KWALIFIKACJA INF2 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 26.
Program WinRaR wyświetlił okienko informacyjne pokazane na rysunku. Z jakiego typu licencji na program korzystał do tej pory użytkownik?
Ilustracja przedstawia okienko informacyjne programu WinRAR, które pojawia się, gdy użytkownik korzysta z wersji próbnej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Komunikat WinRAR informuje, że program nie jest darmowy i po 40 dniach używania niezarejestrowanej kopii trzeba kupić licencję albo usunąć program.
Taki model "wypróbuj przed zakupem" jest typowy dla shareware. Freeware jest bezpłatny bezterminowo, adware utrzymuje się z reklam, a public domain nie podlega ochronie prawnoautorskiej.

Pełne wyjaśnienie:

Okno "Kup licencję!" z informacją: "WinRAR nie jest darmowym programem" oraz że po 40 dniach używania niezarejestrowanej kopii należy kupić licencję albo usunąć program, opisuje klasyczny model shareware.

Shareware to model dystrybucji "try-before-you-buy": użytkownik może zainstalować i testować program (często z pełną funkcjonalnością) przez określony czas, a następnie powinien dokonać zakupu, aby korzystać z niego dalej zgodnie z warunkami licencji. W praktyce program może nadal działać, ale komunikat jednoznacznie wskazuje obowiązek zakupu lub usunięcia po okresie próbnym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • Freeware oznacza, że program jest darmowy do używania bezterminowo (nie ma wymogu zapłaty po czasie). Komunikat WinRAR wprost temu przeczy.
  • Adware to oprogramowanie finansowane reklamami. W komunikacie nie ma mowy o reklamach ani o modelu "oglądaj reklamy zamiast płacić", tylko o konieczności zakupu licencji.
  • Public domain dotyczy utworów/oprogramowania, do których nie przysługują (lub wygasły/nie są zastrzegane) prawa autorskie. Taki program nie wymagałby zakupu licencji po 40 dniach i zwykle nie wyświetlałby żądań rejestracji.

Warto zapamiętać prostą regułę egzaminacyjną: komunikat typu "po X dniach kup lub usuń" wskazuje na shareware. Określenie "trial/okres próbny" opisuje sposób działania tego modelu (czas testów), a nie osobny typ licencji w tym zestawie pojęć.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Shareware to model "wypróbuj przed zakupem". Program można legalnie testować przez określony czas (np. 40 dni), a potem trzeba kupić licencję albo usunąć aplikację. Często program przypomina o rejestracji komunikatami typu "Kup licencję!".
Taki komunikat opisuje typową zasadę "try-before-you-buy": producent pozwala testować program przez czas próbny, ale dalsze używanie wymaga opłacenia licencji. To odróżnia shareware od programów darmowych bezterminowo.
Freeware to oprogramowanie darmowe do używania bez limitu czasu i bez obowiązku zapłaty. Shareware dopuszcza używanie próbne, ale po okresie testowym wymaga zakupu licencji lub zaprzestania używania. Różnica dotyczy przede wszystkim obowiązku płatności.
To częste nieporozumienie. Fakt, że program technicznie może się uruchamiać po czasie, nie oznacza, że jest darmowy. Jeśli komunikat wymaga zakupu po okresie próbnym, dalsze używanie bez licencji jest niezgodne z warunkami dystrybucji.
Adware to oprogramowanie, które generuje przychody z reklam (banery, okna, materiały sponsorowane). Rozpoznasz je po obecności reklam w interfejsie lub w komunikatach. W adware zwykle nacisk jest na reklamy, a nie na limit czasowy i obowiązek zakupu po X dniach.
Public domain (domena publiczna) odnosi się do utworów, do których nie są egzekwowane prawa autorskie (np. wygasły lub zostały skutecznie zrzeczone). Takie oprogramowanie nie wymaga zakupu licencji po czasie. Nie należy mylić tego pojęcia z freeware.
"Trial" najczęściej oznacza okres próbny, czyli sposób udostępnienia programu do testów. W wielu zadaniach egzaminacyjnych jest to cecha modelu shareware: użytkownik testuje, a potem kupuje. Dlatego warto kojarzyć "trial" z zasadą "try-before-you-buy".
Sygnały to m.in. "nie jest darmowy", "niezarejestrowana kopia", "po X dniach", "kup licencję", "usuń program". Taka treść wskazuje, że po czasie próbnym użytkownik powinien zapłacić lub zakończyć korzystanie, co jest typowe dla shareware.
Najczęstsze pomyłki to: uznawanie shareware za freeware, bo program nadal działa; mylenie komunikatów o zakupie z reklamami (adware); oraz traktowanie "trial" jako osobnej licencji zamiast okresu próbnego. Pomaga czytanie warunku "kup lub usuń".
Ułóż krótkie definicje: shareware (testuj potem kup), freeware (darmowy bezterminowo), adware (reklamy), public domain (brak ochrony prawnoautorskiej). Ćwicz na przykładach komunikatów programów i dopasuj model licencji po słowach-kluczach typu "kup", "rejestracja", "po X dniach".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Freeware jest bezpłatny bezterminowo, adware utrzymuje się z reklam, a public domain nie podlega ochronie prawnoautorskiej."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Shareware" – definicja i opis modelu "try before you buy". https://pl.wikipedia.org/wiki/Shareware (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (pl): "WinRAR" – informacja o dystrybucji jako shareware/wersji próbnej. https://pl.wikipedia.org/wiki/WinRAR (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Dokumentacje i licencje (EULA) popularnych programów użytkowych (np. archiwizery, edytory)
  • Hasła encyklopedyczne/kompendia: "shareware", "freeware", "adware", "public domain"
  • Materiały szkolne z podstaw prawa autorskiego i licencjonowania oprogramowania (ujęcie ogólne, bez artykułów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego