KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 18.
Pracownik w ciągu 10 lat przebywał w pomieszczeniu, w którym hałas wynosił 90 dB. Według zamieszczonych w tabeli prognoz ryzyko utraty jego słuchu wynosi
Ilustracja przedstawia tabelę z prognozowanym ryzykiem utraty słuchu w zależności od równoważnego poziomu dźwięku mierzonego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "10%" wynika z odczytu w tabeli prognoz ryzyka dla poziomu hałasu 90 dB i okresu ekspozycji 10 lat.
Kluczowe jest dopasowanie właściwego wiersza (90 dB) i kolumny (10 lat) oraz przepisanie wskazanego tam procentu, bez wykonywania obliczeń.

Pełne wyjaśnienie:

W tym typie zadania nie liczy się wyniku "z głowy" ani nie wykonuje obliczeń. Należy odczytać wartość z tabeli prognoz ryzyka utraty słuchu, która zestawia poziom hałasu (w dB) z czasem narażenia (tu: 10 lat).

Aby uzyskać poprawny wynik, postępuje się kolejno:

  • odszukuje się w tabeli wiersz odpowiadający 90 dB (ważne, by nie pomylić z sąsiednimi poziomami),
  • następnie wybiera się kolumnę odpowiadającą 10 latom ekspozycji (zgodnie z opisem tabeli),
  • z odczytanej komórki przepisuje się wynik w procentach.

Odpowiedź "10%" jest poprawna, ponieważ dokładnie taka wartość znajduje się w tabeli dla kombinacji: 90 dB oraz 10 lat.

Pozostałe odpowiedzi (24%, 28%, 37%) są błędne typowo z jednego z powodów:

  • pochodzą z innego wiersza (inny poziom dB) – uczniowie często przesuwają się o jeden poziom w górę lub w dół,
  • pochodzą z innej kolumny (inny czas ekspozycji) – błąd wynika z nieuwagi lub złego zrozumienia opisu tabeli,
  • są wynikiem zgadywania "większej liczby", bo 90 dB kojarzy się z dużym zagrożeniem, ale zadanie wymaga literalnego odczytu z tabeli, a nie intuicji.

Wskazówka egzaminacyjna: zanim zaznaczysz odpowiedź, upewnij się, że patrzysz na dokładnie ten sam poziom dB i ten sam horyzont czasu, które podano w treści pytania. To minimalizuje błąd przesunięcia w tabeli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
90 dB to wysoki poziom hałasu, który przy dłuższej ekspozycji może zwiększać ryzyko pogorszenia słuchu. W praktyce oznacza to potrzebę oceny narażenia, wdrożenia działań ograniczających hałas oraz stosowania ochrony słuchu, jeśli wynika to z oceny ryzyka i zasad BHP.
Najpierw znajdź w tabeli wiersz odpowiadający podanemu poziomowi dB, a potem kolumnę odpowiadającą czasowi ekspozycji. Odczytaj procent z miejsca przecięcia wiersza i kolumny. Uważaj na przesunięcie o jedną kratkę oraz na to, czy czas jest w latach, miesiącach lub godzinach.
Pytanie sprawdza umiejętność interpretacji danych (tabela/wykres), a nie rachunki. Wynik jest podany w tabeli jako wartość procentowa dla określonych warunków. Najczęstszy błąd to próba zgadywania lub "wyliczania" na podstawie intuicji zamiast dokładnego odczytu.
Najczęściej myli się sąsiedni poziom dB (np. 85 zamiast 90) albo sąsiedni czas ekspozycji (np. 5 zamiast 10 lat). Zdarza się też przestawienie wiersza i kolumny lub nieuwzględnienie opisu tabeli. Pomaga zaznaczenie palcem właściwego wiersza i kolumny.
Niekoniecznie. Różne tabele prognoz mogą zakładać różny "standard" ekspozycji (np. typowy czas pracy w ciągu dnia). Dlatego kluczowe jest czytanie nagłówków i przypisów tabeli. Na egzaminie należy przyjąć założenia wynikające bezpośrednio z dołączonej tabeli.
Dyskomfort może wystąpić nawet po krótkiej ekspozycji, ale ryzyko trwałego ubytku słuchu odnosi się do długotrwałego narażenia i kumulacji efektów. W zadaniach egzaminacyjnych ryzyko jest zwykle ujęte jako procent w tabeli dla danej ekspozycji, a nie jako subiektywne odczucie.
Pomiary wykonuje się, gdy istnieje podejrzenie przekroczeń lub istotnego narażenia (np. skargi pracowników, zmiana technologii, nowe maszyny) oraz w ramach okresowych ocen warunków pracy. Celem jest udokumentowanie poziomu narażenia i dobranie skutecznych działań ograniczających hałas.
Stosuje się ograniczanie hałasu u źródła (serwis maszyn, wymiana technologii), na drodze propagacji (obudowy, ekrany, materiały dźwiękochłonne) oraz organizacyjne (rotacja pracowników, skrócenie ekspozycji). Ochronniki słuchu to uzupełnienie, a nie jedyna metoda.
Skala decybelowa jest logarytmiczna, więc przyrost o kilka dB nie oznacza prostego, liniowego zwiększenia energii akustycznej. W kontekście egzaminu ważne jest, by nie "szacować" ryzyka na podstawie intuicji, tylko opierać się na tabeli lub danych pomiarowych.
Ćwicz odczyt z tabel i wykresów: wyszukiwanie właściwego wiersza/kolumny, kontrolę jednostek oraz rozumienie opisów i przypisów. Powtórz podstawy pojęć: hałas, dB, ekspozycja, narażenie. Na egzaminie pracuj metodycznie, aby uniknąć przesunięcia w tabeli.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) – "Deafness and hearing loss" (informacje ogólne o ubytku słuchu i narażeniu na hałas), https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/deafness-and-hearing-loss - dostęp 2026-02-27
  • NIOSH (CDC) – "Noise and Hearing Loss Prevention" (informacje o narażeniu na hałas i profilaktyce), https://www.cdc.gov/niosh/topics/noise/ - dostęp 2026-02-27
  • European Agency for Safety and Health at Work (EU-OSHA) – strona tematyczna o hałasie w pracy (materiały o ryzyku i zapobieganiu), https://osha.europa.eu/en/themes/noise - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu hałasu i drgań w środowisku pracy (czynniki fizyczne)
  • Instrukcje i poradniki dotyczące oceny ryzyka zawodowego dla hałasu (część: interpretacja tabel i prognoz)
  • Podstawowe opracowania o skali decybelowej i wpływie ekspozycji na słuch (higiena pracy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego