Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MED1 - STYCZEŃ 2021



PYTANIE NR 28.
Proces polegający na utracie twardych tkanek zęba podczas rozcierania pokarmu między przeciwstawnymi zębami i tworzenia kęsa pokarmowego nosi nazwę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Atrycja to mechaniczne ścieranie twardych tkanek zęba wynikające z bezpośredniego kontaktu ząb–ząb podczas żucia (mastykacji) lub parafunkcji, np. bruksizmu. Erozja ma tło chemiczne (kwasy), abfrakcja dotyczy okolicy szyjki i przeciążeń, a "demastykacja" nie jest standardowym terminem.

Pełne wyjaśnienie:

Opis w pytaniu wskazuje na ścieranie twardych tkanek zęba w czasie żucia, gdy pokarm jest rozcierany między zębami przeciwstawnymi. Taki mechanizm oznacza bezpośredni kontakt ząb–ząb i prowadzi do atrycji (attrition). Atrycja może mieć charakter fizjologiczny (związany z funkcją żucia i nasilający się z wiekiem) albo patologiczny, gdy towarzyszą jej parafunkcje, np. bruksizm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "demastykacji." – w standardowej terminologii stomatologicznej nie jest to nazwa typu ubytku/zużycia tkanek zęba. W egzaminach i praktyce klinicznej stosuje się nazwy: atrycja, abrazja, erozja, abfrakcja.
  • "abfrakcji." – abfrakcja wiąże się z przeciążeniami okluzyjnymi i mikrouszkodzeniami, zwykle w okolicy szyjki zęba (ubytki klinowate). Kluczowym elementem nie jest rozcieranie pokarmu, tylko działanie sił i zginanie zęba.
  • "erozji." – erozja to chemiczna utrata tkanek zęba spowodowana kwasami (np. dieta, refluks), a nie mechaniczne tarcie w kontakcie ząb–ząb podczas mastykacji.

W praktyce rozpoznanie mechanizmu jest ważne, bo wpływa na profilaktykę i postępowanie: przy podejrzeniu atrycji trzeba zwracać uwagę na objawy bruksizmu, symetryczne starcia oraz fazety ścieralne na powierzchniach zgryzowych i krawędziach siecznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest atrycja zębów i jak ją rozpoznać?
Atrycja to mechaniczne ścieranie twardych tkanek zęba przez kontakt ząb–ząb. Najczęściej widać wygładzone, błyszczące powierzchnie i fazety ścieralne na powierzchniach zgryzowych lub krawędziach siecznych. Często jest symetryczna po obu stronach łuków.
Dlaczego atrycja nasila się z wiekiem, ale może wystąpić też u młodych?
Z wiekiem rośnie łączny czas działania sił żucia, więc fizjologiczne starcie może się kumulować. U młodych atrycja bywa nasilona przez parafunkcje, np. bruksizm (zaciskanie i zgrzytanie), stres lub wady zgryzu, co zwiększa kontakt i tarcie ząb–ząb.
Jaka jest różnica między atrycją a abrazją?
Atrycja zachodzi w wyniku kontaktu ząb–ząb (żucie, bruksizm). Abrazja to ścieranie przez ciało obce, np. szczoteczkę, pastę ścierną, nawyki (gryzienie przedmiotów). Kluczowe jest więc źródło tarcia: drugi ząb vs czynnik zewnętrzny.
Co odróżnia erozję od atrycji w ubytkach niepróchnicowych?
Erozja ma charakter chemiczny: kwasy rozpuszczają szkliwo i zębinę (np. napoje kwaśne, refluks). Atrycja jest mechaniczna: ścieranie w kontakcie ząb–ząb. W wywiadzie przy erozji ważna jest dieta i dolegliwości żołądkowe, a przy atrycji parafunkcje.
Kiedy podejrzewa się abfrakcję zamiast atrycji?
Abfrakcję podejrzewa się, gdy ubytek jest w okolicy szyjki zęba (często klinowaty) i wiąże się z przeciążeniami zgryzowymi. Atrycja dotyczy głównie powierzchni zgryzowych i siecznych, bo wynika z tarcia zęba o ząb podczas funkcji żucia.
Jak bruksizm wpływa na atrycję zębów?
Bruksizm zwiększa liczbę i siłę kontaktów ząb–ząb poza fizjologicznym żuciem. To przyspiesza ścieranie szkliwa, powstawanie fazet i skracanie koron klinicznych. W gabinecie warto zwracać uwagę na starte brzegi, dolegliwości mięśni i wywiad stresowy.
Czy atrycja zawsze wymaga leczenia protetycznego?
Nie zawsze. Niewielka atrycja może być fizjologiczna i wymagać jedynie obserwacji oraz profilaktyki. Leczenie jest potrzebne, gdy dochodzi do nadwrażliwości, obniżenia wysokości zwarcia, pęknięć, problemów estetycznych lub gdy przyczyną jest bruksizm wymagający postępowania ochronnego.
Jakie są typowe miejsca występowania atrycji w jamie ustnej?
Najczęściej dotyczy powierzchni zgryzowych zębów bocznych oraz krawędzi siecznych zębów przednich, bo to obszary intensywnego kontaktu zębów przeciwstawnych. Charakterystyczne są wygładzone, błyszczące powierzchnie i symetryczne starcie w łukach.
Jakie błędy najczęściej popełnia się na egzaminie przy atrycji?
Częsty błąd to mylenie atrycji z abrazją i wybór odpowiedzi związanej ze szczotkowaniem zamiast kontaktem ząb–ząb. Inny błąd to uznawanie każdego ubytku niepróchnicowego za erozję "od kwasów" bez analizy mechanizmu. Pomaga zapamiętanie: atrycja = ząb–ząb.
Jak przygotować się do pytań o ubytki niepróchnicowe na MED.1?
Ucz się mechanizmami: ząb–ząb (atrycja), ciało obce (abrazja), kwasy (erozja), przeciążenia szyjki (abfrakcja). Ćwicz dopasowanie krótkiego opisu do nazwy i typowej lokalizacji ubytku oraz kojarz to z wywiadem pacjenta.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Atrycja to mechaniczne ścieranie twardych tkanek zęba wynikające z bezpośredniego kontaktu ząb–ząb podczas żucia (mastykacji) lub parafunkcji, np. bruksizmu."

Źródła:

  • MSD Manuals Professional Edition: "Tooth Wear (Attrition, Abrasion, Erosion, and Abfraction)" (hasło/rozdział) – https://www.msdmanuals.com/professional/dental-disorders/approach-to-the-dental-patient/tooth-wear-attrition-abrasion-erosion-and-abfraction - dostęp 2026-03-13
  • StatPearls (NCBI Bookshelf): "Tooth Wear" (rozdział dot. attrition/abrasion/erosion/abfraction) – https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (wyszukiwanie hasła "Tooth Wear StatPearls" i rozdział) - dostęp 2026-03-13
  • Wikipedia (pl): "Atrycja (stomatologia)" (definicja i odróżnienie od innych ubytków) – https://pl.wikipedia.org/wiki/Atrycja_(stomatologia) - dostęp 2026-03-13

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu stomatologii zachowawczej dotyczące ubytków niepróchnicowych
  • Materiały dydaktyczne o diagnostyce starć zębów i parafunkcji
  • Artykuły przeglądowe o "tooth wear" (attrition/abrasion/erosion/abfraction) z rycinami klinicznymi
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego