KWALIFIKACJA SPO3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 7.
Przebywająca od 3 tygodni w domu pomocy społecznej podopieczna niechętnie uczestniczy w zajęciach terapeutycznych, nie nawiązuje kontaktów interpersonalnych, czuje się osamotniona. Takie zachowanie podopiecznej może świadczyć o niezaspokojonej potrzebie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis wskazuje na izolację społeczną: brak nawiązywania kontaktów, niechęć do zajęć grupowych i poczucie osamotnienia.
Takie objawy najczęściej wiążą się z niezaspokojoną potrzebą bycia częścią grupy i utrzymywania więzi, czyli potrzebą przynależności, a nie z potrzebą uznania czy samorealizacji.

Pełne wyjaśnienie:

Opis sytuacji dotyczy mieszkanki domu pomocy społecznej, która od kilku tygodni przebywa w nowym środowisku i przejawia wycofanie: niechętnie uczestniczy w zajęciach terapeutycznych, nie nawiązuje relacji i deklaruje osamotnienie. Taki zestaw zachowań najtrafniej wskazuje na niezaspokojoną potrzebę przynależności, czyli potrzebę bycia przyjętym, utrzymywania kontaktów, posiadania więzi oraz poczucia "jestem częścią grupy".

W praktyce w DPS okres pierwszych tygodni bywa czasem adaptacji. Jeśli osoba nie znajduje dla siebie bezpiecznego miejsca w grupie, może unikać aktywności, zwłaszcza tych wymagających kontaktu z innymi. Poczucie osamotnienia jest bezpośrednią wskazówką, że kluczowym problemem nie jest brak ambicji czy celów, lecz deficyt relacji i wsparcia społecznego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "Szacunku" oraz "uznania" dotyczą obszaru potrzeb związanych z oceną i statusem (poczucie własnej wartości, bycie docenianym). W opisie nie ma informacji, że podopieczna czuje się poniżana, lekceważona lub że zabiega o pochwały; dominują symptomy samotności i braku więzi.
  • "Samorealizacji" odnosi się do rozwijania potencjału, realizowania pasji i celów. Wycofanie społeczne w nowych warunkach i brak kontaktów zwykle wynika wcześniej z niezaspokojenia potrzeb niższego rzędu (relacyjnych), a dopiero potem wpływa na rozwój i cele.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawiają się słowa i zachowania typu "osamotnienie", "brak kontaktów", "wycofanie", "unikanie grupy", najpierw rozważ potrzeby relacyjne (przynależność, akceptacja, więź). Dopiero gdy opis dotyczy docenienia lub prestiżu, wybieraj odpowiedzi związane z uznaniem i szacunkiem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To potrzeba bycia częścią grupy i utrzymywania więzi: kontaktów, akceptacji, poczucia "należę tutaj". W opiece oznacza to m.in. wspieranie relacji z innymi mieszkańcami, zachęcanie do aktywności grupowych i tworzenie bezpiecznej atmosfery sprzyjającej integracji.
Typowe sygnały to wycofanie, unikanie rozmów, brak inicjowania kontaktu, rezygnacja z zajęć grupowych, smutek lub wypowiedzi o "braku sensu" i "braku bliskich". Ważna jest obserwacja w różnych sytuacjach i rozmowa wspierająca, bez nacisku.
Gdy osoba nie tworzy relacji i jednocześnie doświadcza samotności, problemem jest zwykle deficyt więzi i akceptacji. To właśnie potrzeba przynależności dotyczy relacji i bycia w grupie. Potrzeby uznania czy samorealizacji częściej ujawniają się w innych sygnałach niż izolacja.
Pomaga m.in. przedstawienie podopiecznej innym, towarzyszenie w pierwszych zajęciach, łączenie w pary lub małe grupy, zachęcanie do rozmów w bezpiecznych warunkach, wzmacnianie pozytywnych prób kontaktu oraz proponowanie aktywności zgodnych z zainteresowaniami.
Gdy główną przyczyną jest ból, zmęczenie, choroba, lęk przed oceną, trudności poznawcze albo konflikt w grupie. Wtedy sama "integracja" nie wystarczy. Trzeba zebrać informacje, skonsultować się z personelem i dobrać formę aktywności do realnych możliwości oraz stanu zdrowia.
Potrzeba uznania dotyczy bycia docenianym, szanowanym i odczuwania własnej wartości. Przynależność to przede wszystkim więź i akceptacja w relacjach. Osoba może mieć znajomych (przynależność), a mimo to czuć brak docenienia (uznanie) — i odwrotnie.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi brzmiącej "poważniej" (np. uznanie, szacunek) zamiast dopasowania do objawów samotności i izolacji. Inny błąd to skupienie się tylko na jednym sygnale (np. niechęć do zajęć) bez uwzględnienia braku relacji i poczucia osamotnienia.
Warto zacząć od kontaktu indywidualnego i budowania zaufania, potem stopniowo wprowadzać w krótkie interakcje (np. wspólny spacer, proste zadanie w duecie). Dobrze działa stały plan dnia, przewidywalność, proponowanie ról w grupie i rozmowa o obawach.
Nie. Samotność może wynikać z adaptacji do nowego miejsca, żałoby, utraty dotychczasowych ról, lęku społecznego lub trudności komunikacyjnych. Depresję sugeruje raczej dłuższe utrzymywanie się obniżonego nastroju z dodatkowymi objawami. W razie wątpliwości potrzebna jest konsultacja specjalisty.
Ćwicz na opisach przypadków: podkreśl słowa-klucze (samotność, izolacja, lęk, brak wiary w siebie), a potem przypisz je do potrzeb (przynależność, uznanie, bezpieczeństwo). Twórz krótkie notatki: "objaw → możliwa potrzeba → przykładowe wsparcie", aby utrwalić schemat myślenia.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • A. H. Maslow, "A Theory of Human Motivation", Psychological Review, 1943 (opis hierarchii potrzeb) – https://psychclassics.yorku.ca/Maslow/motivation.htm (dostęp 2026-03-02)
  • Simply Psychology, "Maslow's Hierarchy of Needs" – https://www.simplypsychology.org/maslow.html (dostęp 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki psychologii społecznej i motywacji opisujące potrzeby człowieka
  • Materiały dydaktyczne z zakresu komunikacji interpersonalnej w opiece i wsparciu
  • Standardy pracy w DPS dotyczące adaptacji i aktywizacji mieszkańców (materiały wewnętrzne placówek)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego