KWALIFIKACJA HAN2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 21.
Pracownik przedsiębiorstwa hurtowego otrzymuje wynagrodzenie w systemie czasowo-prowizyjnym. Wynagrodzenie zasadnicze pracownika wynosi 2 000 zł. Ile wynosi prowizja, jeżeli przy miesięcznej wartości sprzedaży wynoszącej 850 000 zł pracownik otrzymał wynagrodzenie w wysokości 4 125 zł?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prowizja to część wynagrodzenia ponad pensję zasadniczą.
Najpierw oblicz kwotę prowizji: 4 125 zł − 2 000 zł = 2 125 zł. Następnie wyznacz, jaki to procent sprzedaży 850 000 zł: 2 125 / 850 000 = 0,0025, czyli 0,25%.

Pełne wyjaśnienie:

W systemie czasowo-prowizyjnym wynagrodzenie całkowite składa się z dwóch elementów: wynagrodzenia zasadniczego (stałego) oraz prowizji (zmiennej, zależnej od wyników sprzedaży). W treści podano wynagrodzenie zasadnicze 2 000 zł i wynagrodzenie otrzymane łącznie 4 125 zł, więc najpierw trzeba ustalić, ile wyniosła sama część prowizyjna.

Krok 1: obliczenie prowizji w zł
Kwota prowizji = 4 125 zł − 2 000 zł = 2 125 zł.

Krok 2: obliczenie stawki prowizji jako procentu od sprzedaży
Sprzedaż w miesiącu: 850 000 zł. Jeśli 2 125 zł stanowi prowizję od tej sprzedaży, to stawka prowizji wynosi:
stawka = 2 125 / 850 000 = 0,0025.

Krok 3: zamiana na procent
Aby zamienić ułamek dziesiętny na procent, mnożymy przez 100%:
0,0025 × 100% = 0,25%.

Dlatego poprawna jest odpowiedź 0,25%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "0,20%" – to zaniżona stawka; po przemnożeniu 850 000 zł × 0,20% otrzymalibyśmy 1 700 zł prowizji, a w zadaniu prowizja wynosi 2 125 zł.
  • "20,0%" – pomylenie procentu z ułamkiem (0,20 vs 20%) lub intuicyjny wybór "dużej" wartości. 20% od 850 000 zł dałoby 170 000 zł prowizji, co nie pasuje do wynagrodzenia 4 125 zł.
  • "25,0%" – podobny błąd jak wyżej (skala procentów). 25% od 850 000 zł to 212 500 zł prowizji, całkowicie sprzeczne z danymi.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o prowizji zawsze sprawdź, jaka jest podstawa naliczenia (tu: sprzedaż) i najpierw wyodrębnij prowizję w zł jako różnicę między wynagrodzeniem całkowitym a zasadniczym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw wyznacz część prowizyjną w zł: wynagrodzenie całkowite − zasadnicze. Potem policz, jaki to ułamek podstawy (np. sprzedaży): prowizja_zł / sprzedaż. Na końcu zamień na procent, mnożąc wynik przez 100.
Ponieważ wynagrodzenie całkowite zawiera dwa składniki: stałe (zasadnicze) i zmienne (prowizję). Różnica między kwotą wypłaconą a zasadniczą pokazuje, ile wyniosła sama prowizja. Bez tego kroku nie da się wyznaczyć stawki procentowej.
To informacja, jaka część wartości sprzedaży jest wypłacana pracownikowi jako wynagrodzenie zmienne. Np. 0,25% oznacza, że od każdych 100 000 zł sprzedaży prowizja wynosi 250 zł (bo 0,25% × 100 000 zł = 250 zł).
Zrób kontrolę w drugą stronę: policz prowizję w zł jako sprzedaż × stawka% i porównaj z różnicą wynagrodzeń. Jeśli wychodzi kwota zbliżona do tej różnicy, obliczenie jest spójne. Duże odchylenie oznacza błąd w zamianie na procent lub w podstawie.
Zależy od zasad w firmie, ale w zadaniach egzaminacyjnych najczęściej prowizja jest procentem od wartości sprzedaży. W tym przykładzie treść wskazuje "miesięczną wartość sprzedaży", więc to ona jest podstawą. Liczenie procentu od wynagrodzenia prowadzi do złego wyniku.
Typowe pomyłki to: nieuwzględnienie pensji zasadniczej (brak odjęcia), pomylenie 0,25% z 0,25 (czyli 25%), oraz odniesienie prowizji do złej podstawy (np. do 4 125 zł zamiast do 850 000 zł). Pomaga zapis kroków i kontrola wyniku.
Gdy sprzedaż jest bardzo duża, a część prowizyjna wynagrodzenia jest relatywnie niewielka. Wtedy stawka procentowa musi być mała, żeby po przemnożeniu przez wysoką sprzedaż dała kilka tysięcy złotych, a nie dziesiątki czy setki tysięcy.
Najprościej pomnożyć przez 100 i dopisać znak %. Np. 0,0025 × 100 = 0,25%. Uważaj na liczbę miejsc po przecinku: przesuwasz przecinek o dwa miejsca w prawo. Warto też sprawdzić, czy wynik nie jest podejrzanie duży jak na prowizję od sprzedaży.
Potrzebujesz: (1) wynagrodzenia zasadniczego, (2) wynagrodzenia całkowitego za okres oraz (3) podstawy naliczenia, najczęściej wartości sprzedaży. Z tych danych wyznaczasz prowizję w zł i dzielisz ją przez sprzedaż, otrzymując stawkę w ułamku, a potem w %.
Ćwicz zadania na procenty w kontekście handlowym: prowizje, rabaty, marże. Naucz się schematu: różnica kwot → ułamek od podstawy → procent. Rób kontrolę wyniku "wstecz" i zwracaj uwagę, czy stawka jest realistyczna względem sprzedaży i wypłaty.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Wikipedia: Procent – https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-04)
  • Khan Academy (PL): Procenty – https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia: Wynagrodzenie – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wynagrodzenie (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z podstaw rachunkowości/ekonomii w zakresie procentów i wynagrodzeń
  • Zadania treningowe z obliczeń procentowych (prowizje, rabaty, marże)
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych dotyczące systemów wynagradzania w sprzedaży

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego