KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2008

PYTANIE NR 50.
Pracownik zatrudniony na stanowisku biurowym wykonuje pracę, siedząc przy stole niedostosowanym do jego wzrostu. Pracując w takich warunkach przez dłuższy czas, jest on szczególnie narażony na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Długotrwała praca siedząca przy stole niedostosowanym do wzrostu wymusza nieprawidłową postawę i stałe przeciążenia kręgosłupa.
Najczęstszym skutkiem są dolegliwości i z czasem zmiany zwyrodnieniowe odcinka szyjnego lub lędźwiowego. Pozostałe układy (słuch, oddechowy) nie są tu narażone w sposób typowy.

Pełne wyjaśnienie:

Praca biurowa wykonywana w pozycji siedzącej przez dłuższy czas jest szczególnie wrażliwa na błędy ergonomiczne. Jeśli stół (biurko) jest niedostosowany do wzrostu pracownika, dochodzi do wymuszonej postawy, np. uniesionych barków, zgięcia tułowia, wysunięcia głowy do przodu lub braku prawidłowego podparcia odcinka lędźwiowego. Taki układ powoduje stałe, powtarzalne obciążenia mięśni, więzadeł i krążków międzykręgowych.

Dlatego odpowiedź "zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa" jest najbardziej trafna: to typowy długofalowy skutek przeciążeń układu mięśniowo-szkieletowego w nieergonomicznej pracy siedzącej. Zmiany te mogą rozwijać się stopniowo wraz z bólem, sztywnością i ograniczeniem ruchomości.

  • Odpowiedź "zaburzenia w układzie nerwowym" jest zbyt ogólna. Choć przewlekły ból czy napięcie mogą wpływać na samopoczucie, to nie jest to najwłaściwsza i najbardziej typowa konsekwencja samego niedostosowania stołu do wzrostu.
  • Odpowiedź "zmiany w organach słuchu" wiąże się raczej z ekspozycją na hałas, a nie z nieprawidłową wysokością biurka.
  • Odpowiedź "zaburzenia w układzie oddechowym" częściej dotyczy narażeń takich jak pyły, alergeny lub czynniki chemiczne; sama pozycja przy biurku nie jest tu czynnikiem dominującym (choć zgarbienie może chwilowo pogarszać komfort oddychania, nie jest to kluczowy skutek w tym zadaniu).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się nieprawidłowo dobrany mebel/wyposażenie i długi czas pracy w jednej pozycji, najpierw rozważ konsekwencje dla układu mięśniowo-szkieletowego (kręgosłup, stawy, mięśnie), bo to zwykle jest najbardziej charakterystyczne dla ergonomii stanowiska biurowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ergonomia to takie dopasowanie stanowiska pracy do możliwości człowieka, aby zmniejszyć przeciążenia i poprawić komfort oraz bezpieczeństwo. W biurze dotyczy m.in. wysokości biurka i krzesła, ustawienia monitora, podparcia pleców oraz organizacji przerw w pracy siedzącej.
Nieprawidłowa wysokość stołu wymusza złą postawę (np. garbienie się, unoszenie barków, wysuwanie głowy). To prowadzi do przewlekłych napięć mięśni, ucisku na krążki międzykręgowe i mikrourazów. W dłuższym czasie rośnie ryzyko bólu i zmian zwyrodnieniowych.
Najczęściej pojawiają się bóle odcinka lędźwiowego lub szyjnego, sztywność karku, ograniczenie ruchów, uczucie "ciągnięcia" w plecach, a czasem drętwienie wynikające z napięć i ucisku. Objawy nasilają się po długim siedzeniu i zmniejszają po przerwie lub ruchu.
Zasada praktyczna: blat powinien umożliwiać pracę z łokciami blisko tułowia i przedramionami opartymi mniej więcej poziomo, bez unoszenia barków. Jeśli biurko jest stałe, często trzeba dopasować krzesło i ewentualnie podnóżek, aby zachować stabilne podparcie stóp.
Typowo głównym problemem są przeciążenia układu mięśniowo-szkieletowego, nie oddechowego. Zgarbiona pozycja może chwilowo ograniczać swobodę oddechu, ale w kontekście długotrwałej pracy przy złej wysokości stołu najczęściej rozpatruje się skutki dla kręgosłupa, barków i mięśni.
Problemy ze słuchem zwykle wynikają z ekspozycji na hałas, a nie z ustawienia biurka. Ergonomia stanowiska pracy biurowej dotyczy przede wszystkim postawy ciała, obciążenia kręgosłupa oraz narządu wzroku. Dlatego w pytaniach o biurko i siedzenie rzadko poprawną odpowiedzią jest słuch.
Najbardziej pomocne są krótkie, częste przerwy na zmianę pozycji: wstanie, kilka kroków, rozciągnięcie obręczy barkowej i odcinka lędźwiowego. Celem jest przerwanie długotrwałego bezruchu, poprawa krążenia i zmniejszenie napięcia mięśni. To realna profilaktyka bólu pleców.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi "ogólnie groźnej" (np. układ nerwowy) zamiast tej najbardziej typowej dla danego czynnika. Gdy mowa o nieprawidłowym siedzeniu i meblach, pierwszym skojarzeniem powinien być kręgosłup i przeciążenia mięśniowo-szkieletowe, a nie słuch czy oddychanie.
Pomaga regulowane krzesło z podparciem lędźwi, możliwość ustawienia odpowiedniej wysokości siedziska, stabilne oparcie stóp (podłoga lub podnóżek) oraz biurko o właściwej wysokości. Ważne jest też ustawienie monitora i klawiatury tak, by nie pochylać głowy i nie unosić barków.
Sygnały to m.in. unoszenie barków podczas pisania, brak możliwości oparcia przedramion, pochylanie tułowia do przodu, ucisk krawędzi blatu na nadgarstki oraz brak stabilnego oparcia stóp. Jeśli po kilku godzinach pojawia się ból karku lub lędźwi, to częsty znak złej ergonomii.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe układy (słuch, oddechowy) nie są tu narażone w sposób typowy.

Źródła:

  • CIOP-PIB (Centralny Instytut Ochrony Pracy – PIB), materiały informacyjne: "Ergonomia stanowiska pracy z komputerem" – https://www.ciop.pl/ (sekcja: ergonomia/stanowiska komputerowe) – dostęp 2026-03-01
  • European Agency for Safety and Health at Work (EU-OSHA), temat: Musculoskeletal disorders (MSDs) i czynniki ryzyka w pracy siedzącej/biurowej – https://osha.europa.eu/en/themes/musculoskeletal-disorders – dostęp 2026-03-01
  • NIOSH (CDC), ergonomics and musculoskeletal disorders – https://www.cdc.gov/niosh/topics/ergonomics/ – dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały edukacyjne CIOP-PIB dotyczące ergonomii pracy biurowej
  • Podręczniki z podstaw BHP i ergonomii stanowisk komputerowych
  • Poradniki profilaktyki dolegliwości układu mięśniowo-szkieletowego w pracy siedzącej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego