KWALIFIKACJA SPO4 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 28.
Prawidłowo rozwijające się dziecko jest na etapie rozwoju poznawczego w stadium sensomotorycznym i pojmuje świat poprzez interakcje czuciowe i ruchowe z przedmiotami przez patrzenie, ssanie i chwytanie.

Podany w ramce etap rozwoju dotyczy dziecka od chwili narodzin do ukończenia przez nie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Stadium sensomotoryczne w ujęciu Piageta obejmuje okres od urodzenia do ok. 2. roku życia. W tym czasie dziecko poznaje świat głównie przez działanie i zmysły (np. patrzenie, ssanie, chwytanie), a myślenie ma charakter praktyczny, związany z bezpośrednią manipulacją przedmiotami.

Pełne wyjaśnienie:

Opis wskazuje na stadium sensomotoryczne rozwoju poznawczego, w którym dziecko rozumie świat przede wszystkim poprzez bezpośrednie doświadczenia zmysłowe i aktywność ruchową: oglądanie, chwytanie, wkładanie do ust, potrząsanie czy uderzanie przedmiotami. To typowe dla najwcześniejszego okresu życia, gdy dziecko nie operuje jeszcze sprawnie pojęciami i symbolami, a poznanie opiera się na działaniu.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "drugiego roku życia.", bo stadium sensomotoryczne klasycznie obejmuje czas od narodzin do około ukończenia 2 lat. W jego przebiegu stopniowo pojawiają się ważne osiągnięcia, takie jak coraz lepsza koordynacja wzrokowo-ruchowa i zalążki rozumienia stałości przedmiotu pod koniec tego etapu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "pierwszego roku życia." – to zbyt krótko. W pierwszym roku dominują zachowania sensomotoryczne, ale etap ten trwa dłużej i obejmuje również okres, w którym dziecko zaczyna rozwiązywać proste problemy przez działanie i łączenie schematów.
  • "trzeciego roku życia." – to już wiek, w którym zwykle narasta myślenie symboliczne (np. zabawa "na niby"), co wykracza poza czysto sensomotoryczne poznawanie świata.
  • "czwartego roku życia." – zdecydowanie za późno; w tym wieku dziecko na ogół intensywnie używa języka i reprezentacji umysłowych, a poznanie nie opiera się już głównie na eksploracji czuciowo-ruchowej.

Wskazówka do nauki: jeśli w opisie pojawia się poznawanie świata "rękami i zmysłami" (manipulowanie, ssanie, chwytanie), myśl o okresie 0–2 lata. Gdy pojawiają się symbole, zabawa tematyczna i język jako narzędzie myślenia, to znak przejścia do kolejnych stadiów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To najwcześniejszy etap rozwoju poznawczego, w którym dziecko poznaje świat głównie poprzez zmysły i ruch. Uczy się przez manipulowanie przedmiotami (chwytanie, oglądanie, wkładanie do ust), a nie przez myślenie abstrakcyjne czy operowanie pojęciami.
W klasycznej teorii Piageta stadium sensomotoryczne obejmuje okres od urodzenia do około ukończenia 2. roku życia. W tym czasie rozwijają się podstawowe schematy działania oraz coraz lepsza koordynacja percepcji i ruchu.
Ponieważ są to typowe zachowania eksploracyjne oparte na zmysłach i działaniu. Dziecko "sprawdza" przedmiot dotykiem, wzrokiem i ruchem, a poznanie jest bezpośrednie i praktyczne, bez użycia symboli i pojęć.
Sprawdzają się zabawy sensoryczne i manipulacyjne: gryzaki, grzechotki, sortery dostosowane do wieku, bezpieczne przedmioty o różnych fakturach. Ważne jest też wspieranie swobodnej eksploracji w bezpiecznym otoczeniu i reagowanie na ciekawość dziecka.
Tak, ale nie jest to już główny mechanizm rozwoju poznawczego. Po 2. roku życia zwykle rośnie rola języka i myślenia symbolicznego, a dziecko potrafi coraz częściej "myśleć o czymś" bez konieczności natychmiastowego działania na przedmiocie.
Częsty błąd to skracanie stadium sensomotorycznego do 1. roku życia albo przesuwanie go na 3–4 r.ż., bo student kojarzy zachowania ruchowe z każdym małym dzieckiem. Pomaga zapamiętać, że granica 2 lat wiąże się z nasileniem myślenia symbolicznego.
W stadium sensomotorycznym dziecko "uczy się przez działanie" (zmysły + ruch). W etapie przedoperacyjnym (typowo po 2. r.ż.) wyraźnie rośnie rola symboli: zabawa "na niby", używanie słów i obrazów do reprezentowania rzeczy, choć myślenie bywa jeszcze intuicyjne.
Warto zwracać uwagę na sposób eksploracji: śledzenie wzrokiem, sięganie, chwytanie, przekładanie, reakcje na dźwięk, a także próby odnajdywania ukrytego przedmiotu. Obserwacje zapisuj krótko i porównuj z typowymi osiągnięciami dla wieku, bez "sztywnych" oczekiwań.
Niepokój może budzić wyraźny brak zainteresowania otoczeniem, bardzo słabe sięganie i chwytanie lub mała reakcja na bodźce w porównaniu do rówieśników, szczególnie jeśli utrzymuje się to w czasie. W praktyce należy omówić obserwacje z rodzicem i zasugerować konsultację ze specjalistą.
Najpierw wyłap słowa-klucze. Jeśli są "zmysły, ruch, ssanie, chwytanie" — myśl o 0–2 lata. Jeśli są "zabawa na niby, symbole, język" — to zwykle etap po 2. roku życia. Na końcu sprawdź, czy pytanie dotyczy "do ukończenia" konkretnego roku.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Stadium sensomotoryczne w ujęciu Piageta obejmuje okres od urodzenia do ok. 2."

Źródła:

  • Jean Piaget, "The Origins of Intelligence in Children", International Universities Press, 1952 (opis i zakres stadium sensomotorycznego)
  • Jean Piaget, "Psychology of Intelligence", Routledge, 1950 (ujęcie rozwoju poznawczego i charakterystyka wczesnych stadiów)
  • Barbara Harwas-Napierała, Janusz Trempała (red.), "Psychologia rozwoju człowieka", tom dotyczący okresu dzieciństwa (rozdziały o rozwoju poznawczym i teorii Piageta) — szczegółowe strony zależne od wydania

Materiały:

  • Podręczniki psychologii rozwoju dziecka (rozdziały o teoriach poznawczych)
  • Notatki/opracowania do egzaminu z etapów rozwoju wg Piageta
  • Karty obserwacji rozwoju dziecka używane w placówkach opiekuńczych (część o rozwoju poznawczym)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego