W produkcji soków w różnych pojemnościach opakowań (330 ml, 500 ml, 750 ml) kluczowe są dwie przesłanki: wspólny proces wytwórczy oraz kilka wariantów tego samego wyrobu. Skoro producent używa tych samych surowców, tej samej technologii oraz tych samych maszyn i urządzeń, to większość kosztów powstaje łącznie i nie da się ich przypisać "na wejściu" do pojedynczej pojemności jak w produkcji zleceniowej.
W takiej sytuacji stosuje się kalkulację podziałową ze współczynnikami. Jej sens polega na tym, że koszty wspólne procesu rozlicza się na poszczególne odmiany produktu (tu: pojemności) przy użyciu współczynników przeliczeniowych (np. w odniesieniu do wariantu bazowego). Dzięki temu można otrzymać koszt jednostkowy dla każdego wariantu, mimo że koszty powstały w jednym, wspólnym ciągu produkcyjnym.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Doliczeniową zleceniową" wybiera się wtedy, gdy koszty są gromadzone dla odrębnych zleceń/partii i można je jednoznacznie przypisać do konkretnego zamówienia. Opis wskazuje na produkcję procesową, a nie odrębne zlecenia.
- "Doliczeniową asortymentową" wiąże się z kalkulacją dla wielu różnych asortymentów, gdy koszty (bezpośrednie i narzuty) rozlicza się na produkty bardziej "indywidualnie". Tutaj warianty różnią się głównie wielkością opakowania, przy wspólnym procesie, więc właściwszy jest mechanizm współczynników w kalkulacji podziałowej.
- "Podziałową prostą" stosuje się, gdy w danym okresie powstaje jeden jednorodny wyrób (lub wyroby dające się mierzyć jedną wspólną jednostką bez przeliczeń). Różne pojemności powodują, że potrzebne jest przeliczenie na jednostkę umowną, czyli zastosowanie współczynników.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "ta sama technologia i te same maszyny" oraz warianty różnią się parametrem ilościowym (np. pojemność, masa, długość), najczęściej chodzi o kalkulację podziałową ze współczynnikami.
