KWALIFIKACJA SPO3 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 4.
Problemem u podopiecznego po urazie czaszkowo-mózgowym z afazją motoryczną (Brocka) jest nawiązanie bezpośredniego kontaktu, ponieważ charakteryzuje się ona trudnościami
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Afazja motoryczna (Brocka) dotyczy głównie trudności w tworzeniu i wypowiadaniu zdań: chory wie, co chce powiedzieć, ale ma problem z ułożeniem i wypowiedzeniem słów. Dlatego bezpośredni kontakt jest utrudniony przez kłopoty w wyrażaniu myśli słowami, a nie przez liczenie czy typowe zaburzenia rozumienia mowy.

Pełne wyjaśnienie:

Afazja motoryczna (afazja Broki) jest zaburzeniem mowy o charakterze ekspresyjnym. Oznacza to, że główny problem dotyczy formułowania wypowiedzi: dobierania słów, budowania zdań, płynności i poprawności wypowiadania treści. Osoba zwykle ma intencję komunikacji i często rozumie sytuację oraz polecenia lepiej, niż potrafi to pokazać w mowie.

Dlatego w kontekście nawiązania bezpośredniego kontaktu kluczowe jest to, że afazja Broki charakteryzuje się trudnościami w wyrażaniu myśli słowami. Opiekun powinien dawać czas na odpowiedź, zadawać krótkie pytania, pozwalać na wskazywanie/gesty oraz wspierać komunikację alternatywną (np. obrazki), zamiast naciskać na szybkie, pełne zdania.

Odpowiedź "w liczeniu" jest nieadekwatna, bo liczenie należy do innych funkcji poznawczych (umiejętności rachunkowych) i nie jest typową, definicyjną cechą afazji Broki. Może być zaburzone po urazie mózgu, ale nie stanowi istoty tego rodzaju afazji.

Odpowiedź "w rozumieniu mowy" lepiej pasuje do afazji czuciowej (Wernickego) lub mieszanego obrazu zaburzeń językowych. W afazji Broki rozumienie bywa względnie zachowane (choć może być osłabione przy złożonych konstrukcjach), a dominują trudności ekspresyjne.

Odpowiedź "w fonacji" dotyczy wytwarzania głosu (mechanizmu głosowego) i częściej kojarzy się z zaburzeniami głosu lub mowy wynikającymi z problemów aparatu mowy (np. dysfonia, dyzartria). Afazja jest przede wszystkim zaburzeniem języka, czyli planowania i doboru słów oraz struktur językowych, a nie samej emisji głosu.

W praktyce opiekuńczej rozróżnienie tych obszarów jest ważne, bo determinuje sposób wsparcia: przy trudnościach ekspresyjnych trzeba ułatwiać wyrażanie (czas, gest, AAC), a przy trudnościach rozumienia – upraszczać komunikat i kontrolować zrozumienie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zaburzenie językowe, w którym dominują trudności z tworzeniem wypowiedzi: doborem słów, budowaniem zdań i płynnością mówienia. Osoba często wie, co chce przekazać, ale nie potrafi tego sprawnie ująć w słowa, przez co kontakt słowny jest utrudniony.
Bo uszkodzenie dotyczy obszarów mózgu odpowiedzialnych za programowanie i organizację mowy. Myśl lub intencja komunikacji może być zachowana, ale pojawia się trudność w przełożeniu jej na słowa i poprawne zdania, często z wolnym tempem i "zacinaniem się".
W afazji Broki główny kłopot to mówienie (ekspresja), a rozumienie bywa lepsze. W afazji Wernickego mowa może być płynna, ale zniekształcona, a trudność częściej dotyczy rozumienia. W opiece ważne jest sprawdzanie, czy podopieczny rozumie proste polecenia.
Nie. Afazja to szeroka grupa zaburzeń językowych. W części typów (np. ekspresyjnych) rozumienie może być względnie zachowane, a problem dotyczy głównie mówienia. Dlatego trzeba oceniać osobno: czy podopieczny rozumie i czy potrafi odpowiedzieć.
Częste błędy to: ponaglanie, kończenie zdań za podopiecznego, zadawanie wielu pytań naraz oraz brak czasu na odpowiedź. To zwiększa stres i pogarsza komunikację. Lepsze jest mówienie prosto, spokojnie i dawanie możliwości odpowiedzi gestem lub wskazaniem.
Pomaga zadawanie pytań zamkniętych, proponowanie wyboru (np. pokazanie dwóch opcji), używanie gestów i obrazków oraz potwierdzanie zrozumienia. Warto zostawić czas na reakcję i utrzymywać kontakt wzrokowy. Celem jest skuteczna wymiana informacji, nie idealna poprawność językowa.
Nie. Fonacja dotyczy wytwarzania głosu (mechanizmu krtani i emisji). Afazja dotyczy języka (doboru słów, budowy zdań, rozumienia). Problemy z głosem mogą współistnieć po urazie, ale nie definiują afazji. W opiece trzeba rozróżniać, co jest źródłem trudności.
Gdy po urazie pojawiają się wyraźne, utrzymujące się trudności w komunikacji: problemy z nazywaniem, budowaniem zdań, rozumieniem poleceń lub powtarzaniem. Jeśli podopieczny wydaje się "wiedzieć, ale nie umie powiedzieć", może to wskazywać na trudność ekspresyjną wymagającą konsultacji specjalistycznej.
Można używać prostych tablic komunikacyjnych, kart obrazkowych, piktogramów, skali bólu, listy podstawowych potrzeb (jedzenie, toaleta, ból), a także gestów i pisma (jeśli możliwe). AAC nie zastępuje rehabilitacji mowy, ale ułatwia codzienną opiekę i zmniejsza frustrację.
Warto zapamiętać oś rozróżnienia: ekspresja (mówienie) vs rozumienie. Afazja Broki = trudność w tworzeniu wypowiedzi; afazja Wernickego = większy problem z rozumieniem. Pomaga też odróżnianie afazji (język) od dyzartrii/dysfonii (mechanika mowy i głos).
info

Statystycznie 52% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Afazja motoryczna (Brocka) dotyczy głównie trudności w tworzeniu i wypowiadaniu zdań: chory wie, co chce powiedzieć, ale ma problem z ułożeniem i wypowiedzeniem słów."

Materiały:

  • Materiały szkolne z zakresu komunikacji i zaburzeń mowy po uszkodzeniach mózgu
  • Podstawowe opracowania logopedyczne o afazji (ujęcie objawowe i funkcjonalne)
  • Szkolenia placówki DPS z komunikacji z osobą po udarze/urazie mózgu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego