego (zużyte elementy często zwiększają drgania). Ważne jest też szkolenie z prawidłowego chwytu i techniki pracy.
Warto utrwalić: częstotliwość (Hz), czas ekspozycji, narażenie, ryzyko zawodowe, czynniki fizyczne, drgania miejscowe i ogólne oraz zasady profilaktyki (techniczne, organizacyjne i indywidualne). Na egzaminie często liczy się też poprawna interpretacja wykresów i tabel.
Przedziały stosuje się, gdy zjawisko ma zakresy (strefy) ważne praktycznie, np. na wykresie oznaczono obszary oddziaływania lub ryzyka. Wtedy zadanie sprawdza, czy potrafisz dopasować opis do odpowiedniego zakresu, a nie zapamiętać jedną wartość punktową.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Poprawna jest odpowiedź "5 do 9 Hz", ponieważ w tym zadaniu należy odczytać z rysunku przedział częstotliwości wskazany jako szczególnie niebezpieczny dla serca."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty BHP omawiające czynniki fizyczne w środowisku pracy (drgania i hałas)
  • Materiały CIOP-PIB dotyczące drgań mechanicznych w pracy (opracowania i poradniki)
  • Instrukcje stanowiskowe i oceny ryzyka zawodowego dla prac z narzędziami pneumatycznymi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego