W prawie pracy kluczowe jest rozróżnienie między stosunkiem pracy a wykonywaniem pracy na innych podstawach. Status pracownika ma osoba, która jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę (czyli pozostaje w relacji pracownik–pracodawca). Taka osoba podlega typowym instytucjom prawa pracy, jak m.in. zasady czasu pracy, urlopy czy szczególna ochrona wynikająca z przepisów pracowniczych.
Odpowiedź "prowadzi korespondencję biurową na podstawie umowy o pracę" jest poprawna, ponieważ wskazuje wprost podstawę zatrudnienia, która tworzy stosunek pracy. Rodzaj wykonywanych czynności (biurowe, produkcyjne, usługowe) nie decyduje sam w sobie o byciu pracownikiem — decyduje podstawa prawna zatrudnienia.
Pozostałe odpowiedzi opisują sytuacje, w których dana osoba wykonuje pracę, ale nie jest pracownikiem w rozumieniu prawa pracy:
- "…na podstawie umowy o dzieło" – to umowa cywilnoprawna nastawiona na osiągnięcie określonego rezultatu; nie tworzy stosunku pracy.
- "prowadzi własną działalność gospodarczą" – osoba działa jako przedsiębiorca (samozatrudniony) i co do zasady świadczy usługi na własny rachunek, a nie jako pracownik.
- "…na podstawie umowy zlecenia" – to również umowa cywilnoprawna; nawet jeśli praca jest wykonywana 40 godzin tygodniowo, sama liczba godzin nie przesądza o statusie pracownika.
Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu pytaniach szukaj słów "umowa o pracę" albo sformułowań typu "stosunek pracy". Uważaj na pułapkę: intensywność pracy (np. pełny etat godzin) nie zawsze oznacza etat w sensie prawnym.
