KWALIFIKACJA MEC3 + MEC5 + MEC8 + MEC9 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 34.
Proces termodynamiczny zachodzący przy stałym ciśnieniu gazu, gdy wszystkie pozostałe parametry termodynamiczne mogą się zmieniać, to przemiana
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przemiana izobaryczna to proces termodynamiczny, w którym ciśnienie gazu pozostaje stałe (p = const), natomiast inne parametry, takie jak temperatura i objętość, mogą się zmieniać. Dlatego przy warunku "stałe ciśnienie" poprawna jest odpowiedź: izobaryczna.

Pełne wyjaśnienie:

W termodynamice nazwy podstawowych przemian gazowych wynikają bezpośrednio z tego, który parametr stanu pozostaje stały. Parametry stanu gazu to przede wszystkim: ciśnienie p, objętość V i temperatura T.

Jeżeli w opisie procesu pojawia się warunek "przy stałym ciśnieniu", oznacza to, że w trakcie przemiany p się nie zmienia (p = const). Taka przemiana nazywa się izobaryczną (od "izo-" = stały, "baryczny" = związany z ciśnieniem).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do warunku "stałe ciśnienie"?

  • "izotermiczna" – dotyczy procesu przy stałej temperaturze (T = const). W izotermie ciśnienie może się zmieniać, więc nie spełnia podanego warunku.
  • "izochoryczna" – to przemiana przy stałej objętości (V = const). W takim procesie ciśnienie zwykle się zmienia (np. przy ogrzewaniu gazu w stałej objętości), więc to inny typ przemiany.
  • "adiabatyczna" – to proces bez wymiany ciepła z otoczeniem (Q = 0). Warunek adiabatyczny nie oznacza stałego ciśnienia; w praktyce w adiabacie zarówno ciśnienie, jak i temperatura często się zmieniają.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz w treści "stałe …", spróbuj natychmiast dopasować nazwę z przedrostkiem izo-: stałe p → izobaryczna, stałe V → izochoryczna, stałe T → izotermiczna. To pozwala szybko odsiać odpowiedzi mylące.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przemiana izobaryczna to proces termodynamiczny, w którym ciśnienie pozostaje stałe (p = const). W trakcie takiej przemiany mogą zmieniać się inne parametry stanu, np. objętość i temperatura.
Szukaj w treści sformułowań typu: "przy stałym ciśnieniu", "p = const", "ciśnienie nie zmienia się". To bezpośrednio wskazuje na przemianę izobaryczną.
Izotermiczna oznacza stałą temperaturę (T = const), a nie stałe ciśnienie. W izotermie ciśnienie może się zmieniać wraz ze zmianą objętości (np. w gazie doskonałym).
W przemianie izochorycznej stała jest objętość (V = const). To inny warunek niż w izobarze, dlatego nie należy mylić tych nazw mimo podobnego przedrostka.
Adiabatyczna oznacza brak wymiany ciepła z otoczeniem (Q = 0). Nie mówi nic o stałości ciśnienia czy temperatury; w typowej adiabacie p i T zmieniają się podczas sprężania lub rozprężania.
Najczęściej spotkasz: ciśnienie p, objętość V i temperaturę T. W wielu zadaniach rozpoznanie typu przemiany polega na wskazaniu, który z tych parametrów jest stały.
Tak. W izobarze stałe jest tylko ciśnienie. Objętość i temperatura mogą się zmieniać, np. przy ogrzewaniu gazu w cylindrze z ruchomym tłokiem, który utrzymuje stałe p.
Na wykresie p–V izobara to linia pozioma, ponieważ oś pionowa przedstawia ciśnienie. Stałe p oznacza, że punkt procesu porusza się wzdłuż poziomej prostej.
Najczęściej myli się je przez podobne brzmienie nazw i przedrostek "izo-". Pomaga prosta reguła: bar → ciśnienie, term → temperatura, chor → objętość.
Utrwal mapę skojarzeń (co jest stałe w danej przemianie) oraz przećwicz krótkie zadania "rozpoznaj proces" z opisów słownych i z wykresów p–V, V–T oraz p–T.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Przemiana izobaryczna to proces termodynamiczny, w którym ciśnienie gazu pozostaje stałe (p = const), natomiast inne parametry, takie jak temperatura i objętość, mogą się zmieniać."

Źródła:

  • OpenStax, University Physics Volume 2, rozdział "The First Law of Thermodynamics" oraz omówienie procesów izobarycznych/izochorycznych/izotermicznych/adiabatycznych, https://openstax.org/details/books/university-physics-volume-2 (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), "Przemiana izobaryczna", https://pl.wikipedia.org/wiki/Przemiana_izobaryczna (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL), "Przemiana termodynamiczna" (zestawienie podstawowych przemian), https://pl.wikipedia.org/wiki/Przemiana_termodynamiczna (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręcznik fizyki: dział "termodynamika", przemiany gazowe
  • Zestawy zadań z termodynamiki (rozpoznawanie procesów p=const, V=const, T=const)
  • Materiały e-learningowe z wykresów p–V, p–T, V–T dla gazu doskonałego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego