KWALIFIKACJA SPC7 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 18.
Przeanalizuj informacje zamieszczone w tabeli i określ, który koncentrat w 100 g zawiera najwięcej wody.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi zawartości suchej masy w różnych koncentratach.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najwięcej wody w 100 g ma ten koncentrat, dla którego w tabeli podano najwyższą wartość "woda" (lub najniższą "suchą masę", jeśli tabela tak ją prezentuje).
Po porównaniu wszystkich pozycji najwyższa zawartość wody dotyczy odpowiedzi: Mleko zagęszczone.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu trzeba oprzeć się wyłącznie na danych z tabeli i porównać zawartość wody w 100 g poszczególnych koncentratów. Poprawna jest ta pozycja, która ma najwyższą wartość wody (wyrażoną np. w g/100 g lub w % — w praktyce są to równoważne sposoby zapisu dla 100 g produktu).

Odpowiedź "Mleko zagęszczone." jest właściwa, ponieważ w zestawieniu ma największą ilość wody w przeliczeniu na 100 g. W ujęciu technologicznym oznacza to, że mimo zagęszczania zawiera relatywnie mniej suchej substancji niż pozostałe wskazane koncentraty.

Pozostałe propozycje są błędne, bo ich zawartość wody jest niższa od największej wartości w tabeli:

  • "Syrop skrobiowy." to produkt o wysokiej zawartości suchych substancji (cukry/oligosacharydy), więc w praktyce ma mniej wody niż bardziej "płynne" produkty mleczne o mniejszym ekstrakcie.
  • "Koncentrat pomidorowy." jest celowo zagęszczany przez odparowanie, co zwiększa udział suchej masy (w tym błonnika, pektyn i rozpuszczalnych składników) i zmniejsza udział wody w 100 g.
  • "Zagęszczony sok owocowy." to koncentrat o podwyższonym ekstrakcie, w którym woda jest częściowo usuwana; dlatego zawartość wody w 100 g bywa mniejsza niż w produktach mniej skoncentrowanych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli tabela podaje "wodę" i "suchą masę", możesz wykonać szybki test logiczny: im więcej suchej masy, tym mniej wody (dla 100 g suma składników powinna dawać ok. 100 g, z drobnymi różnicami zależnymi od sposobu zestawienia).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ilość wody przypadająca na 100 g danego produktu. Jeśli wartości są w %, dla 100 g można je czytać jak g/100 g. Im wyższa liczba, tym produkt ma większą wilgotność i zwykle mniejszy udział suchej masy.
Porównaj liczby w kolumnie "woda" (lub "wilgotność") i wybierz największą. Gdy tabela nie ma kolumny "woda", szukaj najmniejszej wartości "sucha masa" lub "ekstrakt" — to zwykle oznacza, że wody jest najwięcej.
Zagęszczanie może być prowadzone do różnych poziomów ekstraktu/suchej masy, zależnie od surowca i przeznaczenia. Dodatkowo produkty różnią się składem naturalnym (cukry, białka, błonnik), co wpływa na to, ile wody zostaje w 100 g po koncentracji.
Nie zawsze "zawsze", bo zależy to od konkretnego rodzaju syropu i jego stężenia. W zadaniu egzaminacyjnym decyduje jednak wyłącznie tabela. W praktyce syropy o wysokim ekstrakcie mają zwykle mało wody, ale trzeba sprawdzać dane producenta.
Większa ilość wody zwykle zwiększa ryzyko rozwoju drobnoustrojów i skraca trwałość, jeśli nie ma odpowiednich zabezpieczeń (cukier, obróbka cieplna, chłodzenie). Niższa wilgotność sprzyja dłuższej trwałości i stabilniejszej strukturze mas.
Sucha masa to wszystkie składniki produktu poza wodą (cukry, białka, tłuszcze, kwasy, błonnik, sole). W ujęciu uproszczonym dla 100 g: im większa sucha masa, tym mniej wody. Dlatego porównanie suchej masy bywa szybkim sposobem oceny wilgotności.
Gdy potrzebujesz rzadszej konsystencji (np. do części polew, nasączeń, kremów wymagających rozcieńczenia) albo chcesz ograniczyć dosładzanie i ekstrakt. Trzeba jednak kontrolować stabilność, bo więcej wody może rozrzedzać masę i pogarszać trwałość.
Najczęstsze to: czytanie złej kolumny, nieuwzględnianie jednostek, porównywanie wartości z różnych podstaw (np. "na porcję" vs "na 100 g") oraz sugerowanie się nazwą produktu zamiast liczbami. Pomaga zaznaczyć kolumnę i porównać cztery wartości po kolei.
Tak — jeśli tabela jednoznacznie podaje zawartość wody (lub suchą masę), wystarczy porównać liczby. Wiedza technologiczna pomaga zrozumieć sens odpowiedzi i uniknąć intuicyjnych pomyłek, ale w tym typie pytania kluczowa jest poprawna analiza danych.
Wilgotność wpływa na konsystencję, lepkość, krystalizację cukrów, stabilność kremów oraz trwałość. Różnice w wodzie między partiami surowca mogą wymagać korekty receptury (np. ilości żelatyny, pektyny, czasu gotowania), aby utrzymać powtarzalną jakość wyrobu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Kunachowicz H. i in., "Tabele składu i wartości odżywczej żywności", rozdziały dotyczące zawartości wody i suchej masy w produktach spożywczych
  • Gawęcki J. (red.), "Żywienie człowieka. Podstawy nauki o żywieniu", część dotycząca składu chemicznego żywności (woda, sucha masa)

Materiały:

  • Tabele składu i wartości odżywczej żywności (dział: woda/sucha masa)
  • Podstawy towaroznawstwa żywności – cechy koncentratów i produktów zagęszczonych
  • Materiały z technologii gastronomicznej/cukierniczej: wpływ wilgotności na konsystencję i trwałość

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego