Degradacja gleb może mieć różny charakter, najczęściej wyróżnia się procesy biologiczne, chemiczne i fizyczne. Aby poprawnie wskazać proces biologiczny, trzeba rozpoznać, czy mechanizm dotyczy żywych organizmów glebowych (mikroorganizmów, mezofauny i makrofauny) oraz ich funkcjonowania.
Zmiany składu mikroflory i fauny glebowej są procesem biologicznym, ponieważ odnoszą się bezpośrednio do biocenozy gleby: jej różnorodności, liczebności i struktury zespołów organizmów. Tego typu degradacja może oznaczać m.in. zubożenie życia glebowego, spadek aktywności biologicznej, osłabienie procesów rozkładu materii organicznej czy gorsze tworzenie struktury agregatowej.
Pozostałe odpowiedzi nie opisują procesów biologicznych:
- Zmiany odczynu gleby – to typowy przykład degradacji chemicznej, bo dotyczy parametrów chemicznych (pH). Choć pH wpływa na organizmy, sama zmiana odczynu jest zmianą chemiczną środowiska glebowego.
- Erozje wodne – to degradacja fizyczna polegająca na odrywaniu i przemieszczaniu cząstek gleby przez wodę, co prowadzi do ubytku warstwy próchnicznej i pogorszenia właściwości siedliska.
- Niekorzystne zmiany w budowie profilu glebowego – najczęściej wynikają z procesów fizycznych (np. zagęszczenie, zaskorupienie, przemieszczenie materiału), ewentualnie mogą być skutkiem innych degradacji, ale nie są same w sobie opisem procesu biologicznego.
W praktyce ochrony środowiska rozpoznanie rodzaju degradacji jest kluczowe dla doboru działań: problemy biologiczne wspiera się m.in. przez poprawę warunków dla życia glebowego (materia organiczna, ograniczenie toksyn), a erozję ogranicza się metodami przeciwerozyjnymi, zaś odczyn koryguje zabiegami chemicznymi.
