KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 10.
Pracująca maszyna wywołuje 3000 drgań podłoża w ciągu minuty. Podaj tę częstotliwość w hercach (Hz)

1 Hz = 1 drganie/1 s
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Częstotliwość w hercach to liczba drgań na sekundę.
Skoro maszyna wywołuje 3000 drgań w 1 minutę, to w 60 s przypada 3000 drgań. Dzielimy więc 3000 przez 60: 3000/60 = 50 drgań/s. Z definicji 1 Hz = 1 drganie/s, więc wynik to 50 Hz.

Pełne wyjaśnienie:

Częstotliwość f opisuje, ile razy w jednostce czasu zachodzi dane zjawisko okresowe (tu: drganie). Jednostką częstotliwości w układzie SI jest herc (Hz), a definicja podana w treści mówi wprost: 1 Hz = 1 drganie na 1 sekundę (czyli 1/s).

W zadaniu liczba drgań podana jest "w ciągu minuty", więc aby otrzymać Hz trzeba przeliczyć na "w ciągu sekundy". Ponieważ 1 minuta = 60 sekund, to 3000 drgań/min oznacza 3000 drgań w 60 s. Częstotliwość liczymy jako:

f = liczba drgań / czas

czyli:

f = 3000 / 60 = 50 drgań/s = 50 Hz.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 20 Hz powstaje zwykle z pomyłki rachunkowej (np. błędne dzielenie) albo z mylenia przelicznika czasu.
  • 300 Hz może wynikać z błędnego założenia, że minuta ma 10 sekund lub z przesunięcia przecinka (zła kontrola wyniku po dzieleniu).
  • 3000 Hz to typowy błąd jednostek: przepisanie wartości "na minutę" tak, jakby była już "na sekundę", bez wykonania koniecznego dzielenia przez 60.

W praktyce BHP i przy analizie parametrów pracy maszyn warto zawsze sprawdzać jednostkę (min, s) i wykonać szybki test sensowności: skoro przeliczamy "na sekundę", wynik powinien być mniejszy niż "na minutę", bo 1 s to krótszy czas niż 1 min.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Częstotliwość w hercach (Hz) to liczba powtórzeń zjawiska w jednej sekundzie. Dla drgań oznacza to, ile drgań przypada na 1 s. Przykładowo 50 Hz znaczy 50 drgań w każdej sekundzie.
Aby przeliczyć drgania/min na Hz, trzeba przejść na drgania/s. Ponieważ 1 minuta ma 60 sekund, dzielisz wartość "na minutę" przez 60. Wzór: Hz = (drgania/min) / 60.
Dzieli się przez 60, bo Hz oznacza "na sekundę", a dane są "na minutę". Minuta jest 60 razy dłuższa od sekundy, więc liczba drgań przypadająca na 1 sekundę jest 60 razy mniejsza niż na 1 minutę.
Taki zapis mówi, że 1 herc to jedno drganie w każdej sekundzie. Jest to definicja jednostki częstotliwości. Dzięki temu, gdy znasz liczbę drgań w czasie, możesz obliczyć Hz przez podzielenie liczby drgań przez liczbę sekund.
Najczęstsze błędy to: przepisanie wartości bez przeliczenia (np. 3000/min jako 3000 Hz), użycie złego przelicznika (np. 10 zamiast 60) oraz odwrócenie działania (mnożenie przez 60 zamiast dzielenia). Pomaga zapisanie jednostek w każdym kroku.
Sama liczba 3000 drgań/min (czyli 50 Hz) nie wystarcza do oceny ryzyka. W praktyce liczą się też m.in. amplituda, kierunek drgań, czas narażenia oraz warunki pracy. Częstotliwość jest tylko jednym z parametrów opisu drgań.
Szybki test: jeśli przeliczasz "na minutę" na "na sekundę", wynik powinien być mniejszy, bo sekunda jest krótsza od minuty. Dodatkowo można przybliżyć: 3000/60 to około 3000/6/10 = 500/10 = 50.
W BHP częstotliwość w Hz pojawia się przy opisie drgań mechanicznych generowanych przez maszyny i urządzenia, podczas interpretacji pomiarów oraz przy rozmowach z utrzymaniem ruchu. Ujednolicenie jednostek (Hz) ułatwia porównywanie danych z dokumentacją techniczną.
Hz opisuje, jak często drganie się powtarza, ale nie mówi, jak silne są drgania. Do pełniejszego opisu potrzebuje się też informacji o amplitudzie/przyspieszeniu drgań i czasie ekspozycji. W praktyce nie wolno wnioskować o zagrożeniu wyłącznie z Hz.
Tak. To działanie odwrotne: jeśli 1 Hz = 1 drganie/s, to w 1 minucie (60 s) będzie 60 razy więcej drgań. Wzór: drgania/min = Hz × 60. Np. 50 Hz odpowiada 50×60 = 3000 drgań/min.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 80% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Częstotliwość w hercach to liczba drgań na sekundę.Skoro maszyna wywołuje 3000 drgań w 1 minutę, to w 60 s przypada 3000 drgań."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI) – 9th edition (2019), rozdział o jednostkach pochodnych: herc (Hz) = s^-1. https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-03-02)
  • NIST, Units: Hertz (Hz) as a derived unit of frequency (s^-1). https://www.nist.gov/pml/owm/metric-si/si-units (dostęp: 2026-03-02)
  • Encyclopaedia Britannica, "Hertz (unit)" – definicja jednostki częstotliwości jako cykli na sekundę. https://www.britannica.com/science/hertz (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręcznik fizyki: ruch drgający i fale (pojęcie częstotliwości, jednostki SI)
  • Tablice jednostek SI i przeliczników czasu (s, min, h)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące czynników szkodliwych: drgania mechaniczne (pojęcia podstawowe, słownictwo)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego