Wielkość pH opisuje odczyn roztworu (kwasowy, obojętny, zasadowy). W praktyce laboratoryjnej w przemyśle chemicznym pH kontroluje się szybko i powtarzalnie przy użyciu pH-metru, czyli miernika współpracującego z elektrodą (najczęściej elektrodą szklaną oraz elektrodą odniesienia lub elektrodą zespoloną). Przyrząd przelicza sygnał elektrochemiczny na wartość pH, a poprawność wyniku zapewnia m.in. właściwe przygotowanie próbki i kalibracja.
Dlaczego odpowiedź "pH-metr" jest właściwa? Ponieważ jest to urządzenie zaprojektowane dokładnie do bezpośredniego pomiaru pH roztworu i stanowi standardowe wyposażenie laboratoriów kontroli jakości.
Pozostałe urządzenia nie służą do tego celu:
- Spektrofotometr mierzy pochłanianie/absorpcję promieniowania przez próbkę (analizy ilościowe/jakościowe oparte o widma), ale nie wyznacza pH jako takiego. Można pośrednio badać zjawiska zależne od pH, jednak nie jest to bezpośredni przyrząd do pomiaru pH.
- Mikroskop służy do obserwacji struktur i cząstek (np. zanieczyszczeń stałych), a nie do pomiaru parametrów elektrochemicznych roztworu.
- Centrifuga (wirówka) rozdziela składniki mieszanin na skutek działania siły odśrodkowej (np. osad od cieczy), ale nie dostarcza informacji o odczynie.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij mierzoną wielkość (tu: pH), a potem dobierz przyrząd, który mierzy ją bezpośrednio. To ogranicza pomyłki wynikające z tego, że wiele urządzeń "analizuje" próbkę, ale każda analiza dotyczy innego parametru.
