KWALIFIKACJA DRM8 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 12.
Próbkę do badania wytrzymałości na ścinanie przedstawia rysunek oznaczony literą
Ilustracja przedstawia cztery różne rysunki techniczne, oznaczone literami A, B, C, i D, które są próbami do badania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wytrzymałość na ścinanie bada się na próbce, której geometria wymusza powstanie wyraźnej płaszczyzny ścinania w strefie pomiarowej, a nie dominujące zginanie czy rozciąganie.
W tym zestawie rysunków taką próbkę przedstawia rysunek oznaczony literą D.

Pełne wyjaśnienie:

Badanie wytrzymałości na ścinanie ma na celu wyznaczenie naprężenia, przy którym materiał (lub warstwa/połączenie, np. klejowe) ulega zniszczeniu wskutek działania sił przesuwających równoległych do rozpatrywanej płaszczyzny. Dlatego kluczowe jest to, aby kształt próbki oraz sposób jej obciążenia powodowały, że w wyznaczonej strefie powstaje przede wszystkim stan ścinania, a wpływ innych naprężeń (rozciągania, ściskania, zginania) był możliwie mały.

Rozpoznając poprawny rysunek, należy zwrócić uwagę na cechy typowe dla próby ścinania:

  • Wyodrębniona strefa ścinania (miejsce, gdzie materiał ma się "przesunąć" względem drugiej części),
  • Geometria ograniczająca zginanie (tak, aby wynik nie był zdominowany przez łamanie na zginanie),
  • Jednoznaczny kierunek przyłożenia siły powodujący przesuw wzdłuż płaszczyzny ścinania.

Odpowiedź "D" jest poprawna, ponieważ w tym zadaniu to właśnie rysunek oznaczony tą literą przedstawia próbkę przeznaczoną do oceny ścinania (czyli taką, w której strefa pomiarowa jest zaprojektowana pod mechanizm ścinania).

Pozostałe rysunki są niepoprawne jako wskazanie próbki do ścinania, gdyż typowo odpowiadają innym stanom obciążenia lub nie zapewniają dominacji ścinania w strefie pomiarowej. W praktyce prowadzi to do błędnego wniosku o wytrzymałości na ścinanie, bo próbka niszczy się wtedy np. przez zginanie, rozciąganie wzdłuż włókien albo zgniatanie, a nie przez czyste ścinanie.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli widzisz rysunki różnych próbek, najpierw nazwij w myślach rodzaj obciążenia, jaki wymusza geometria (zginanie/rozciąganie/ściskanie/ścinanie), a dopiero potem wybierz literę. To ogranicza wybór "na oko".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wytrzymałość na ścinanie to odporność drewna (lub połączenia, np. klejowego) na zniszczenie, gdy siły powodują przesunięcie warstw względem siebie wzdłuż płaszczyzny. W praktyce dotyczy m.in. złączy, warstw kleju i elementów narażonych na siły poprzeczne.
Szukaj próbki z wyodrębnioną strefą ścinania, gdzie obciążenie ma wywołać przesuw wzdłuż jednej płaszczyzny. Dobra próbka ogranicza zginanie i rozciąganie w strefie pomiarowej, aby wynik dotyczył głównie ścinania.
Geometria próbki decyduje, jaki stan naprężeń dominuje. Jeśli próbka jest "źle" ukształtowana, zniszczenie może nastąpić przez zginanie lub rozciąganie, a nie przez ścinanie. Wtedy wynik nie opisuje wytrzymałości na ścinanie, tylko inny mechanizm zniszczenia.
Najczęściej mylone są: zginanie (próbki belkowe), rozciąganie (próbki "wiosełkowe"/zwężane) oraz ściskanie (próbki krótkie, prostopadłościenne). W ścinaniu kluczowe jest przesunięcie wzdłuż płaszczyzny, a nie ugięcie elementu.
Tak. W praktyce przemysłu drzewnego ścinanie jest bardzo istotne przy ocenie połączeń klejowych (np. w sklejce, elementach klejonych, fornirowaniu). Wynik informuje, czy warstwa kleju i przyleganie do drewna wytrzymają obciążenia powodujące przesuw.
Najczęściej podczas kontroli jakości (odbiór partii, weryfikacja dostaw), przy wdrażaniu nowego kleju/parametrów prasowania oraz przy analizie reklamacji (rozwarstwienia, odspojenia). Badanie ścinania pomaga powiązać uszkodzenia z technologią i parametrami produkcji.
Alarmujące są kształty typowe dla innych prób: długa belka podparta (zginanie), próbka wyraźnie zwężana w środku (rozciąganie), krótki klocek ściskany osiowo (ściskanie). Jeżeli brakuje jednoznacznej płaszczyzny przesuwu, to zwykle nie jest to ścinanie.
Da się strzelać, ale to ryzykowne. Rysunki próbek bywają podobne, a intuicyjny wybór często prowadzi do pomyłki między zginaniem a ścinaniem. Najlepsza metoda to szybka analiza: gdzie ma powstać zniszczenie i jaki rodzaj naprężeń jest w tej strefie dominujący.
Ucz się rozpoznawania "po funkcji": dopasuj próbkę do rodzaju obciążenia (rozciąganie/ściskanie/zginanie/ścinanie). Pomaga też zapamiętanie, że w ścinaniu zawsze szukasz płaszczyzny przesuwu, a w zginaniu – miejsca największego momentu i ugięcia.
Najczęściej: wybór próbki do zginania, bo "wygląda jak belka"; ignorowanie strefy pomiarowej; kierowanie się samą symetrią rysunku; pomijanie faktu, że w ścinaniu kluczowe jest przesunięcie równoległe do płaszczyzny, a nie rozrywanie próbki na długości.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z badań wytrzymałościowych materiałów (część: ścinanie i rodzaje próbek)
  • Materiały dydaktyczne z technologii drewna i materiałów drewnopochodnych (właściwości mechaniczne)
  • Instrukcje laboratoriów badawczych opisujące przygotowanie próbek do prób mechanicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego