KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 37.
Przeciwwskazaniem do stosowania kwasu acetylosalicylowego jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Stan spastyczny oskrzeli" (bronchospazm) jest przeciwwskazaniem, ponieważ kwas acetylosalicylowy może wywołać lub nasilić skurcz oskrzeli u osób nadwrażliwych (tzw. astma aspirynowa). Choroba wieńcowa bywa wskazaniem do małych dawek ASA, a zapalenie gardła i trombocytoza nie są typowymi przeciwwskazaniami.

Pełne wyjaśnienie:

Kwas acetylosalicylowy (ASA) może u części pacjentów wywołać reakcje nadwrażliwości prowadzące do skurczu oskrzeli. Dlatego odpowiedź "stan spastyczny oskrzeli" należy traktować jako przeciwwskazanie (w praktyce klinicznej często opisuje się to jako bronchospazm/astmę aspirynową).

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują jako przeciwwskazanie?

  • "Choroba wieńcowa" sama w sobie nie jest przeciwwskazaniem do ASA. W wielu sytuacjach, zwłaszcza w małych dawkach, ASA jest stosowany właśnie w profilaktyce przeciwpłytkowej u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi. Kluczowe jest rozróżnienie: choroba wieńcowa może być wskazaniem, a nie zakazem stosowania.
  • "Stan zapalny gardła" nie stanowi typowego przeciwwskazania. ASA może być używany objawowo przeciwbólowo i przeciwgorączkowo, o ile nie występują inne przeciwwskazania (np. nadwrażliwość, skłonność do krwawień, choroba wrzodowa). Sam stan zapalny w obrębie gardła nie przesądza o konieczności unikania ASA.
  • "Trombocytoza" (zwiększona liczba płytek) nie jest klasycznym przeciwwskazaniem do ASA. Przeciwwskazania częściej dotyczą ryzyka krwawienia (np. skazy krwotoczne, czynne krwawienia) lub nadwrażliwości. W praktyce decyzja o ASA przy zaburzeniach hematologicznych wymaga oceny klinicznej, ale sama trombocytoza nie jest standardowym "bezwzględnym przeciwwskazaniem" w ujęciu testowym.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się terminy związane z układem oddechowym (duszność, skurcz oskrzeli, astma) i ASA, warto skojarzyć to z ryzykiem reakcji nadwrażliwości oraz bronchospazmu. To jest klasyczny trop prowadzący do poprawnej odpowiedzi.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sytuacja, w której dochodzi do skurczu mięśniówki oskrzeli i zwężenia dróg oddechowych (bronchospazm). U osób nadwrażliwych ASA może wywołać lub nasilić taki skurcz, dlatego w pytaniach testowych traktuje się to jako istotne przeciwwskazanie.
U części pacjentów ASA może uruchamiać mechanizmy nadwrażliwości, które prowadzą do objawów ze strony dróg oddechowych (świsty, duszność, kaszel). W praktyce kojarzy się to z tzw. astmą aspirynową i stanowi ważny powód, by unikać ASA u osób z taką reakcją w wywiadzie.
Nie, sama choroba wieńcowa zwykle nie jest przeciwwskazaniem. W wielu schematach terapeutycznych małe dawki ASA są stosowane właśnie w profilaktyce przeciwpłytkowej u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca. O przeciwwskazaniu decydują inne czynniki, np. nadwrażliwość lub wysokie ryzyko krwawienia.
Alarmujące mogą być: nagła duszność, świszczący oddech, uczucie ucisku w klatce piersiowej, napadowy kaszel lub pogorszenie kontroli astmy po przyjęciu leku. W takiej sytuacji pacjent powinien przerwać samoleczenie i skontaktować się z lekarzem.
Warto dopytać zawsze, gdy pacjent zgłasza choroby układu oddechowego (astma, przewlekłe świsty, napady duszności) lub miał reakcje po lekach przeciwbólowych. Takie krótkie pytania w wywiadzie pomagają wychwycić ryzyko bronchospazmu i dobrać bezpieczniejszy preparat.
Nie, sam stan zapalny gardła nie jest typowym przeciwwskazaniem. ASA może być używany objawowo przeciwbólowo i przeciwgorączkowo, jeśli nie ma innych przeciwwskazań (np. nadwrażliwości, krwawień, choroby wrzodowej). Kluczowe jest zebranie wywiadu i ocena ryzyka działań niepożądanych.
Przeciwwskazanie to stan, w którym zastosowanie leku jest niewskazane, bo ryzyko szkody przewyższa potencjalne korzyści. Na egzaminie zwykle chodzi o sytuacje klasyczne i jednoznaczne, np. nadwrażliwość, ciężkie działania niepożądane w wywiadzie lub stany znacznie zwiększające ryzyko powikłań.
Wskazanie odpowiada na pytanie: "kiedy lek pomaga?", a przeciwwskazanie: "kiedy może zaszkodzić?". Dla ASA działanie przeciwpłytkowe bywa korzystne w chorobach sercowo-naczyniowych, natomiast skurcz oskrzeli po ASA lub nadwrażliwość to sytuacje, w których lek może być niebezpieczny.
Nie jest to klasyczne, testowe przeciwwskazanie. Przeciwwskazania częściej wiążą się z ryzykiem krwawienia lub nadwrażliwością. W realnej praktyce pacjent z zaburzeniami hematologicznymi wymaga indywidualnej oceny, ale w pytaniach jednokrotnego wyboru trombocytoza zwykle pełni rolę dystraktora.
Praktyczne jest krótkie pytanie: "Czy po aspirynie lub innych lekach przeciwbólowych miał(a) Pan/Pani duszność, świsty albo napad astmy?". To celuje w najważniejszą informację kliniczną: wcześniejszą reakcję oddechową sugerującą nadwrażliwość na ASA.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: ""Stan spastyczny oskrzeli" (bronchospazm) jest przeciwwskazaniem, ponieważ kwas acetylosalicylowy może wywołać lub nasilić skurcz oskrzeli u osób nadwrażliwych (tzw. astma aspirynowa)."

Materiały:

  • Aktualna Charakterystyka Produktu Leczniczego (ChPL) dla preparatu z kwasem acetylosalicylowym – sekcja "Przeciwwskazania" i "Ostrzeżenia"
  • Podręcznik z farmakologii klinicznej omawiający salicylany i reakcje nadwrażliwości
  • Materiały szkoleniowe z opieki farmaceutycznej: wywiad dotyczący leków OTC przeciwbólowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego