KWALIFIKACJA ROL6 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 38.
Prawidłowy skład 1 litra mieszanki mlekozastępczej do pojenia osieroconego źrebięcia w 1 miesiącu życia to:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa mieszanka ma naśladować mleko klaczy, dlatego mleko krowie trzeba rozcieńczyć wodą (ok. 2/3 mleka i 1/3 wody) oraz uzupełnić cukry proste dodatkiem glukozy. Taki skład zmniejsza ryzyko biegunek i zaburzeń trawienia u miesięcznego osieroconego źrebięcia.

Pełne wyjaśnienie:

U miesięcznego osieroconego źrebięcia celem jest możliwie wierne odtworzenie właściwości mleka klaczy przy użyciu dostępnych surowców. Mleko krowie różni się składem (m.in. proporcjami tłuszczu i frakcji białkowych), dlatego podane wprost bywa dla źrebięcia zbyt "ciężkie" i może sprzyjać problemom trawiennym.

Odpowiedź "640 ml pełnego mleka krowiego, 320 ml wody, 35 g glukozy" jest poprawna, bo:

  • zawiera rozcieńczenie mleka wodą w typowej proporcji około 2/3 do 1/3, co zbliża mieszankę do mleka klaczy i ogranicza ryzyko biegunek żywieniowych,
  • uwzględnia dodatek cukrów prostych (glukoza), co podnosi udział łatwo dostępnej energii i lepiej odpowiada fizjologii żywienia młodego zwierzęcia,
  • jest prostą recepturą do praktycznego zastosowania w gospodarstwie, bez składników nieadekwatnych dla tak młodego źrebięcia.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe z przyczyn praktycznych i żywieniowych:

  • "500 ml przegotowanej wody, 450 g otrąb pszennych, 50 g sacharozy" – zawiera dużą ilość paszy stałej (otręby) w formie nieodpowiedniej dla miesięcznego źrebięcia; to nie jest mieszanka mlekozastępcza, a taki skład może nadmiernie obciążać przewód pokarmowy.
  • "600 ml wody, 350 g skrobi ziemniaczanej, 50 g soku marchwiowego" – skrobia i sok nie zastępują mleka; brakuje białka i tłuszczu o roli mleka, a skład nie odpowiada potrzebom młodego źrebięcia.
  • "700 ml mleka krowiego 0,5%, 280 g śruty poekstrakcyjnej sojowej, 20 g NaCl" – mleko 0,5% jest bardzo chude, a śruta sojowa i sól kuchennna nie są standardowym elementem mieszanki dla miesięcznego źrebięcia; to ryzykowne żywieniowo i nie spełnia celu "mlekozastępczego".

W praktyce pamiętaj też o higienie przygotowania, temperaturze podawania zbliżonej do temperatury ciała oraz o częstotliwości pojenia dostosowanej do wieku. To często ważniejsze dla zdrowia źrebięcia niż "drobne" różnice w recepturze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mieszanka mlekozastępcza to płyn do pojenia źrebięcia, który ma możliwie dobrze zastąpić mleko klaczy. W praktyce często bazuje na mleku krowim odpowiednio rozcieńczonym i uzupełnionym o cukry proste, aby zmniejszyć ryzyko biegunek i lepiej dopasować energię do potrzeb młodego konia.
Mleko krowie ma inny skład niż mleko klaczy, więc podawane bez modyfikacji może być dla źrebięcia zbyt obciążające trawiennie. Rozcieńczenie wodą (np. w proporcji około 2/3 mleka i 1/3 wody) pomaga "zbliżyć" mieszankę do mleka klaczy i ograniczyć ryzyko biegunek żywieniowych.
Glukoza zwiększa udział łatwo przyswajalnych cukrów w mieszance, czyli szybkiego źródła energii. W mieszance na bazie mleka krowiego pomaga lepiej dopasować profil energetyczny do potrzeb źrebięcia i do charakteru mleka klaczy. Dodatek cukru nie zastępuje mleka, ale uzupełnia mieszankę.
Biegunki żywieniowe często pojawiają się, gdy źrebię dostaje nierozcieńczone mleko krowie, zbyt duże porcje naraz albo zbyt rzadko jest pojone. Problem może też wynikać z błędnej higieny (brudne smoczki/wiadra) lub zbyt zimnego płynu. Dlatego liczy się zarówno receptura, jak i sposób podawania.
U miesięcznego źrebięcia podstawą żywienia jest mleko (naturalne lub zastępcze). Składniki typowe dla pasz stałych, takie jak otręby czy śruta, mogą być wprowadzane dopiero stopniowo i adekwatnie do wieku, zwykle jako element nauki pobierania paszy stałej. Dodawanie ich do "mieszanki mlecznej" jest błędem.
Mieszankę dla źrebięcia podaje się zwykle ciepłą, zbliżoną do temperatury ciała. Zbyt zimny płyn może pogarszać pobieranie i trawienie, a zbyt gorący grozi poparzeniem. W praktyce warto każdorazowo sprawdzić temperaturę przed podaniem, tak jak robi się to przy karmieniu młodych zwierząt.
Pojenie powinno być częste i w małych porcjach, zwłaszcza na początku odchowu. Z czasem liczbę pojeń zmniejsza się, a jednorazową porcję zwiększa. Dokładny schemat zależy od stanu źrebięcia i zaleceń weterynaryjnych, ale kluczowa zasada brzmi: lepiej częściej i mniej niż rzadko i dużo.
Nie należy zakładać, że "chudsze" zawsze znaczy "lepsze". Źrebię intensywnie rośnie i potrzebuje energii, a zbyt chude mleko może jej dostarczać za mało. W praktycznych zaleceniach dla mieszanek częściej wykorzystuje się pełne mleko krowie, ale odpowiednio rozcieńczone i uzupełnione cukrem.
Niepokojące sygnały to m.in. biegunka, wzdęcia, osowiałość, słaby przyrost masy, niechęć do pobierania płynu lub objawy odwodnienia. Częstą przyczyną jest zbyt "mocne" mleko (bez rozcieńczenia), zła higiena albo błędna częstotliwość pojenia. W takich sytuacjach potrzebna jest konsultacja z lekarzem weterynarii.
Ucz się schematami: co jest podstawą żywienia w danym wieku (mleko vs pasze stałe), jakie są typowe modyfikacje mleka krowiego (rozcieńczanie + cukry) i jakie są skutki błędów (biegunki, zaburzenia trawienia). Warto też przećwiczyć rozpoznawanie "podejrzanych" składników, które nie pasują do mlekozastępczych mieszanek.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że prawidłowa mieszanka ma naśladować mleko klaczy, dlatego mleko krowie trzeba rozcieńczyć wodą (ok. 2/3 mleka i 1/3 wody) oraz uzupełnić cukry proste dodatkiem glukozy.

Źródła:

  • Polski Związek Hodowców Koni (PZHK) – artykuł "Osierocone źrebię" (przepis na mieszankę), https://pzhk.pl/2019/05/osierocone-zrebie/ (dostęp: 13.03.2026)
  • Merck Veterinary Manual – Orphan Foals (feeding/management), https://www.merckvetmanual.com/management-and-nutrition/management-of-reproduction-in-horses/orphan-foals (dostęp: 13.03.2026)
  • MSD Animal Health – The Merck Veterinary Manual: Milk Replacers / feeding young animals (informacje ogólne o zasadach stosowania preparatów mlekozastępczych), https://www.merckvetmanual.com/management-and-nutrition/nutrition-general-considerations/milk-replacers (dostęp: 13.03.2026)

Materiały:

  • Zalecenia i poradniki PZHK dotyczące postępowania z osieroconym źrebięciem
  • Podręczniki i skrypty z żywienia koni (działy: źrebięta, laktacja, odchów)
  • Materiały weterynaryjne o żywieniu noworodków i młodych koni oraz profilaktyce biegunek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego