W praktyce analityki chemicznej i kontroli jakości próbka wzorcowa (w ujęciu ogólnym: materiał/obiekt odniesienia) jest używana do porównań, sprawdzania poprawności oznaczeń oraz oceny pracy aparatury i metody. Kluczową cechą takiej próbki jest to, że jej skład (lub właściwość, którą oznaczamy) jest dokładnie znany i stanowi wiarygodny punkt odniesienia dla wyniku.
Dlatego poprawna jest odpowiedź: "o dokładnie znanym składzie." Bez tej cechy próbka nie spełnia funkcji wzorca: nie da się rzetelnie porównać wyniku ani ocenić błędu oznaczenia.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "przeznaczona w całości do jednego oznaczenia" – opisuje sposób wykorzystania próbki (jednorazowość/zużycie), a nie jej status wzorcowy. Próbka wzorcowa może być używana w seriach pomiarowych lub porcjowana, ale o jej "wzorcowości" decyduje znana wartość odniesienia.
- "otrzymana w wyniku zmieszania próbek jednostkowych" – to typowy opis próbki zbiorczej (łączonej), tworzonej w celu uśrednienia materiału. Taka próbka nie ma automatycznie znanego składu; jej skład dopiero się oznacza.
- "przygotowana z próbki laboratoryjnej przez jej zmniejszenie" – dotyczy etapu przygotowania (dzielenie, kwartowanie, redukcja masy/objętości) w celu uzyskania porcji do badań. Zmniejszenie próbki nie nadaje jej cechy wzorca, bo nie gwarantuje znanego składu.
Wskazówka egzaminacyjna: w definicjach szukaj warunku, który jest "nie do obejścia". Dla próbki wzorcowej takim warunkiem jest znana (przypisana) wartość składu/właściwości, a nie sposób pobrania, zmieszania czy podziału.
