KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 16.
Prawidłowy sposób opróżniania pipety przedstawia rysunek
Ilustracja przedstawia cztery rysunki techniczne, oznaczone literami A, B, C i D, które pokazują różne sposoby opróżniania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy prawidłowym opróżnianiu pipety ciecz powinna swobodnie spływać, a końcówka pipety jest oparta o wewnętrzną ściankę naczynia pod lekkim kątem. Taki układ ogranicza rozpryski i pozostawianie kropli na końcówce. Nie zakłada się "wydmuchiwania" resztek, o ile nie wynika to z typu pipety.

Pełne wyjaśnienie:

Prawidłowe opróżnianie pipety (zwłaszcza pipety szklanej, grawitacyjnej) polega na takim prowadzeniu końcówki, aby ciecz spływała kontrolowanie i nie powodowała rozchlapywania ani strat objętości. W praktyce oznacza to:

  • Ustawienie pipety pod lekkim kątem względem naczynia, aby strumień nie uderzał pionowo w dno.
  • Dotknięcie końcówką wewnętrznej ścianki naczynia (np. zlewki lub probówki), co pozwala "ściągnąć" kroplę z końcówki i zapewnia spokojny spływ po ściance.
  • Pozostawienie czasu na pełny spływ – zbyt szybkie oderwanie pipety sprzyja powstawaniu kropli i zaniżeniu przeniesionej objętości.

Odpowiedź "Rysunek B" jest poprawna, bo pokazuje ułożenie końcówki przy ściance i sposób opróżniania minimalizujący kroplenie oraz rozprysk.

Pozostałe sposoby są nieprawidłowe typowo z następujących powodów:

  • Ustawienie końcówki w powietrzu nad naczyniem bez kontaktu ze ścianką zwiększa ryzyko pozostawienia kropli na końcówce i strat objętości.
  • Ustawienie pionowo i gwałtowne opróżnianie może powodować rozchlapywanie lub pienienie (zależnie od cieczy) oraz gorszą kontrolę spływu.
  • "Wydmuchiwanie" resztek bez rozpoznania rodzaju pipety bywa błędem, bo część pipet jest przewidziana do dozowania po spływie (a wydmuchiwanie zmienia rzeczywistą objętość). Jeżeli laboratorium wymaga wydmuchiwania, jest to zwykle powiązane z konkretnym typem/oznaczeniem pipety i procedurą.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli zadanie pokazuje rysunki, szukaj cech bezpieczeństwa i precyzji pomiaru: kontakt ze ścianką, brak rozprysku, spokojny spływ i brak czynności, które mogłyby zmienić objętość (np. nieuzasadnione wydmuchiwanie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Końcówkę pipety prowadź przy wewnętrznej ściance naczynia i pozwól cieczy spokojnie spłynąć. Kontakt ze ścianką "ściąga" kroplę z końcówki i zmniejsza ryzyko strat objętości oraz rozprysków. Nie odrywaj pipety zbyt szybko po zakończeniu spływu.
Dotknięcie ścianki stabilizuje spływ cieczy i ogranicza rozchlapywanie. Dodatkowo ułatwia przeniesienie ostatniej kropli z końcówki do naczynia, co poprawia powtarzalność odmierzania. To szczególnie ważne przy małych objętościach i cennych odczynnikach.
Nie zawsze. To zależy od rodzaju pipety i sposobu jej wyskalowania oraz od procedury w danym laboratorium. W wielu przypadkach pipeta jest przeznaczona do dozowania po swobodnym spływie, a wydmuchiwanie może zmienić rzeczywistą objętość. Na egzaminie zwracaj uwagę na rysunek i typ narzędzia.
Typowe błędy to: trzymanie końcówki w powietrzu bez kontaktu ze ścianką, zbyt szybkie odrywanie pipety przed zakończeniem spływu oraz gwałtowne opróżnianie powodujące rozprysk. Częstym problemem jest też automatyczne "wydmuchiwanie" bez upewnienia się, że dany typ pipety tego wymaga.
Szuka się cech: pipeta pod lekkim kątem, końcówka oparta o wewnętrzną ściankę naczynia i spokojny spływ cieczy. Rysunek poprawny zwykle pokazuje minimalizację rozprysków oraz brak czynności, które mogłyby zaburzać objętość. To są "sygnały" właściwej techniki.
Ustawienie pod kątem zmniejsza energię uderzenia strumienia o dno naczynia i sprzyja spływowi po ściance, a nie "w punkt". Dzięki temu ogranicza się rozchlapywanie i łatwiej kontroluje kierunek spływu. To ma znaczenie zarówno dla bezpieczeństwa, jak i dla dokładności pracy.
Może być błędem, gdy powoduje zatkanie końcówki, zaburza spływ lub ryzykuje zassanie zanieczyszczeń z dna. W wielu zadaniach egzaminacyjnych poprawna technika polega na kontakcie ze ścianką, a nie na "dociskaniu" do dna. Kluczowe jest zachowanie swobodnego przepływu cieczy.
Wpływa na dokładność odmierzania objętości, a więc na stężenie roztworu i jakość przygotowanego produktu. Zła technika może prowadzić do strat substancji, zaniżenia objętości lub kontaminacji. W praktyce aptecznej i laboratoryjnej to element rzetelnej, powtarzalnej pracy.
Tak. Niewłaściwe opróżnianie może systematycznie zaniżać lub zawyżać przenoszoną objętość, co wpływa na przygotowanie roztworów wzorcowych i prób. Może też zwiększać ryzyko rozprysków i zanieczyszczeń. Dlatego procedury wymagają konsekwentnej, poprawnej techniki.
Ucz się rozpoznawania poprawnych nawyków na schematach: kąt ustawienia, kontakt ze ścianką, spokojny spływ, brak nieuzasadnionego wydmuchiwania. Przećwicz to praktycznie w pracowni i porównuj z instrukcjami stanowiskowymi. Na egzaminie analizuj, co minimalizuje straty i rozprysk.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przy prawidłowym opróżnianiu pipety ciecz powinna swobodnie spływać, a końcówka pipety jest oparta o wewnętrzną ściankę naczynia pod lekkim kątem.

Materiały:

  • Instrukcje BHP i instrukcje stanowiskowe dla pracowni (pipetowanie, odmierzanie)
  • Podręczniki/skrpty z techniki laboratoryjnej dla kierunków medycznych
  • Materiały producentów sprzętu laboratoryjnego opisujące prawidłowe pipetowanie (pipety szklane i automatyczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego