Próbka wzorcowa w praktyce analitycznej oznacza materiał (często roztwór) o dokładnie znanym składzie albo o znanych, przypisanych wartościach oznaczanych cech. Taki wzorzec jest punktem odniesienia: pozwala skalibrować metodę (np. zbudować zależność sygnału od stężenia) oraz sprawdzić, czy uzyskiwane wyniki są wiarygodne w ramach kontroli jakości.
Dlatego poprawna jest odpowiedź: "próbkę o dokładnie znanym składzie." Bez tej cechy (znanego składu/znanych wartości) próbka nie spełnia funkcji wzorca, bo nie daje pewnego punktu odniesienia do porównań.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do definicji próbki wzorcowej?
- "próbkę przygotowaną z próbki laboratoryjnej, z której pobiera się próbkę analityczną." – opisuje etap przygotowania materiału do analizy (droga od próbki laboratoryjnej do analitycznej), ale nie mówi o znanym składzie; to nie jest wzorzec, tylko próbka robocza.
- "część materiału pobraną z próbki laboratoryjnej, przeznaczoną w całości do jednego oznaczenia." – to typowy opis próbki analitycznej (porcja do jednego oznaczenia). Może być reprezentatywna, ale nie musi mieć znanego składu, więc nie stanowi wzorca.
- "próbkę powstałą na skutek pobierania próbek jednostkowych do jednego pojemnika według ustalonego programu." – odpowiada pojęciu próbki zbiorczej (kompozytowej), tworzonej z wielu próbek jednostkowych. Taka próbka poprawia reprezentatywność, lecz nadal nie jest wzorcem, bo jej skład jest zwykle nieznany i zmienny.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w definicji pojawia się słowo "wzorcowa", szukaj elementu znanego i przypisanego (skład, stężenie, wartość cechy). Odpowiedzi opisujące "z czego pobrano" lub "do ilu oznaczeń" dotyczą zwykle rodzaju próbki w procesie pobierania/przygotowania, a nie wzorca.
