KWALIFIKACJA GIW11 - CZERWIEC 2015

W badaniach właściwości fizykochemicznych kluczowe jest, aby próbka odzwierciedlała rzeczywisty stan kopaliny w miejscu i czasie pobrania. Dlatego poprawną zasadą jest pobieranie próbek w stanie nienaruszonym (tak dalece, jak to możliwe w danych warunkach). Chodzi o to, by nie wprowadzać zmian, które mogłyby zafałszować wyniki: niepotrzebne rozdrobnienie może przyspieszać utlenianie, zmieniać powierzchnię właściwą, ułatwiać utratę wilgoci lub powodować segregację ziarnową.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

• "Są kruszone przed wykonaniem oznaczeń" – kruszenie i mielenie to często element przygotowania analitycznego, ale nie jest regułą "zawsze przed oznaczeniami". Dla części badań wymaga się zachowania struktury lub naturalnej wilgotności; decyzja zależy od metody badawczej i celu pomiaru.
• "Muszą być pobierane w sposób ciągły" – pobór ciągły dotyczy wybranych pomiarów procesowych i kontroli strumieni technologicznych, ale badania fizykochemiczne mogą bazować także na próbkach punktowych lub zbiorczych z partii materiału. Wymóg "ciągłości" nie jest uniwersalny.
• "Po przeprowadzeniu analiz nie mogą zostać wykorzystane do badań chemicznych" – nie każda analiza wyklucza dalsze badania. Część metod jest nieniszcząca lub pozostawia materiał możliwy do ponownego użycia (zależnie od procedury, ilości próbki i ryzyka zanieczyszczenia). Nie można więc przyjąć bezwarunkowego zakazu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy pobierania próbek do badań, szukaj odpowiedzi podkreślającej reprezentatywność i minimalizację zmian w materiale. Przygotowanie (kruszenie, suszenie, homogenizacja) to osobny etap i bywa różny w zależności od metody.