KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 4.
Pracownik zatrudniony w hurtowni w systemie czasowo-prowizyjnym otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 3 800,00 zł oraz prowizję, która zależy od wysokości osiągniętego obrotu ze sprzedaży.
W bieżącym miesiącu hurtownia osiągnęła obrót ze sprzedaży w wysokości 26 000,00 zł. Ile wynosi kwota wynagrodzenia brutto pracownika, jeżeli przepracował obowiązujący go czas pracy w porze dziennej?
Ilustracja przedstawia tabelę, która jest częścią pytania egzaminacyjnego związanego z kwalifikacją zawodową TECHNIK
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynagrodzenie brutto w systemie czasowo-prowizyjnym to suma płacy zasadniczej i prowizji od obrotu.
Skoro obrót wynosi 26 000,00 zł, a poprawny wynik to 4 580,00 zł, to prowizja stanowi 780,00 zł (4 580,00 − 3 800,00). Ostatecznie: 3 800,00 zł + 780,00 zł = 4 580,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W systemie czasowo-prowizyjnym wynagrodzenie pracownika składa się co najmniej z dwóch elementów:

  • wynagrodzenia zasadniczego (część stała za przepracowanie obowiązującego czasu pracy),
  • prowizji (część zmienna zależna od efektu sprzedażowego, np. od osiągniętego obrotu).

W zadaniu podano wynagrodzenie zasadnicze: 3 800,00 zł oraz obrót: 26 000,00 zł. Ponieważ pracownik przepracował pełny, obowiązujący go czas pracy w porze dziennej, nie występują tu dodatki charakterystyczne dla pracy w szczególnych warunkach (np. dodatki za porę nocną). Kluczowe jest więc poprawne doliczenie prowizji do płacy stałej.

Poprawna kwota wynagrodzenia brutto to 4 580,00 zł. Oznacza to, że część prowizyjna wynosi:

4 580,00 zł − 3 800,00 zł = 780,00 zł.

Tak wyliczona prowizja jest spójna z mechanizmem "prowizja od obrotu" (jest dodatkiem zależnym od wartości sprzedaży). W praktyce stawka prowizji wynika z regulaminu wynagradzania lub umowy (np. procent od obrotu albo progi). W tym zadaniu, przy podanych liczbach, prowizja 780,00 zł odpowiada 3% obrotu 26 000,00 zł, co pokazuje wewnętrzną spójność wyniku.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • 3 800,00 zł pomija prowizję i odpowiada wyłącznie płacy zasadniczej.
  • 3 914,00 zł sugeruje bardzo małą prowizję (114,00 zł), co nie pasuje do podanego obrotu w typowym systemie prowizyjnym oraz nie wynika z rachunku spójnego z odpowiedziami.
  • 4 320,00 zł odpowiada prowizji 520,00 zł, czyli innemu naliczeniu (np. innej stawce/progowi) niż zakładany w zadaniu.

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu zadaniach zawsze rozpisz wynik na "część stała + część zmienna" i sprawdź, czy nic nie wskazuje na dodatki (np. noc, nadgodziny). To pozwala uniknąć automatycznego doliczania składników, których w opisie nie ma.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To system, w którym pensja składa się z części stałej za czas pracy (płaca zasadnicza) oraz części zmiennej zależnej od wyniku, np. prowizji od obrotu/sprzedaży. Na egzaminie zwykle liczysz: brutto = stałe + zmienne, zgodnie z podanymi stawkami.
Najczęściej prowizja to procent od obrotu: prowizja = obrót × stawka%. Trzeba uważać na zapis procentu (np. 3% = 0,03) oraz na jednostki (obrót w zł). Jeśli prowizja zależy od progów, wybierasz właściwy próg i liczysz według zasad z tabeli.
Brutto to kwota przed potrąceniami (składki i zaliczka podatku). Netto to kwota "na rękę". W zadaniach o samym wynagrodzeniu brutto zwykle nie odejmuje się potrąceń, tylko sumuje składniki wynagrodzenia (np. zasadnicze + prowizja).
Najczęściej: wynagrodzenie zasadnicze (stałe) oraz prowizja (zmienna). Dodatki (np. nocne, nadgodziny) dolicza się tylko wtedy, gdy są wyraźnie opisane w treści. Gdy jest mowa o pracy w porze dziennej i pełnym czasie pracy, zwykle ich nie ma.
Tak, bo wskazuje, że nie należy doliczać dodatku za porę nocną. Ułatwia to wybór właściwego modelu rachunku: suma płacy zasadniczej i prowizji. Dodatki stosujesz tylko, gdy opis wskazuje porę nocną, nadgodziny lub inne szczególne warunki.
Po obliczeniu prowizji porównaj ją z obrotem: prowizja zwykle jest wyraźnie mniejsza od obrotu i często odpowiada kilku procentom. Możesz policzyć "wstecz" stawkę: stawka = prowizja / obrót. Jeśli wychodzi np. 0,3 albo 30%, warto sprawdzić błąd przecinka.
Najczęstsze to: pominięcie prowizji i pozostanie przy samej płacy zasadniczej, zły zapis procentu (np. 3% jako 0,3), pomylenie obrotu 26 000 z 2 600, oraz doliczanie dodatków, których w treści nie podano. Pomaga zapisanie kroków: stałe, zmienne, suma.
Na egzaminach bywa, że stawka jest w tabeli/załączniku do zadania albo w informacji dodatkowej. Jeśli jej nie widzisz, sprawdź, czy nie ma dołączonej grafiki lub danych obok pytania. W treningu możesz też zweryfikować spójność, licząc prowizję z różnicy między brutto a zasadniczym.
Możesz policzyć 1% i pomnożyć: 1% z 26 000 to 260, więc 3% to 3 × 260 = 780. Alternatywnie: 26 000 × 0,03 = 26 000 × 3 / 100. Takie skróty są przydatne w zadaniach kadrowo-płacowych na czas.
Ćwicz rozpoznawanie składników wynagrodzenia (stałe, zmienne, dodatki), rachunek procentowy i porównywanie wyników z odpowiedziami. Dobrą metodą jest prowadzenie "schematu" obliczeń: dane → prowizja/premia → suma brutto → (jeśli trzeba) potrącenia. Utrwal też typowe pułapki z procentami.
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Ostatecznie: 3 800,00 zł + 780,00 zł = 4 580,00 zł."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji z zakresu sporządzania list płac (systemy wynagradzania i składniki płac)
  • Zadania rachunkowe: obliczanie prowizji, premii i narzutów w podstawowych systemach wynagradzania
  • Notatki/lekcje z podstaw wynagrodzeń: brutto vs netto, składniki stałe i zmienne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego