KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2008

PYTANIE NR 42.
Pracownik zatrudniony na stanowisku spawania elektrycznego zaopatrzony został w odzież ochronną i środki ochrony osobistej. Pracujący w tym samym pomieszczeniu ślusarz skarży się na bóle oczu. Pracownik służby bhp wnioskował do pracodawcy o
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ból oczu u ślusarza pracującego w tym samym pomieszczeniu wskazuje na narażenie na promieniowanie i olśnienie od łuku spawalniczego.
Najwłaściwszym działaniem jest zastosowanie ochrony zbiorowej ograniczającej rozchodzenie się promieniowania, czyli parawanu oddzielającego stanowiska. ŚOI dla drugiego pracownika nie usuwa źródła oddziaływania.

Pełne wyjaśnienie:

W sytuacji, gdy w jednym pomieszczeniu prowadzone jest spawanie elektryczne (łukowe), osoby pracujące w pobliżu mogą być narażone na szkodliwe promieniowanie optyczne oraz olśnienie. Objawy takie jak bóle i pieczenie oczu u pracownika niewykonującego spawania są typową przesłanką, że ekspozycja "ucieka" poza stanowisko spawalnicze.

Najbardziej prawidłowym wnioskiem służby BHP jest zastosowanie rozwiązania, które chroni wszystkie osoby przebywające w strefie oddziaływania, czyli środka ochrony zbiorowej: parawanu oddzielającego stanowiska. Parawan (ekran spawalniczy) ogranicza bezpośrednie oddziaływanie łuku na otoczenie i jest zgodny z zasadą, że w pierwszej kolejności stosuje się środki techniczne/organizacyjne, a dopiero później indywidualne.

Odpowiedzi dotyczące doposażenia ślusarza w "okulary", "tarczę" lub "przyłbicę" są mniej właściwe z punktu widzenia BHP, ponieważ:

  • przerzucają ciężar ochrony na osobę postronną, zamiast eliminować/ograniczać zagrożenie u źródła,
  • są trudniejsze do egzekwowania w sposób ciągły (pracownik może zdejmować ochronę, a ekspozycja jest zmienna),
  • mogą być źle dobrane do faktycznego narażenia (środki typowo spawalnicze są przeznaczone głównie dla spawacza podczas wykonywania czynności, a nie jako "zamiennik" ekranowania stanowiska).

W praktyce w warsztatach, gdzie obok siebie wykonuje się spawanie i ślusarstwo, standardem jest wydzielenie stanowiska spawania (parawany, przegrody, odpowiednie ustawienie stanowisk) oraz dopiero uzupełniająco organizacja pracy i dobór ŚOI, jeśli nie da się inaczej ograniczyć ekspozycji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Parawan ogranicza docieranie promieniowania optycznego i olśnienia od łuku spawalniczego do osób postronnych. To środek ochrony zbiorowej, który działa niezależnie od tego, czy ktoś pamięta o założeniu ŚOI. Dzięki temu zmniejsza ryzyko dolegliwości oczu i poprawia organizację pracy w pomieszczeniu.
Najczęściej jest to ekspozycja na intensywne światło i promieniowanie optyczne emitowane podczas spawania, w tym olśnienie. Nawet krótkie "zerknięcie" w kierunku łuku może wywołać dyskomfort. Dolegliwości mogą nasilać się, jeśli stanowiska nie są odseparowane ekranem lub przegrodą.
W podejściu BHP priorytet mają rozwiązania techniczne i organizacyjne (w tym ochrona zbiorowa), bo ograniczają zagrożenie u źródła i chronią wiele osób naraz. Środki ochrony indywidualnej są ważne, ale zwykle traktuje się je jako uzupełnienie, gdy nie da się inaczej zredukować ryzyka.
Najczęściej nie. Okulary chronią tylko wtedy, gdy są właściwie dobrane i stale używane, a dodatkowo nie eliminują ekspozycji w przestrzeni wspólnej. Parawan ogranicza samo oddziaływanie łuku na otoczenie i zmniejsza ryzyko także dla innych osób, które mogą chwilowo znaleźć się w pobliżu.
Sygnałem są skargi osób pracujących obok (np. ból oczu, olśnienie), widoczny łuk spawalniczy z ciągów komunikacyjnych, brak wydzielenia strefy spawania oraz sytuacje, w których inni muszą przechodzić tuż obok spawacza. W takiej sytuacji zwykle potrzebne jest odseparowanie stanowiska i korekta organizacji pracy.
Częsty błąd to automatyczny wybór ŚOI dla osoby skarżącej się (np. "okulary"), bez zauważenia, że najlepszy jest środek zbiorowy. Inny błąd to mylenie przyłbicy/tarczy (dla spawacza podczas spawania) z rozwiązaniem chroniącym współpracowników w pomieszczeniu. Pomaga pamiętać zasadę: najpierw ogranicz zagrożenie u źródła.
Oprócz promieniowania optycznego mogą występować m.in. odpryski, wysoka temperatura, dymy i gazy spawalnicze, ryzyko pożaru oraz porażenie prądem. Dlatego stosuje się zestaw działań: wydzielenie stanowiska, wentylację/odciągi, właściwe ŚOI spawacza, porządek i zasady ppoż. oraz szkolenie pracowników.
Stosuje się je, gdy spawanie odbywa się w pobliżu innych stanowisk pracy albo w strefie, gdzie przechodzą inni pracownicy. Parawan ma ograniczyć widoczność łuku oraz rozchodzenie się światła i odprysków. Jest szczególnie potrzebny, gdy równolegle wykonuje się inne prace (np. ślusarskie) w tym samym warsztacie.
Powinien ustalić źródło narażenia (np. obserwacja stanowiska, rozmowa z pracownikami), ocenić, czy zagrożenie wykracza poza stanowisko spawacza, i zaproponować działania korygujące. Zwykle priorytetem jest odseparowanie stanowiska (parawan) oraz uporządkowanie organizacji pracy, a dopiero potem ewentualne uzupełnienie ŚOI.
Ucz się według schematu: eliminacja zagrożenia → środki techniczne/zbiorowe → organizacyjne → ŚOI. Ćwicz na przykładach (spawanie w hali, hałas, pyły): zadaj sobie pytanie, co ogranicza zagrożenie u źródła i chroni najwięcej osób. Na egzaminie wybieraj rozwiązania systemowe, a nie tylko "doposażenie" pojedynczej osoby.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "ŚOI dla drugiego pracownika nie usuwa źródła oddziaływania."

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące spawania i prac pokrewnych
  • Podręczniki/poradniki z oceny ryzyka zawodowego w warsztacie mechanicznym
  • Instrukcje stanowiskowe dla spawacza i dla prac w sąsiedztwie spawania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego