W zadaniu trzeba policzyć, jaką część 8-godzinnej zmiany stanowi czas faktycznego wykonywania zadań zawodowych, jeśli w trakcie zmiany wystąpiły przerwy.
Krok 1: zamiana godzin na minuty
8 godzin = 8 × 60 = 480 minut.
Krok 2: zsumowanie czasu przerw
Pracownik wykorzystał przerwę 15-minutową oraz trzy przerwy po 20 minut. Łącznie daje to:
15 min + 3 × 20 min = 15 min + 60 min = 75 min.
Choć 15-minutowa przerwa jest wliczana do czasu pracy (czyli nie wydłuża zmiany), nadal nie jest czasem przeznaczonym na realizację zadań, więc obniża "efektywne" wykorzystanie zmiany na zadania.
Krok 3: obliczenie efektywnego czasu zadaniowego
Efektywny czas na zadania = 480 min − 75 min = 405 min.
Krok 4: obliczenie procentu
Procent efektywnego wykorzystania czasu = (405/480) × 100% = 84,375%.
Po zaokrągleniu do pełnych procentów otrzymujemy 84%.
Dlaczego pozostałe wyniki nie pasują?
- 89% lub 93% często wynika z odjęcia tylko części przerw (np. pominięcia 15 minut albo jednej z przerw 20-minutowych) lub z błędnego przeliczenia godzin na minuty.
- 97% to typowy efekt potraktowania przerw jako pomijalnych albo policzenia procentu od niewłaściwej podstawy (np. od 8 godzin zamiast od 480 minut).
Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o czasie pracy najpierw sprowadź wszystko do jednej jednostki (minuty), dopiero potem odejmuj i licz procent. Na końcu sprawdź, czy wynik ma sens: przy 75 minutach przerw z 480 minut zmiany efektywność musi być wyraźnie poniżej 90%.