Ekstrakcja to operacja jednostkowa polegająca na przeniesieniu pożądanego składnika z surowca stałego lub ciekłego do innej fazy (najczęściej do cieczy) dzięki jego rozpuszczaniu. W praktyce przemysłu spożywczego oznacza to "wymywanie/wyciąganie" określonych związków z surowca przy użyciu odpowiedniego ekstrahenta.
"Olej rzepakowy" jest typowym przykładem wyrobu, w którego technologii może występować ekstrakcja: po wstępnym przygotowaniu nasion i często po etapie tłoczenia, pozostała w śrucie frakcja tłuszczowa może być odzyskiwana metodą ekstrakcji (często rozpuszczalnikowej), a następnie rozpuszczalnik jest oddzielany i odzyskiwany. Z punktu widzenia operatora kluczowe jest rozumienie, że jest to proces rozdziału oparty o rozpuszczalność składnika.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
- "Sok jabłkowy" otrzymuje się przede wszystkim przez rozdrabnianie i tłoczenie/wyciskanie soku z miąższu, ewentualnie z klarowaniem i filtracją. Nie jest to klasyczny przykład ekstrakcji rozpuszczalnikowej.
- "Piwo pasteryzowane" wiąże się z procesem pasteryzacji, czyli utrwalania termicznego. To proces cieplny ukierunkowany na ograniczenie drobnoustrojów, a nie wydzielanie składnika rozpuszczalnikiem.
- "Spirytus rektyfikowany" odnosi się do rektyfikacji, czyli destylacji frakcyjnej prowadzącej do rozdziału mieszaniny na podstawie różnic lotności. Jest to inny mechanizm separacji niż ekstrakcja.
Na egzaminie warto zapamiętać: ekstrakcja najczęściej łączy się z olejami, aromatami i składnikami rozpuszczalnymi; rektyfikacja z oczyszczaniem alkoholu; pasteryzacja z utrwalaniem napojów.
