KWALIFIKACJA MEC3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 27.
Pracownik po zakończeniu pracy na tokarce powinien między innymi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Po zakończeniu pracy na tokarce wykonuje się czynności porządkowo-konserwacyjne. Zakonserwowanie łoża olejem tworzy warstwę ochronną i ogranicza korozję oraz zużycie prowadnic. Usuwanie wiórów sprężonym powietrzem jest niebezpieczne (rozrzut ostrych wiórów), a demontaż osprzętu i chłodzenie pakułami nie jest typową czynnością kończącą zmianę.

Pełne wyjaśnienie:

Po zakończeniu pracy na tokarce pracownik powinien pozostawić obrabiarkę w stanie bezpiecznym i gotowym do kolejnego uruchomienia. W praktyce obejmuje to m.in. usunięcie zanieczyszczeń z obszaru roboczego metodą bezpieczną dla operatora oraz wykonanie podstawowej konserwacji elementów narażonych na korozję i zużycie.

Odpowiedź "zakonserwować łoże olejem" jest właściwa, ponieważ łoże i prowadnice tokarki są precyzyjnymi powierzchniami roboczymi. Po pracy mogą pozostać na nich wilgoć, chłodziwo lub drobne opiłki, które sprzyjają rdzewieniu oraz przyspieszają zużycie. Cienka warstwa oleju konserwującego ogranicza dostęp tlenu i wilgoci, a także pomaga utrzymać dobre warunki pracy prowadnic.

Pozostałe propozycje nie są najlepszym wyborem jako czynność kończąca pracę:

  • "usunąć wióry sprężonym powietrzem" – metoda bywa kusząca, bo jest szybka, ale niesie typowe zagrożenia: wióry mogą zostać rozpędzone i trafić w oczy lub skórę, mogą też zostać wdmuchnięte w szczeliny i prowadnice, pogarszając ich stan. Bezpieczniejsze są narzędzia do zbierania wiórów przeznaczone do tego celu.
  • "zdemontować uchwyt i imak narzędziowy" – to czynność serwisowa/ustawieniowa, a nie standardowy element codziennego zakończenia pracy. Niepotrzebny demontaż zwiększa ryzyko błędów montażu, uszkodzeń oraz wydłuża przygotowanie do kolejnej pracy.
  • "ochłodzić narzędzia za pomocą mokrych pakuł" – gwałtowne i improwizowane chłodzenie może być niekorzystne dla narzędzi (szok termiczny) i nie dotyczy konserwacji samej obrabiarki. Pakuły dodatkowo mogą zostawiać włókna i zanieczyszczać strefę pracy.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o czynności po zakończeniu pracy zwykle szuka się odpowiedzi, która chroni maszynę (konserwacja, zabezpieczenie przed korozją) i jest zgodna z bezpiecznymi praktykami stanowiskowymi, a nie odpowiedzi "najszybszej" lub "najbardziej radykalnej" (demontaż).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Konserwacja łoża to zabezpieczenie powierzchni roboczych tokarki przed korozją i zużyciem, zwykle przez oczyszczenie i naniesienie cienkiej warstwy oleju. Celem jest ochrona prowadnic i zachowanie dokładności obrabiarki między zmianami.
Sprężone powietrze rozrzuca ostre wióry i pył, co zwiększa ryzyko urazu oczu i skóry oraz może wdmuchnąć zanieczyszczenia w prowadnice i szczeliny. Na egzaminie to typowy "fałszywy przyjaciel": szybkie, ale niebezpieczne rozwiązanie.
Typowo wykonuje się bezpieczne usunięcie wiórów odpowiednimi narzędziami, wytarcie zabrudzeń z chłodziwa/oleju oraz lekką konserwację narażonych powierzchni. Ważne jest pozostawienie stanowiska czystego i maszyny zabezpieczonej przed korozją.
Stosuje się go po zakończeniu pracy, szczególnie gdy obrabiarka będzie stała nieużywana, a na elementach mogła pozostać wilgoć lub chłodziwo. Cienka warstwa oleju ogranicza rdzewienie i pomaga utrzymać dobry stan powierzchni ślizgowych.
Zwykle nie jest to czynność rutynowa po każdej zmianie. Demontaż wykonuje się przy pracach serwisowych, zmianie osprzętu lub gdy wymagają tego procedury zakładowe. Na pytaniach egzaminacyjnych demontaż często jest odpowiedzią "zbyt skrajną".
Może powodować szok termiczny i pogarszać trwałość narzędzia, a także wprowadzać zanieczyszczenia (włókna) do strefy pracy. To nie jest standardowa czynność kończąca pracę na tokarce, bo nie zabezpiecza obrabiarki ani nie poprawia bezpieczeństwa stanowiska.
Czynności obsługowe to proste działania operatora: czyszczenie, podstawowa konserwacja, kontrola porządku i bezpieczeństwa. Serwisowe to ingerencje wymagające uprawnień lub procedur (np. rozbiórka, naprawy, regulacje). W testach wybieraj odpowiedzi z grupy obsługowych.
Najczęściej są to urazy od ostrych wiórów oraz ryzyko dostania się zanieczyszczeń do elementów precyzyjnych. Dlatego liczą się właściwe metody usuwania wiórów i ochrona prowadnic/łoża. Pytania egzaminacyjne często sprawdzają właśnie tę świadomość ryzyka.
Częsty błąd to wybór "najszybszej" metody sprzątania (sprężone powietrze) oraz mylenie zakończenia pracy z czynnościami remontowymi (demontaż osprzętu). Pomaga zasada: po zmianie ma być bezpiecznie, czysto i zabezpieczone przed korozją.
Najpierw ustal, czy pytanie dotyczy bezpieczeństwa, jakości obróbki czy utrzymania maszyny. Potem odrzuć odpowiedzi ryzykowne (rozrzut wiórów, improwizowane działania) oraz zbyt inwazyjne (demontaż). Najczęściej poprawna jest procedura ochronna i rutynowa.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Po zakończeniu pracy na tokarce wykonuje się czynności porządkowo-konserwacyjne."

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe i DTR obrabiarki (sekcja: czyszczenie/konserwacja)
  • Materiały dydaktyczne z obsługi obrabiarek skrawających w kształceniu zawodowym
  • Szkoleniowe materiały BHP dotyczące bezpiecznego usuwania wiórów i prac porządkowych przy maszynach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego