KWALIFIKACJA TWO9 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 31.
Prądnicę tachometryczną stosuje się do pomiaru
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prądnica tachometryczna jest przetwornikiem prędkości: wytwarza napięcie (lub prąd) proporcjonalne do prędkości obrotowej wału. Dlatego stosuje się ją w pomiarach i układach regulacji obrotów. Pozostałe opcje dotyczą innych metod i przyrządów pomiarowych.

Pełne wyjaśnienie:

Prądnica tachometryczna (tachogenerator) to czujnik/przetwornik, który zamienia wielkość mechaniczną na sygnał elektryczny. Jej kluczową cechą jest to, że generowany sygnał (najczęściej napięcie) jest w przybliżeniu proporcjonalny do prędkości obrotowej wirnika połączonego z mierzonym wałem. Z tego powodu stosuje się ją jako element pomiaru prędkości oraz jako sygnał sprzężenia zwrotnego w układach regulacji napędów.

Odpowiedź "prędkości obrotowej" jest więc właściwa, bo opisuje podstawowe przeznaczenie tachogeneratora: dostarczenie informacji o obrotach w formie sygnału elektrycznego, który można wykorzystać w aparaturze kontrolno-pomiarowej oraz automatyce.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "natężenia pola magnetycznego" – pomiar pola magnetycznego realizuje się innymi czujnikami (np. hallotronami, magnetometrami). Prądnica tachometryczna sama wykorzystuje zjawiska elektromagnetyczne, ale nie służy do pomiaru natężenia pola jako wielkości wyjściowej.
  • "stanu izolacji" – stan izolacji ocenia się m.in. poprzez pomiar rezystancji izolacji odpowiednimi miernikami (np. megomierz). To inny rodzaj diagnostyki niż pomiar prędkości.
  • "temperatury" – temperaturę mierzy się czujnikami temperatury (np. termorezystorami, termoparami). Nazwa "tachometryczna" odnosi się do prędkości (tachometrii), nie do temperatury.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać skojarzenie: tacho = obroty. Jeżeli w pytaniu pojawia się "tachometryczny/tachogenerator", chodzi o sygnał związany z prędkością obrotową, często używany w układach automatycznej regulacji napędów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Prądnica tachometryczna (tachogenerator) to przetwornik, który podczas obrotu wytwarza sygnał elektryczny zależny od prędkości. Służy przede wszystkim do pomiaru prędkości obrotowej oraz jako sygnał sprzężenia zwrotnego w automatyce napędów.
Element wirujący jest sprzęgnięty z wałem maszyny. W wyniku zjawisk elektromagnetycznych prądnica wytwarza napięcie (lub prąd), którego wartość jest w przybliżeniu proporcjonalna do prędkości obrotowej. Ten sygnał można mierzyć i przetwarzać w układach sterowania.
W nazewnictwie technicznym przedrostek "tacho-" odnosi się do prędkości. Dlatego "tachometryczny" oznacza związany z pomiarem obrotów. Na egzaminie to prosta wskazówka: gdy widzisz tachogenerator, myśl o obrotach wału, a nie o temperaturze czy izolacji.
Nie. Prądnica tachometryczna jest czujnikiem prędkości. Temperaturę mierzy się czujnikami temperatury (np. termoparami), a stan izolacji sprawdza się miernikami rezystancji izolacji. Te wielkości wymagają innych metod pomiarowych niż tachogenerator.
W praktyce spotyka się go w układach kontroli i regulacji napędów: do nadzoru obrotów silników, pomp czy wentylatorów. Sygnał z tachogeneratora bywa używany do stabilizacji prędkości, wykrywania spadku obrotów pod obciążeniem oraz do rejestracji parametrów pracy.
Tachogenerator to prądnica, czyli źródło sygnału powstającego w wyniku obrotu (generuje napięcie/prąd). Inne czujniki obrotów, jak czujniki impulsowe, dają zwykle impulsy lub sygnał cyfrowy. W pytaniach testowych słowo "prądnica tachometryczna" prawie zawsze wskazuje na pomiar prędkości obrotowej.
Gdy potrzebna jest wysoka dokładność, odporność na zakłócenia i integracja z układami cyfrowymi, często wybiera się enkodery lub czujniki Halla. Tachogenerator jest rozwiązaniem typowo analogowym. Na egzaminie warto znać oba podejścia, ale pamiętać, że tachogenerator dotyczy obrotów.
Najczęstsze pomyłki wynikają ze skojarzeń: mylenie "tacho" z temperaturą (bo w technice często mierzy się temperaturę) albo wybór "izolacji" (bo to częsty temat w eksploatacji). Warto zapamiętać regułę: tachogenerator = sygnał od prędkości obrotowej.
W idealnym modelu tak, ale w praktyce wpływ mają m.in. obciążenie, zużycie elementów i warunki pracy. Mimo tego w zastosowaniach regulacyjnych zakłada się zależność "większe obroty → większy sygnał", a układ pomiarowy może uwzględniać kalibrację i filtrację.
Ucz się rodzinami: czujniki analogowe (tachogenerator) oraz czujniki impulsowe/cyfrowe (enkoder, Hall). Do każdego dopisz: co mierzy, jaki daje sygnał i gdzie bywa używany w automatyce. Dzięki temu przy krótkich pytaniach rozpoznasz słowo-klucz i dobierzesz właściwą wielkość: prędkość obrotowa.
info

Około 79% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Prądnica tachometryczna jest przetwornikiem prędkości: wytwarza napięcie (lub prąd) proporcjonalne do prędkości obrotowej wału."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Tachogenerator" – opis zastosowania do pomiaru prędkości obrotowej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Tachogenerator (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): "Tachogenerator" – definicja jako generatora wytwarzającego napięcie proporcjonalne do prędkości, https://en.wikipedia.org/wiki/Tachogenerator (dostęp: 2026-03-01)
  • Electronics Tutorials: "Tachogenerator" (czujnik prędkości – sygnał proporcjonalny do prędkości), https://www.electronics-tutorials.ws/io/io_7.html (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki z elektrotechniki i maszyn elektrycznych (rozdziały o prądnicach i przetwornikach pomiarowych)
  • Materiały dydaktyczne z automatyki: czujniki i przetworniki prędkości
  • Instrukcje producentów tachogeneratorów oraz opis wejść tachometrycznych w regulatorach napędów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego