KWALIFIKACJA SPC2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 15.
Produkcją kawy instant zajmuje się przetwórstwo
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kawa instant powstaje z ekstraktu (wyciągu) kawowego, który jest następnie zagęszczany i suszony (np. rozpyłowo lub przez liofilizację). Z tego powodu produkt ten łączy się z przetwórstwem koncentratów spożywczych, a nie z działem piekarsko-cukierniczym czy owocowo-warzywnym.

Pełne wyjaśnienie:

Kawa instant (rozpuszczalna) nie jest po prostu "zmieloną kawą", lecz produktem otrzymanym z ekstraktu kawowego. W praktyce technologicznej proces obejmuje przygotowanie wyciągu z palonej kawy (ekstrakcję), następnie jego zagęszczanie i końcowe suszenie do postaci proszku lub granulek. Taki sposób wytwarzania jest typowy dla wyrobów opartych na koncentratach/ekstraktach, dlatego przyporządkowanie do przetwórstwa koncentratów spożywczych jest logiczne z punktu widzenia technologii.

Odpowiedź "zbożowo-młynarskie" bywa wybierana, bo kojarzy się z obróbką ziaren i mieleniem. Jednak w kawie instant kluczowe jest to, że finalny wyrób jest suszoną postacią skoncentrowanego ekstraktu, a nie typowym produktem młynarskim (mąki, kasze itp.).

Odpowiedź "piekarsko-cukiernicze" jest nieadekwatna, bo dotyczy wytwarzania pieczywa, ciast, wyrobów cukierniczych i procesów charakterystycznych dla tych grup (mieszanie ciast, fermentacja, wypiek). Kawa instant nie jest produktem tego typu, nawet jeśli bywa składnikiem wyrobów cukierniczych.

Odpowiedź "owoców i warzyw" jest błędna, ponieważ obejmuje przetwarzanie surowców owocowo-warzywnych (przetwory, mrożonki, soki, konserwy). Kawa nie należy do tej grupy surowców, a technologia instant opiera się na ekstrakcji kawy i suszeniu ekstraktu, a nie na typowych operacjach dla owoców i warzyw.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w nazwie produktu pojawia się forma "instant/rozpuszczalny", często oznacza to, że wyrób został otrzymany przez ekstrakcję i odwodnienie (suszenie) – warto wtedy myśleć kategorią ekstraktów i koncentratów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kawa instant (rozpuszczalna) to produkt otrzymany z ekstraktu kawowego. Najpierw przygotowuje się wyciąg z palonej kawy, potem go zagęszcza, a na końcu suszy do postaci proszku lub granulek, które łatwo rozpuszczają się w wodzie.
Najczęściej wyróżnia się: ekstrakcję składników z kawy palonej, zagęszczanie ekstraktu oraz suszenie (np. rozpyłowe lub liofilizację). To typowy schemat dla wyrobów opartych na ekstraktach i koncentratach.
Bo w technologii instant punktem wyjścia jest skoncentrowany ekstrakt (wyciąg) kawowy. Gotowy proszek/granulat jest w praktyce "odwodnionym koncentratem", a nie produktem piekarskim, owocowo-warzywnym czy typowo młynarskim.
Nie. Mielenie dotyczy kawy ziarnistej przygotowywanej do parzenia. Kawa instant powstaje po zaparzeniu przemysłowym (ekstrakcji), a następnie po usunięciu wody z ekstraktu. To inny cel procesu i inny rodzaj produktu końcowego.
Obie metody służą do usunięcia wody z ekstraktu. Suszenie rozpyłowe zwykle daje drobniejszy proszek, a liofilizacja (suszenie po zamrożeniu) często daje większe granulki. W pytaniach egzaminacyjnych obie metody wskazują na etap "suszenia ekstraktu".
Częsty błąd to kierowanie się skojarzeniem z "ziarnem i mieleniem" i wybieranie działu zbożowo-młynarskiego. Drugi błąd to pomijanie faktu, że instant jest produktem z ekstraktu. Pomaga zapamiętać, że instant = ekstrakcja + zagęszczanie + suszenie.
Tak, gdy uczeń myśli o zastosowaniach (np. w ciastach), a nie o technologii wytwarzania. Przynależność do działu przetwórstwa wynika z procesu produkcyjnego i rodzaju półproduktu (ekstrakt/koncentrat), a nie z tego, gdzie produkt bywa używany.
Gdy produkt lub półprodukt ma zwiększoną zawartość suchej masy dzięki usunięciu części wody (np. przez odparowanie). W praktyce koncentraty często są potem suszone do postaci proszku. Kawa instant pasuje do takiego schematu technologicznego.
Szukaj słów: ekstrakt, wyciąg, koncentrat, zagęszczanie, suszenie, "rozpuszczalny/instant". Takie sygnały sugerują, że produkt jest wytwarzany przez wyodrębnienie składników i późniejsze usunięcie wody.
Najlepiej tworzyć mapy skojarzeń: surowiec → półprodukt → proces → wyrób. Dla kawy instant: palona kawa → ekstraktkoncentracjasuszenie. Dzięki temu nie wybierasz działu "po nazwie surowca", tylko po technologii.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Kawa instant powstaje z ekstraktu (wyciągu) kawowego, który jest następnie zagęszczany i suszony (np. rozpyłowo lub przez liofilizację)."

Źródła:

  • Wikipedia: "Instant coffee" (opis procesu: ekstrakcja i suszenie), https://en.wikipedia.org/wiki/Instant_coffee (dostęp: 02.03.2026)
  • Encyclopaedia Britannica: "instant coffee" (ogólny opis wytwarzania z ekstraktu i suszenia), https://www.britannica.com/topic/instant-coffee (dostęp: 02.03.2026)
  • Coffee Research Institute / UK Coffee (opis procesu kawy rozpuszczalnej – ekstrakcja, koncentracja, suszenie), https://www.ukcoffeeweek.com/how-is-instant-coffee-made/ (dostęp: 02.03.2026)

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z technologii przetwórstwa spożywczego (działy: koncentraty, ekstrakty, suszenie)
  • Materiały szkolne/branżowe o produkcji kawy instant (suszenie rozpyłowe i liofilizacja)
  • Słownik technologii żywności (hasła: ekstrakt, koncentrat, liofilizacja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego