KWALIFIKACJA TKO7 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 34.
Prawidłowe przyleganie iglicy do opornicy należy badać blaszką o grubości
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przyleganie iglicy do opornicy sprawdza się szczelinomierzem (blaszką) o określonej grubości. Wynik badania ma potwierdzić, że między iglicą a opornicą nie występuje niedopuszczalna szczelina, co jest istotne dla prawidłowego prowadzenia kół w rozjeździe i bezpieczeństwa ruchu.

Pełne wyjaśnienie:

Badanie przylegania iglicy do opornicy dotyczy rozjazdu: iglica (ruchomy element) po nastawieniu powinna ściśle przylegać do opornicy (element stały). Kontrola wykonywana blaszką (szczelinomierzem) polega na próbie wsunięcia blaszki o zadanej grubości w miejsce styku. Jeżeli blaszka o grubości odpowiadającej wymaganiu kontrolnemu nie wchodzi (lub wchodzi zgodnie z przyjętym kryterium), uznaje się, że przyleganie spełnia warunek.

Odpowiedź "1mm" wskazuje wartość grubości blaszki, którą należy zastosować w tej kontroli. W praktyce ma to znaczenie, ponieważ nawet niewielka szczelina między iglicą i opornicą może pogarszać warunki prowadzenia zestawu kołowego, zwiększać zużycie elementów rozjazdu oraz ryzyko nieprawidłowego przejazdu przez rozjazd.

Pozostałe wartości ("2mm", "3mm", "4mm") są typowymi dystraktorami: łatwo je wybrać metodą zgadywania "większa = bezpieczniej", ale kontrola przylegania jest pomiarem bardzo precyzyjnym, a dopuszczalność szczeliny jest zwykle mała. Warto też pamiętać, że różne kontrole (np. luzów, zużycia czy nastaw) mogą używać innych wartości – stąd częstym błędem jest przenoszenie liczb z innych zagadnień.

Uwaga dydaktyczna: na egzaminie zwracaj uwagę na słowo "przyleganie" (kontakt, dosiadanie) – to sugeruje badanie małej szczeliny przy styku, a nie "luzu roboczego" w innym miejscu układu rozjazdowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Iglica to ruchomy element rozjazdu, który przylega do opornicy i kieruje zestaw kołowy na właściwy tor. Opornica jest elementem stałym, do którego iglica powinna dokładnie dosiadać. Ich prawidłowy styk jest kluczowy dla bezpiecznego prowadzenia kół.
Najczęściej wykonuje się próbę wsunięcia szczelinomierza (blaszki kontrolnej) w miejscu styku iglicy z opornicą. Jeśli blaszka o wymaganej grubości nie daje się wsunąć (zgodnie z kryterium kontroli), przyleganie uznaje się za prawidłowe.
Nieprawidłowe dosiadanie iglicy może powodować niepewne prowadzenie koła w rozjeździe, uderzenia, zwiększone zużycie elementów oraz wzrost ryzyka nieprawidłowego przejazdu. Dlatego utrzymanie minimalnej szczeliny w styku iglica–opornica ma znaczenie eksploatacyjne.
Stosuje się szczelinomierz, czyli zestaw blaszek o określonych grubościach. Umożliwia on szybkie sprawdzenie, czy szczelina w badanym miejscu nie przekracza wartości kontrolnej. To typowe narzędzie w oględzinach i diagnostyce rozjazdów.
W praktyce szczegółowe wymagania mogą zależeć od typu rozjazdu, warunków eksploatacji i przyjętych instrukcji utrzymania. Na egzaminie kluczowe jest trzymanie się wartości wymaganej w materiałach dydaktycznych i instruktażach dla danego programu kształcenia.
Kontrole przylegania wykonuje się podczas okresowych oględzin rozjazdów, po pracach regulacyjnych, po zgłoszeniach nieprawidłowości w pracy rozjazdu lub po zdarzeniach mogących wpłynąć na geometrię. Celem jest szybkie wykrycie niesprawności.
Częsty mechanizm błędu to przenoszenie liczb z innych tematów (inne szczeliny, inne elementy rozjazdu) oraz intuicja "większa wartość = lepiej". W takich zadaniach trzeba kojarzyć słowo "przyleganie" z bardzo małą, kontrolną szczeliną.
"Przyleganie" dotyczy styku iglicy z opornicą i sprawdza, czy nie ma niedozwolonej przerwy w miejscu dosiadania. "Luzy" mogą dotyczyć innych miejsc i innych zjawisk (np. zużycia, pracy mechanizmu nastawczego) oraz mogą mieć inne dopuszczenia.
Zbyt duża szczelina może powodować pogorszenie prowadzenia kół, dodatkowe uderzenia i drgania, szybsze zużycie elementów rozjazdu oraz wzrost ryzyka niewłaściwego przejazdu. W efekcie może to prowadzić do ograniczeń eksploatacyjnych i konieczności regulacji.
Pomaga tworzenie fiszek z hasłem (np. "przyleganie iglica–opornica") i jedną wartością, a także łączenie liczby z kontekstem (przyleganie = mała szczelina). Dobrze też ćwiczyć na przykładach z praktyk lub zajęć w pracowni, aby liczby nie były "oderwane".
info

Około 52% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przyleganie iglicy do opornicy sprawdza się szczelinomierzem (blaszką) o określonej grubości.

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych: instrukcji/wytycznych utrzymania rozjazdów stosowanych przez zarządcę infrastruktury (konkretna wersja i punkt nie zostały podane w zadaniu).

Materiały:

  • Materiały szkolne z budowy i utrzymania nawierzchni kolejowej (rozdziały o rozjazdach)
  • Instrukcje i wytyczne utrzymaniowe dotyczące rozjazdów stosowane przez zarządców infrastruktury (do wglądu w jednostce szkoleniowej/praktyk)
  • Podręczniki techniczne opisujące elementy rozjazdu i typowe metody kontroli (szczelinomierze, pomiary luzów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego