Zolpidem (substancja czynna m.in. w preparatach Stilnox i Hypnogen) należy do niebenzodiazepinowych leków nasennych z grupy imidazopirydyn. Jego podstawowym efektem klinicznym jest ułatwienie zasypiania i poprawa ciągłości snu, dlatego prawidłowe jest wskazanie działania nasennego.
Mechanizm polega na wpływie na układ GABA-ergiczny w ośrodkowym układzie nerwowym: zolpidem wiąże się selektywnie z podtypem ω1 receptora benzodiazepinowego w obrębie kompleksu GABA-A, co nasila hamujące działanie GABA na neurony. W praktyce przekłada się to na sedację i skrócenie czasu zasypiania. Lek jest przeznaczony do krótkotrwałego leczenia bezsenności, a istotnymi zagrożeniami są m.in. senność następnego dnia, zaburzenia pamięci oraz ryzyko uzależnienia przy zbyt długim stosowaniu.
Odpowiedzi błędne odnoszą się do zupełnie innych wskazań i mechanizmów:
- "wykrztuśne." dotyczy leków ułatwiających odkrztuszanie w chorobach dróg oddechowych (mukolityki/sekretolityki), a nie leczenia bezsenności.
- "antyarytmiczne." odnosi się do leków działających na przewodnictwo i pobudliwość serca; zolpidem nie jest lekiem kardiologicznym.
- "przeciwkaszlowe." to leki hamujące odruch kaszlu (np. ośrodkowo działające), co również nie odpowiada wskazaniom zolpidemu.
W nauce do egzaminu pomocne jest kojarzenie: zolpidem → bezsenność → lek nasenny działający przez GABA-A, a także pamiętanie o ryzyku nasilenia działania przy jednoczesnym spożyciu alkoholu lub stosowaniu innych leków hamujących OUN.
