KWALIFIKACJA DRM4 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 25.
Przed montażem elementów krzeseł wymiary czopów należy skontrolować za pomocą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sprawdzian graniczny służy do szybkiej kontroli, czy wymiar czopa mieści się w dopuszczalnych granicach (zasada "przechodzi/nie przechodzi"), co jest praktyczne przed montażem. Suwmiarka i mikrometr dają odczyt liczbowy, ale są wolniejsze w kontroli seryjnej, a miara stolarska nie zapewnia właściwej dokładności dla czopów.

Pełne wyjaśnienie:

Przed montażem elementów krzeseł szczególnie ważne jest, aby czopy pasowały do gniazd: zbyt gruby czop utrudnia montaż i może powodować rozszczepienie elementu z gniazdem, a zbyt cienki daje luz i osłabia połączenie. W praktyce warsztatowej często nie potrzeba wtedy znać dokładnej wartości liczbowej wymiaru, tylko szybko potwierdzić, że element mieści się w tolerancji wykonania.

Do takiego zadania najlepiej nadaje się sprawdzian graniczny, bo działa na zasadzie kontroli typu GO/NOGO: jedna strona/otwór "powinna wejść", a druga "nie powinna wejść". Dzięki temu kontrola jest szybka, powtarzalna i wygodna przy wielu elementach przygotowanych do montażu.

Pozostałe przyrządy są mniej właściwe w tym konkretnym celu:

  • Miara stolarska jest przeznaczona głównie do pomiarów długości i trasowania; nie zapewnia odpowiedniej dokładności i ergonomii do kontroli wymiarów czopa (np. jego grubości/średnicy) przed montażem.
  • Śruba mikrometryczna (mikrometr) zapewnia dużą dokładność, ale pomiar jest wolniejszy i wymaga odczytu oraz interpretacji tolerancji; w kontroli produkcyjnej przed montażem zwykle wygodniejsze jest sprawdzanie graniczne.
  • Suwmiarka jest uniwersalna i przydatna do pomiarów warsztatowych, jednak nadal wymaga odczytu i porównania z wymaganym zakresem. Przy seryjnej kontroli czopów przed złożeniem konstrukcji sprawdzian graniczny skraca czas i ogranicza błędy odczytu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "skontrolować" elementy przed montażem, często chodzi o sprawdzenie zgodności z granicami tolerancji (czy pasuje), a nie o klasyczny pomiar z wynikiem liczbowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sprawdzian graniczny to przyrząd do kontroli typu przechodzi/nie przechodzi (GO/NOGO). Nie służy do odczytu liczbowego, tylko do szybkiego potwierdzenia, że wymiar elementu mieści się w dopuszczalnych granicach, np. przy seryjnej kontroli czopów przed montażem.
Bo nieprawidłowy wymiar czopa wpływa na pasowanie w gnieździe: zbyt duży utrudnia montaż i może uszkodzić element, a zbyt mały powoduje luzy i osłabia połączenie. Weryfikacja przed montażem ogranicza braki i poprawia powtarzalność jakości.
Kontrola GO/NOGO polega na tym, że element ma spełnić warunek "mieści się w tolerancji". Strona "GO" powinna przejść (pasować), a strona "NOGO" nie powinna przejść. Dzięki temu operator szybko stwierdza zgodność bez obliczeń i bez odczytu skali.
Suwmiarka może być użyta do pomiaru wymiaru czopa, ale wymaga odczytu wyniku i porównania z wymaganiami (tolerancją). Przy wielu elementach wygodniejsza bywa kontrola sprawdzianem granicznym, bo jest szybsza i ogranicza pomyłki odczytu.
Mikrometr (śruba mikrometryczna) jest korzystny, gdy trzeba uzyskać dokładny wynik liczbowy, np. podczas ustawiania procesu, kontroli pojedynczej próbki lub diagnozy przyczyny błędu. Sprawdzian graniczny jest lepszy, gdy liczy się szybka selekcja zgodny/niezgodny.
Typowe błędy to: mierzenie niewłaściwego miejsca (np. przy krawędzi zamiast w strefie roboczej), dociskanie narzędzia zbyt mocno (zafałszowanie wyniku), brak uwzględnienia tolerancji oraz mylenie pomiaru liczbowego z kontrolą graniczną, gdy w praktyce potrzebna jest szybka ocena pasowania.
"Za ciasny" oznacza, że wymiar czopa jest zbyt duży względem gniazda (lub tolerancji), przez co montaż wymaga nadmiernej siły. Skutkiem mogą być pęknięcia, odkształcenia, uszkodzenie krawędzi albo nieprawidłowe dosiadanie złącza, co obniża jakość wyrobu.
Najlepsze jest narzędzie, które najszybciej potwierdza zgodność bez odczytu skali, czyli sprawdzian graniczny. Przy seryjnej produkcji ogranicza czas kontroli i zmniejsza ryzyko błędów operatora, bo wynik jest jednoznaczny: element przechodzi lub nie przechodzi.
Miara stolarska jest przeznaczona głównie do pomiaru długości i trasowania. Przy czopach zwykle potrzebna jest większa dokładność oraz możliwość kontroli grubości/średnicy i pasowania. Miara nie zapewnia takiej precyzji i nie nadaje się do jednoznacznej kontroli granicznej.
Ucz się przez przypisanie narzędzia do zadania: miara do długości, suwmiarka do pomiarów uniwersalnych, mikrometr do bardzo dokładnych pomiarów, a sprawdzian graniczny do szybkiej kontroli zgodny/niezgodny. Ćwicz na przykładach połączeń czop–gniazdo.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Sprawdzian graniczny służy do szybkiej kontroli, czy wymiar czopa mieści się w dopuszczalnych granicach (zasada "przechodzi/nie przechodzi"), co jest praktyczne przed montażem."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z podstaw metrologii warsztatowej (dział: sprawdziany i kontrola graniczna)
  • Materiały dydaktyczne z technologii wykonywania połączeń stolarskich (czopy, gniazda, pasowania)
  • Instrukcje BHP i dobre praktyki kontroli jakości w warsztacie stolarskim (kontrola przed montażem)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego