KWALIFIKACJA DRM5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 34.
Próba palenia włókien wykazała: włókna palą się nawet po wyjęciu z płomienia, w czasie spalania wydziela się zapach palącego się papieru, w wyniku spalania pozostaje niewielka ilość szarego popiołu. Wyniki próby wskazują, że badano włókna
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis próby palenia (palenie także po wyjęciu z płomienia, zapach palącego się papieru i mała ilość szarego popiołu) jest typowy dla włókien celulozowych.
Bawełna zachowuje się jak papier: spala się, nie topi się i pozostawia lekki, szary popiół, a nie stopioną grudkę.

Pełne wyjaśnienie:

W próbie palenia identyfikację włókna opiera się zwykle na trzech obserwacjach: zachowaniu w płomieniu i po jego usunięciu, zapachu oraz pozostałości po spaleniu. W opisie podano, że włókna palą się nawet po wyjęciu z płomienia, wydziela się zapach palącego się papieru, a po spaleniu zostaje niewielka ilość szarego popiołu. Taki zestaw cech odpowiada włóknom celulozowym, do których należy bawełna.

Odpowiedź "bawełniane" jest poprawna, ponieważ bawełna (celuloza) podczas spalania zachowuje się podobnie do papieru: łatwo się zapala, zwykle kontynuuje spalanie po odsunięciu od płomienia i daje lekki, kruchy popiół. Zapach "papierowy" jest jedną z najbardziej charakterystycznych wskazówek rozpoznawczych dla celulozy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "jedwabne" (włókno białkowe) częściej kojarzy się z zapachem przypominającym palone włosy/rogi (spalanie białek). Pozostałość bywa zwęglona i inna w strukturze niż lekki popiół celulozowy.
  • "poliamidowe" (syntetyk) ma tendencję do topnienia i tworzenia stopionej kropli/zwęglonej grudki; zapach oraz pozostałość zwykle nie odpowiadają "papierowi" i "szaremu popiołowi".
  • "polichlorowinylowe" (tworzywo zawierające chlor) w praktyce zachowuje się odmiennie niż włókna celulozowe; oczekuje się innych efektów spalania niż czysty "papierowy" zapach i lekki popiół.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o próbie palenia najpierw rozpoznaj "rodzinę" włókna (celulozowe/białkowe/syntetyczne) po zapachu i pozostałości (popiół vs stopiona kropla), a dopiero potem wybieraj konkretną nazwę z odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Próba palenia włókien to prosta metoda wstępnej identyfikacji surowca na podstawie zachowania w płomieniu, zapachu dymu i pozostałości po spaleniu.

W tapicerstwie pomaga szybko ocenić, czy materiał jest naturalny, sztuczny czy syntetyczny, gdy brak etykiety składu.

Bawełna (włókno celulozowe) zwykle zapala się łatwo, pali się dalej po odsunięciu od płomienia i wydziela zapach palącego się papieru.

Po spaleniu pozostaje niewielka ilość lekkiego, szarego popiołu, bez stopionej, twardej grudki.

Zapach "papierowy" wynika z tego, że papier także jest materiałem celulozowym. Podczas spalania celulozy powstają produkty rozkładu kojarzące się z paleniem papieru lub drewna.

To jedna z najłatwiejszych do zapamiętania cech rozpoznawczych włókien celulozowych.

Nie. Jedwab jest włóknem białkowym, dlatego w próbie palenia zapach częściej kojarzy się z paleniem włosów lub innych białek.

Różnica zapachu to ważna wskazówka, bo pozwala odróżnić włókna białkowe od celulozowych, nawet gdy oba są "naturalne".

Włókna syntetyczne, takie jak poliamid, często wykazują topnienie pod wpływem temperatury i mogą tworzyć stopioną kroplę lub twardą grudkę po ostygnięciu.

Bawełna natomiast nie topi się jak tworzywa, tylko spala się i zostawia lekki popiół.

To informacja o tym, czy materiał podtrzymuje spalanie. Włókna celulozowe często spalają się dalej, bo łatwo ulegają utlenianiu i nie tworzą warstwy stopionej, która odcina dopływ tlenu.

Samo to kryterium nie wystarcza, dlatego zawsze sprawdza się też zapach i pozostałość.

Najczęstszy błąd to patrzenie tylko na jedną cechę, np. "pali się dalej", i ignorowanie zapachu oraz popiołu.

Drugi błąd to założenie, że każde włókno naturalne zachowuje się podobnie. W praktyce zapach (papier vs włosy) i pozostałość (popiół vs grudka) rozstrzygają zadanie.

Wykonuj próbę na bardzo małej próbce, używaj pęsety i pracuj nad niepalnym podłożem (np. metalowa tacka). Zapewnij wentylację i miej pod ręką środki do gaszenia.

Nie wdychaj dymu bezpośrednio; obserwacje zapachu wykonuj ostrożnie, kierując opary od siebie.

Znajomość włókna pomaga dobrać technikę szycia, klejenia i prasowania oraz ograniczyć ryzyko uszkodzeń termicznych. Ułatwia też dobór środków czyszczących i impregnacji.

W praktyce różne włókna inaczej reagują na temperaturę, tarcie i chemikalia, więc identyfikacja ma znaczenie użytkowe.

Włókna celulozowe (np. bawełna) po spaleniu zostawiają zwykle lekki, kruchy popiół, który łatwo się rozciera.

Włókna syntetyczne częściej topią się i tworzą zestalony "guzek" lub twardą grudkę. Ta różnica jest często bardziej jednoznaczna niż sam płomień.

info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do materiałoznawstwa włókienniczego (dział: identyfikacja włókien, próba palenia)
  • Karty charakterystyki i opisy producentów tkanin tapicerskich (skład surowcowy i zalecenia pielęgnacji)
  • Zestawienia porównawcze cech spalania: celuloza vs białka vs polimery syntetyczne (tabele edukacyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego