KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 6.
Program przedstawiony na rysunku realizuje zadanie:
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny związany z programowaniem sterownika PLC, co jest istotne w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź opisująca impuls: po naciśnięciu S1 wyjście H1 włącza się na stały czas 1 s i potem gaśnie, niezależnie od tego, jak długo trzymany jest przycisk. Pozostałe opcje opisują inne funkcje: opóźnienie, miganie 1 Hz albo odmierzanie od zwolnienia.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "po wciśnięciu S1 lampka H1 świeci przez 1 s, niezależnie od długości wciśnięcia" odpowiada typowemu działaniu generatora impulsu (monostabilnego): zdarzenie (najczęściej zbocze narastające z S1) wyzwala impuls o ustalonej długości, a wyjście po tym czasie wraca do stanu wyjściowego.

To zachowanie jest charakterystyczne dla sytuacji, gdy program rozdziela moment naciśnięcia od czasu trzymania. W praktyce PLC realizuje się to np. blokiem impulsowym (często nazywanym TP/pulse) albo logiką, która po wykryciu naciśnięcia uruchamia odmierzanie i ignoruje dalsze trzymanie S1.

Dlaczego pozostałe opisy nie pasują do impulsu 1 s:

  • Opis "gaśnie po upływie 1 s od zwolnienia" sugeruje, że czas startuje w chwili puszczenia S1 (czyli zależy od zwolnienia), co jest inną logiką niż impuls od naciśnięcia.
  • Opis "miga z częstotliwością 1 Hz" dotyczy generatora przebiegu okresowego (naprzemienne włącz/wyłącz), a nie pojedynczego impulsu o długości 1 s po naciśnięciu.
  • Opis "zapali się po 1 s od wciśnięcia" odpowiada opóźnieniu załączenia (czasówka typu TON), gdzie wyjście pojawia się dopiero po zadanym czasie, a nie natychmiast na 1 s.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedzi pojawia się sformułowanie "niezależnie od tego, jak długo wciśnięty jest przycisk", zwykle chodzi o logikę wyzwalaną zdarzeniem (zboczem) i funkcję impulsową, a nie sterowanie bezpośrednie stanem wejścia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Impuls czasowy to sygnał wyjściowy włączany na z góry ustalony czas po wystąpieniu zdarzenia (np. naciśnięciu przycisku). Po upływie czasu wyjście samoczynnie gaśnie, zwykle niezależnie od tego, jak długo trwało wymuszenie na wejściu.
Szukaj sformułowań typu: "po naciśnięciu świeci przez 1 s" oraz "niezależnie od tego, jak długo przycisk jest wciśnięty". To wskazuje na wyzwolenie zdarzeniem i stałą długość impulsu, a nie opóźnienie lub podtrzymanie.
"Zapali się po 1 s" opisuje opóźnienie załączenia: wyjście pojawia się dopiero po czasie. "Świeci przez 1 s" opisuje impuls: wyjście włącza się od razu po zdarzeniu i gaśnie po 1 s, nawet jeśli wejście nadal jest aktywne.
Tak, ale wtedy opis musi wskazywać, że odmierzanie startuje od puszczenia (zbocze opadające) lub od zaniku sygnału. To inny przypadek niż impuls wyzwalany naciśnięciem, gdzie start czasu następuje w chwili wciśnięcia.
Najczęściej jest to krótkie potwierdzenie akcji operatora (np. "przyjęto polecenie"), sygnał "START" dla kolejnego bloku, wyzwolenie przekaźnika na krótko albo impuls do zliczania. Stały czas ułatwia standaryzację działania niezależnie od operatora.
Miganie 1 Hz oznacza cykliczne przełączanie: 1 s świeci i 1 s gaśnie (często w przybliżeniu 50% wypełnienia). Pojedynczy impuls 1 s pojawia się tylko raz po wyzwoleniu i nie powtarza się, dopóki nie nastąpi kolejne wyzwolenie.
W praktyce impuls najczęściej wyzwala się zboczem narastającym (moment naciśnięcia), aby uniknąć ponawiania impulsu podczas trzymania przycisku. Wyzwalanie stanem jest możliwe, ale wtedy trzeba dodatkowej logiki, by impuls nie generował się wielokrotnie.
Typowe błędy to: automatyczne utożsamienie każdej "1 s" z opóźnieniem (TON), mylenie impulsu z miganiem 1 Hz oraz ignorowanie informacji "niezależnie od długości naciśnięcia". Pomaga rysowanie sobie osi czasu wejścia i wyjścia.
Narysuj S1 jako krótki lub długi impuls (zależnie od trzymania), a H1 jako impuls o stałej długości 1 s rozpoczynający się w chwili naciśnięcia. Kluczowe jest to, że H1 ma zawsze tę samą długość, nawet jeśli S1 trwa dłużej.
Ćwicz rozpoznawanie funkcji: podtrzymanie, opóźnienie, impuls, miganie i blokady. Do każdego rób szybki szkic przebiegów czasowych. Warto też przećwiczyć przykłady w LAD/FBD na prostych wejściach S i wyjściach H oraz analizować, co dzieje się przy trzymaniu przycisku.
info

Około 36% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że poprawna jest odpowiedź opisująca impuls: po naciśnięciu S1 wyjście H1 włącza się na stały czas 1 s i potem gaśnie, niezależnie od tego, jak długo trzymany jest przycisk.

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers — Part 3: Programming languages (zagadnienia: języki PLC i bloki funkcyjne czasowe)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o timerach PLC (TON/TOF/TP) w LAD/FBD
  • Ćwiczenia: projektowanie układów impulsowych i podtrzymania w PLC
  • Norma IEC dotycząca języków programowania PLC (część dot. bloków funkcyjnych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego