Prąd elektryczny definiuje się jako uporządkowany ruch ładunków elektrycznych (nośników ładunku) w ośrodku. Kluczowe jest tu słowo "uporządkowany": w wielu materiałach nośniki ładunku poruszają się także chaotycznie (np. wskutek ruchu cieplnego), ale dopiero działanie pola elektrycznego powoduje powstanie składowej ruchu o określonym kierunku, którą opisujemy jako prąd.
Dlaczego poprawne jest "uporządkowany ruch ładunków elektrycznych."? Ponieważ obejmuje wszystkie typowe przypadki spotykane w praktyce:
- w metalach nośnikami są głównie elektrony,
- w elektrolitach nośnikami są jony dodatnie i ujemne,
- w gazach (po jonizacji) prąd mogą przenosić jony i elektrony.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "ukierunkowany przepływ ładunków obojętnych." — obiekty elektrycznie obojętne nie niosą wypadkowego ładunku, więc ich przepływ nie stanowi prądu elektrycznego. Prąd dotyczy przepływu (ruchu) ładunku, a nie samej materii.
- "nieuporządkowany ruch ładunków elementarnych." — sam fakt ruchu ładunków nie wystarcza. Ruch chaotyczny (termiczny) nie daje netto przepływu w jednym kierunku, więc nie opisuje prądu w sensie elektrotechnicznym.
- "swobodny przepływ ładunków ujemnych." — to zbyt wąskie ujęcie. W metalach rzeczywiście rozpatruje się głównie elektrony, ale w innych ośrodkach prąd mogą przenosić również ładunki dodatnie (jony). W dodatku w obwodach często posługujemy się kierunkiem prądu umownego, który nie musi być zgodny z ruchem elektronów.
W diagnostyce pojazdów ta definicja pomaga poprawnie rozumieć wyniki pomiarów: jeśli obwód jest przerwany, to mimo napięcia nie ma ciągłego, uporządkowanego ruchu ładunków, czyli nie płynie prąd. To podstawa przy sprawdzaniu bezpieczników, połączeń masy i poboru prądu spoczynkowego.
