KWALIFIKACJA SPO5 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 7.
Problemem podopiecznej, której wskaźnik masy ciała (BMI) wynosi 28, jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość BMI = 28 u osoby dorosłej jest interpretowana jako masa ciała powyżej normy, ale jeszcze bez spełnienia kryterium otyłości.
Dlatego problemem podopiecznej jest nadwaga, a nie niedowaga/wygłodzenie (zbyt niskie BMI) ani otyłość (wyższy próg).

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik masy ciała (BMI) jest prostym, przesiewowym narzędziem do oceny relacji masy ciała do wzrostu u osób dorosłych. W zadaniu BMI wynosi 28, więc nie trzeba wykonywać obliczeń – należy tylko prawidłowo zaklasyfikować wynik.

W typowej klasyfikacji dla dorosłych wynik 28 mieści się w kategorii nadwagi, czyli wartości powyżej normy, ale jeszcze poniżej progu otyłości. Z punktu widzenia opieki środowiskowej taki wynik może wskazywać na zwiększone ryzyko m.in. nadciśnienia, zaburzeń gospodarki węglowodanowej i obciążenia układu ruchu, a także potrzebę edukacji zdrowotnej i ewentualnej konsultacji medycznej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "niedowaga" – dotyczy zbyt niskiej masy ciała i występuje przy znacznie niższych wartościach BMI; nie pasuje do wyniku 28.
  • "wygłodzenie" – odnosi się do ciężkiego niedożywienia/znacznego deficytu masy ciała; przy BMI 28 jest to sprzeczne z samą wartością wskaźnika.
  • "otyłość" – jest rozpoznawana przy wyższych wartościach BMI niż 28; wybór tej opcji to częsty błąd wynikający z potocznego używania słowa "otyłość" dla każdej nadmiernej masy ciała.

W praktyce opiekunka środowiskowa powinna pamiętać, że BMI jest wskaźnikiem pomocniczym: nie uwzględnia składu ciała, wieku senioralnego czy obrzęków. Jednak do wstępnej oceny i decyzji o dalszych działaniach (obserwacja, edukacja, skierowanie do specjalisty) jest bardzo użyteczny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Wskaźnik masy ciała to prosta miara relacji masy do wzrostu, używana do przesiewowej oceny niedowagi, normy, nadwagi i otyłości u dorosłych.

W opiece pomaga szybko ocenić ryzyko zdrowotne i potrzebę edukacji żywieniowej lub konsultacji.

Wynik 28 u osoby dorosłej jest zwykle klasyfikowany jako nadwaga, czyli masa ciała powyżej normy, ale jeszcze poniżej progu otyłości.

W praktyce warto połączyć tę informację z wywiadem, aktywnością, dietą i stanem zdrowia.

Otyłość w standardowych klasyfikacjach dotyczy wyższych wartości wskaźnika niż 28. Wybór "otyłość" bywa skutkiem potocznego utożsamiania każdej nadmiernej masy z otyłością.

Na egzaminie kluczowe jest dopasowanie liczby do kategorii.

Nie zawsze. U seniorów zmienia się skład ciała (mniej mięśni, więcej tkanki tłuszczowej), a BMI nie pokazuje tych różnic.

Może też zafałszowywać ocenę przy obrzękach. Dlatego traktuje się go jako narzędzie przesiewowe, a nie jedyne kryterium.

Najczęstsze błędy to: mylenie nadwagi z otyłością, wybieranie skrajnych odpowiedzi ("wygłodzenie") bez sprawdzenia przedziałów oraz zakładanie, że BMI opisuje skład ciała.

Pomaga zapamiętanie kolejności kategorii i ich logiki.

W ramach kompetencji opiekuńczych można wspierać regularność posiłków, wybór mniej kalorycznych produktów, nawodnienie i bezpieczną aktywność (np. spacery).

Ważne jest też zachęcanie do konsultacji lekarskiej/dietetycznej, zwłaszcza przy chorobach przewlekłych.

Nie. To tylko jedna informacja. Do oceny stanu odżywienia potrzebne są także: obserwacja tempa zmian masy, apetytu, wyników badań, sprawności, a czasem pomiary obwodów.

BMI bywa dobrym początkiem, ale nie zastępuje całościowej oceny.

Pilnej konsultacji zwykle wymaga szybki, niezamierzony spadek masy, objawy osłabienia, odwodnienia, zaburzeń świadomości lub gdy nadmierna masa nasila duszność i ogranicza poruszanie.

Wysokie BMI samo w sobie bywa mniej pilne niż gwałtowne zmiany i objawy alarmowe.

W zadaniach egzaminacyjnych rozróżnienie opiera się na progach klasyfikacji: nadwaga to kategoria pośrednia między normą a otyłością.

Gdy wartość jest "podwyższona, ale nie skrajna", częściej pasuje nadwaga niż otyłość. Zawsze warto kojarzyć liczby z przedziałami.

To typowy dystraktor sprawdzający, czy zdający rozumie kierunek interpretacji: wysokie wartości wskaźnika wskazują nadmiar masy, a nie jej niedobór.

"Wygłodzenie" ma sens przy bardzo niskich wartościach, więc przy wyniku 28 jest niezgodne logicznie.

info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • World Health Organization (WHO) - "Obesity: preventing and managing the global epidemic. Report of a WHO consultation" (WHO Technical Report Series 894), 2000, część dotycząca klasyfikacji BMI
  • Centers for Disease Control and Prevention (CDC) - "About Adult BMI" (strona informacyjna o interpretacji BMI u dorosłych), https://www.cdc.gov/bmi/adult-calculator/bmi-categories.html - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały edukacyjne o interpretacji BMI dla dorosłych (WHO/CDC)
  • Podstawy dietetyki i żywienia człowieka (podręczniki dla kierunków medycznych i opiekuńczych)
  • Zalecenia dotyczące profilaktyki nadwagi i otyłości w edukacji zdrowotnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego